Kısa video platformlarının dil eğitimindeki rolü: Yabancılara Türkçe öğretiminde TikTok uygulamasının etkisi
The role of short video platforms in language education: The impact of the TikTok application on teaching Turkish as a foreign language
- Tez No: 1018987
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALPER DEĞERLİ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Dilbilim, İletişim Bilimleri, Linguistics, Communication Sciences
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Beykent Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Medya ve İletişim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Medya ve İletişim Sistemleri Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Geleneksel sınıf ortamlarının ötesine taşan dil öğretimi, dijital medya platformları sayesinde daha erişilebilir, etkileşimli ve öğrenci merkezli bir hâle gelmiştir. Bu bağlamda TikTok, kısa video formatı ve algoritmaya dayalı kişiselleştirilmiş içerik sunumu sayesinde dil öğrenen bireylerin hedef dile maruz kalma oranını artıran yeni nesil bir öğrenme aracı olarak öne çıkmaktadır. Bu çalışma, dijitalleşen öğrenme ortamlarında sosyal medya uygulamalarının, özel olarak da TikTok'un, yabancı dil olarak Türkçe öğretimindeki yerini ve işlevini incelemektedir. Günümüz şartlarında kullanıcıların hem tüketici hem de katılımcı konumunda bulundukları dijital platformlar, dil öğrenme süreçlerini yeniden şekillendirmektedir. TikTok'un kısa video formatı, hedef dile maruz kalmayı artırmasının yanı sıra dilin günlük yaşamdaki kullanımıyla bağ kurarak öğrenenler için etkileşimli ve motive edici bir ortam sunmaktadır. Araştırmada, TikTok'un Türkçe öğrenen bireyler üzerindeki etkisi çok boyutlu bir şekilde ele alınmıştır. Bireylerin bu platformu ne amaçla ve nasıl kullandıkları, hangi tür içeriklerle etkileşime geçtikleri ve bu içeriklerin dil öğrenme süreçlerine olan katkısı analiz edilmiştir. Ayrıca sosyal medya temelli öğrenmeye yönelik tutumları ile TikTok'un dilsel farkındalık, özgüven ve motivasyon üzerindeki etkileri değerlendirilmiştir. Araştırmanın verileri nicel araştırma deseni çerçevesinde elde edilmiştir. Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenen ve Türkiye'de eğitim gören 327 katılımcının TikTok kullanım pratikleri Teknoloji Kabul Modeli (TAM) boyutları üzerinden analiz edilmiştir. Yapılandırılmış anketler aracılığıyla toplanan verilerin istatistiksel analizi sonucunda ulaşılan temel bulgular, platformun dil öğrenme süreçlerinde belirli koşullar altında etkili bir araç olduğunu göstermektedir. Günlük Tiktok kullanım süresinin teknoloji kabulü üzerinden istatistiksel olarak yüksek düzeyde anlamlı bir fark yarattığı (p <.001) ve günlük 30 dakika ile 2 saat arasında kullanımın optimal kullanım süresi olduğu tespit edilmiştir. CEFR dil yeterlik çerçevesine göre belirlenen Türkçe seviyesi değişkeninin TikTok kabulü üzerinde belirleyici olduğu, özellikle A1 (başlangıç) seviyesindeki öğrencilerin ileri seviyedeki öğrencilere göre platformu bir öğrenme aracı olarak anlamlı derecede daha yararlı bulduğu tespit edilmiştir (p < .05). Özellikle A1 (başlangıç) seviyesindeki öğrencilerin ileri seviyedeki öğrencilere göre platformu bir öğrenme aracı olarak anlamlı derecede daha yararlı bulduğu (p < .05) tespit edilmiştir. Benzer şekilde, Türkiye'de bulunma süresi bir yıldan az olan katılımcıların kullanım niyeti ve gerçek kullanım düzeylerinin, ülkede beş yıl ve üzeri süredir ikamet edenlere göre anlamlı derecede yüksek olduğu (p < .05) görülmüştür. Yapılan regresyon analizi neticesinde modelin gerçek kullanım varyansının %85,4'ünü (R2 = 0.854) açıkladığı ve tutumun (ß= 0.683) kullanım niyetini tetikleyen en güçlü belirleyici olduğu gösterilmiştir. Buna karşın, yaş, cinsiyet ve Türkçe öğrenme mekânı gibi demografik etkenlerin TikTok'a dayalı dil öğrenme algısı üzerinde istatiksel olarak anlamlı bir farklılık yaratmadığı belirlenmiştir. Bu çalışma, yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde TikTok'un sunduğu dijital öğrenme ekosistemini verilerle açıklayarak alan yazına özgün bir katkı sunmayı hedeflemektedir.
