Kazakistan sineması (1991-2024) Sovyet modeli ile yeni modeller arasında
Kazakh cinema (1991–2024) between the Soviet model and new models
- Tez No: 1019109
- Danışmanlar: PROF. DR. MEHMET ÖZTÜRK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İletişim Bilimleri, Radyo-Televizyon, Communication Sciences, Radio and Television
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Radyo-Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sinema Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez,“Kazak sineması (1991 - 2024) Sovyet Modeli ile Yeni Modeller Arasında”başlığı altında Kazak sinemasının Sovyetler Birliği'nin dağılmasından günümüze kadar olan tarihsel, estetik ve tematik dönüşümünü incelemektedir. Bu çalışmanın temel amacı, 1991–2024 yılları arasında Kazak sinemasının Sovyet mirası ile yeni toplumsal, kültürel ve ekonomik koşullar arasındaki etkileşim içinde nasıl bir dönüşüm geçirdiğini ortaya koymaktır. Araştırma, Sovyet sinema modelinden devralınan kurumsal, estetik ve ideolojik unsurların bağımsızlık dönemi boyunca nasıl yeniden yorumlandığını; bu unsurların ulusal kimlik, modernleşme ve küreselleşme süreçleriyle nasıl iç içe geçtiğini analiz etmeyi hedeflemektedir. Nitel bir alan araştırması olarak tasarlanan çalışma, betimleyici ve analitik yaklaşımları ampirik verilerle desteklemektedir. Araştırma Kazak sinemasının üç dönemdeki (1991–2000, 2000–2010, 2010–2024) gelişimini; sosyo-politik, kültürel ve ekonomik dinamikler bağlamında ele almıştır. Genel tarama yöntemi ve eleştirel söylem analizi teknikleri kullanılarak anlatı yapısı, hâkim temalar ve görsel-estetik dönüşümler incelenmiştir. Ayrıca Kazakistan'da altı sinema uzmanı (yönetmen, yapımcı, senarist, eleştirmen ve akademisyen) ile yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiş ve Kazak sinema endüstrisinin güncel durumu ile geleceğe dair eğilimler analiz edilmiştir. İzleyici yanıtları da değerlendirilerek, Kazak sinemasına yönelik toplumsal beklentiler ortaya konulmuştur. Elde edilen bulgular, çağdaş Kazak sinemasının Sovyet sinema mirasından kademeli bir biçimde uzaklaşarak, ulusal kimlik, küreselleşme ve yeni estetik duyarlılıklarla şekillenen daha çeşitli ve özdüşünümsel bir modele yöneldiğini göstermektedir. Bu çalışma, post-Sovyet sinemasının ve Kazakistan'daki kültürel kimlik dönüşümünün anlaşılmasına katkı sağlamaktadır.
Özet (Çeviri)
This thesis titled“Kazakh Cinema: Between the Soviet Model and New Models (1991–2024),”examines the historical, aesthetic, and thematic transformation of Kazakh cinema from the dissolution of the Soviet Union to the present day. The main purpose of this study is to reveal how Kazakh cinema transformed between 1991 and 2024 through the interaction of the Soviet legacy with new social, cultural, and economic conditions. It analyzes how the institutional, aesthetic, and ideological elements inherited from the Soviet cinema model were reinterpreted during the independence period and intertwined with the processes of national identity formation, modernization, and globalization. Designed as a qualitative field study, the research combines descriptive and analytical approaches supported by empirical data. It examines the development of Kazakh cinema across three periods within the context of socio-political, cultural, and economic dynamics, using general survey methods and critical discourse analysis to investigate narrative structures, dominant themes, and visual-aesthetic transformations. Semi-structured interviews with six cinema experts in Kazakhstan (directors, producer, screenwriter, critic and academic) provided insights into the current state of the industry and future trends. Audience responses were also evaluated, revealing social expectations toward Kazakh cinema. The findings indicate that contemporary Kazakh cinema has gradually moved away from the Soviet cinematic legacy, shifting toward a more diverse and self-reflexive model shaped by national identity, globalization, and new aesthetic sensibilities. This study contributes to a deeper understanding of post-Soviet cinema and the transformation of cultural identity in Kazakhstan.
Benzer Tezler
- Ulus-devlet inşa sürecinde sinema: Bağımsızlık sonrası Kazak sineması örneği
Cinema in the nation-state building process: The example of Kazakh cinema after independence
MOLDİYAR YERGEBEKOV
Doktora
Türkçe
2010
İletişim BilimleriAnkara ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DİLEK BEYBİN KEJANLIOĞLU
- Kazak sinemasında kadın temsilleri (1925 - 2010 arası film örnekleriyle)
Woman acting in Kazakh cinema (With the film samples of the years 1925-2010)
DAMİRA DOSSEKEYEVA
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
Sahne ve Görüntü SanatlarıAkdeniz ÜniversitesiHalkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. EMİNE UÇAR İLBUĞA
- SSCB dönemi ve bağımsızlık sonrası Orta Asya Türk Devletleri'nde sinemanın ideolojik söylemi: Kazakistan örneği
Cinematic ideological discourse of the Central Asian Turkish States after the USSR and the end of the independence: The Kazakhstan sample
LOKMAN ZOR
Doktora
Türkçe
2017
İletişim BilimleriErciyes ÜniversitesiGazetecilik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYTEKİN CAN
- Kazak sinemasında geleneksel kültürün temsili
Representation of traditional culture in kazakh cinema
DIDAR MURAT
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Radyo-TelevizyonSelçuk ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YASEMİN ÖZKENT
- Ulusal Kazak sinemasının kimlik oluşumunda 1940-1950 döneminin etkisi
1940-1950s' influence on the formation of the national Kazakh cinema
DINARA KDYRMAYEVA
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Sahne ve Görüntü Sanatlarıİstanbul ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EMİNE NİLÜFER PEMBECİOĞLU