Özel yetenekli öğrencilerde aidiyet ve sosyal kaygı durumlarının incelenmesi
Investigation of belonging and social anxiety in gifted students
- Tez No: 1018986
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ HAMZA KAYNAR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Necmettin Erbakan Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Özel Eğitim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Özel Yetenekliler Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, Bilim ve Sanat Merkezlerine (BİLSEM) devam eden 7. ve 8. sınıf özel yetenekli öğrencilerin aidiyet duygusu ile sosyal kaygı düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemek ve bu değişkenlerin cinsiyet, sınıf düzeyi ve BİLSEM alanı değişkenlerine göre farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemektir. Araştırma, nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeline göre gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu, 2025–2026 eğitim-öğretim yılında İstanbul, Konya ve Elazığ illerindeki Bilim ve Sanat Merkezlerine (BİLSEM) kayıtlı, amaçlı örnekleme yöntemiyle belirlenen ve araştırmaya gönüllü olarak katılan 261 özel yetenekli 7. ve 8. sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Kişisel Bilgi Formu, Genel Aidiyet Ölçeği ve Ergenler İçin Sosyal Kaygı Ölçeği kullanılmıştır. Elde edilen veriler istatistiksel veri analizi programı kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma bulgularına göre özel yetenekli öğrencilerin aidiyet puan ortalamasının 38,63, sosyal kaygı puan ortalamasının ise 43,27 olduğu belirlenmiştir. Aidiyet puanlarının cinsiyet, sınıf düzeyi ve BİLSEM alanı değişkenlerine göre anlamlı düzeyde farklılaşmadığı bulunmuştur. Sosyal kaygı puanlarının ise yalnızca cinsiyet değişkenine göre anlamlı farklılık gösterdiği ve kız öğrencilerin sosyal kaygı düzeylerinin erkek öğrencilere göre daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Sınıf düzeyi ve BİLSEM alanı değişkenlerine göre sosyal kaygı düzeylerinde anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Araştırmanın önemli sonuçlarından biri, aidiyet ile sosyal kaygı arasında negatif yönlü, güçlü ve anlamlı bir ilişkinin bulunmasıdır. Buna göre öğrencilerin aidiyet düzeyleri arttıkça sosyal kaygı düzeylerinin azaldığı; aidiyet düzeyleri azaldıkça ise sosyal kaygı düzeylerinin arttığı belirlenmiştir. Elde edilen bulgular, aidiyet duygusunun özel yetenekli öğrencilerin sosyal-duygusal uyumları açısından önemli bir değişken olduğunu göstermektedir. Araştırma bulguları doğrultusunda, özel yetenekli öğrencilerde aidiyet duygusunu desteklemeye yönelik çalışmaların artırılması ve aidiyet ile sosyal kaygı ilişkisinin farklı eğitim kademelerinde ve farklı değişkenler açısından incelendiği yeni araştırmaların yapılması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
The purpose of this study is to examine the relationship between gifted students' sense of belonging and social anxiety levels and to determine whether these variables differ according to gender, grade level, and BILSEM field. The study was conducted using the relational survey model, one of the quantitative research methods. The study group consisted of 261 gifted 7th and 8th grade students enrolled in Science and Art Centers (BILSEMs) located in Istanbul, Konya, and Elazığ during the 2025–2026 academic year, who were selected through purposive sampling and voluntarily participated in the study. The Personal Information Form, the General Belongingness Scale, and the Social Anxiety Scale for Adolescents were used as data collection instruments. The obtained data were analyzed using a statistical data analysis program. The findings revealed that the mean belongingness score of the gifted students was 38.63, while the mean social anxiety score was 43.27. It was found that belongingness scores did not differ significantly according to gender, grade level, or BILSEM field. In contrast, social anxiety scores differed significantly only according to gender, with female students reporting higher levels of social anxiety than male students. No significant differences were found in social anxiety scores with respect to grade level or BILSEM field. One of the major findings of the study was the existence of a strong, negative, and statistically significant relationship between belongingness and social anxiety. Accordingly, as students' sense of belonging increased, their social anxiety levels decreased; conversely, as their sense of belonging decreased, their social anxiety levels increased. The findings indicate that a sense of belonging is an important variable in the social-emotional adjustment of gifted students. Based on the findings of the study, it is recommended that efforts to promote the sense of belonging among gifted students be increased and that further research be conducted to examine the relationship between belonging and social anxiety across different samples and in relation to different variables.
Benzer Tezler
- Üstün zekalı/ yetenekli çocuklarda psikolojik sağlamlık ve sosyal sermaye ilişkisi
Relationship between resilience and social capital in gifted / talented children
ZEHRA UÇAK AZBOY
- Bilim ve sanat merkezi öğretmenlerinin kapsayıcı sınıf iklimine ilişkin görüşlerinin incelenmesi
Examination of science and art centers teachers' perspectives about inclusive classroom climates
HAYRUNNİSA AVŞAR SEVİNÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve Öğretimİstanbul Okan ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SONER POLAT
- Özel yetenekli öğrenciler ve öğrenme güçlüğü olan öğrencilerin okul aidiyet duygusu ile okul temelli yalnızlıklarının incelenmesi
Investigation of the sense of school belonging and school-based loneliness of gifted students and students with learning disabilities
GÜLİZ KAYMAKCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve Öğretimİzmir Demokrasi ÜniversitesiÖzel Eğitim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BORA GÖRGÜN
- İlkokulda program dışı etkinliklere ilişkin veli görüşlerinin incelenmesi
Examination of parents' opinions on extracurricular activities in primary school
AYŞEN YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimKaramanoğlu Mehmetbey ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GİZEM SAYGILI
- UNDERSTANDING WHAT WORKS FOR HIGH-ATTAINING GIRLS IN STEM IN A SINGLE-SEXSCHOOL: A CAPABILITIES APPROACH
Tek Cinsiyetli Bir Okulda STEM Alanında Üstün Zekâlı Kızlar İçin Ne İşe Yaradığını Anlamak: Yetenekler (Kapasiteler) Yaklaşımı
CANAN ÖZKAYA
Doktora
İngilizce
2025
Eğitim ve ÖğretimQueen's Unıversıty BelfastEğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALLEN THURSTON