Özet (Çeviri)
Language teaching that extends beyond traditional classroom environments has become more accessible, interactive, and learner-centered through digital media platforms. In this text, TikTok emerges as a new-generation learning tool that increases learners' exposure to the target language through its short video format and algorithmbased personalized content delivery. This study examines the role and function of social media applications, particularly TikTok, in teaching Turkish as a foreign language within digitalized learning environments. In today's conditions, digital platforms where users are positioned both as consumers and participants are reshaping language learning processes. TikTok's short video format not only increases exposure to the target language but also provides an interactive and motivating environment for learners by establishing connections with the language's daily use. In the research, the impact of TikTok on individuals learning Turkish has been addressed in a multidimensional manner. The purposes and methods of individuals' use of this platform, the types of content they engage with, and the contribution of this content to language learning processes have been analyzed. Additionally, attitudes toward social media-based learning and TikTok's effects on linguistic awareness, selfconfidence, and motivation have been evaluated. Research data were obtained within the framework of quantitative research design. The TikTok usage practices of 327 participants learning Turkish as a foreign language were analyzed through Technology Acceptance Model (TAM) dimensions. The main findings obtained from statistical analysis of data collected through structured surveys demonstrate that the platform is an effective tool under certain conditions in language learning processes. It was determined that daily TikTok usage duration created a statistically highly significant difference on technology acceptance (p < .001) and that daily usage between 30 minutes and 2 hours constitutes the optimal usage duration. It was found that the Turkish proficiency level variable determined according to the CEFR language proficiency framework was decisive on TikTok acceptance, with students at A1 (beginner) level finding the platform significantly more useful as a learning tool compared to advanced-level students (p < .05). Similarly, it was observed that the usage intention and actual usage levels of participants who had been in Turkey for less than one year were significantly higher compared to those who had resided in the country for five years or more (p < .05). As a result of regression analysis, it was proven that the model explained 85.3% of the variance in actual usage (R2 = 0.853) and that attitude (β = 0.649) was the strongest determinant triggering usage intention. In contrast, it was determined that demographic factors such as age, gender, and Turkish learning location did not create statistically significant differences on TikTok-based language learning perception. This study aims to make an original contribution to the literature by revealing the digital learning ecosystem offered by TikTok in teaching Turkish as a foreign language in a data-driven manner.
Benzer Tezler
- Foreign language teachers' interactions with their students on learning management systems
Yabancı dil öğretmenlerinin öğretim yönetim sistemleri üzerinden öğrencileri ile etkileşimleri
NECLA BURÇİN GİRİTLİOĞLU
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Eğitim ve Öğretimİstanbul Medeniyet ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SELAMİ AYDIN
- Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucu antlaşması üzerine söylemsel mücadele: Lozan dezenformasyonlarının tarihsel sürekliliği ve dijital çağda yeniden üretimi
Discursive struggle over the founding treaty of the Republic of Türkiye: The historical continuity of Lausanne disinformation and its reproduction in the digital age
HAVVA SAFRAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Radyo-TelevizyonAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET TOPLU
- Investigation of the effects of short-format video content social media platforms on attention, cognitive flexibility, and perfectionist thoughts in young adults aged 18-30
18-30 yaş aralığında bulunan genç yetişkinlerin kısa formatlı video içerikli sosyal medya platformlarının kullanım şekillerinin dikkat, bilişsel esneklik ve mükemmeliyetçi düşüncelere olan etkisinin incelenmesi
ELİF GÜLÇUR TEMUÇİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
PsikolojiÜsküdar ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET KAAN İLDİZ
- Kısa video pazarlaması ve kaynak güvenilirliğinin marka algısı üzerindeki etkisinde parasosyal etkileşim teorisinin aracılık rolü
The mediating role of parasocial interaction theory in the effect of short video marketing and source credibility on brand perception
CEYDA GÜLTEKİN
- İnternet tabanlı video/film platformlarının benimsenmesi üzerine bir araştırma
A study on the adoption of internet-based video/film platforms
FATİH AKÇA
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Yönetim Bilişim SistemleriBursa Uludağ ÜniversitesiYönetim Bilişim Sistemleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. FATİH GÜRSES