Fetvâdan kolektif görüşe: Uluslararası İslam Fıkıh Akademisi'nin Müslüman azınlıklara dair kararları
From fatwas to collective opinions: The International Islamic Fiqh Academy's resolutions regarding Muslim minorities
- Tez No: 1019127
- Danışmanlar: PROF. DR. SAMİ ERDEM
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Hukuk, Sosyoloji, Religion, Law, Sociology
- Anahtar Kelimeler: Din-hukuk ilişkileri, Religious-law relationship
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İslam Hukuku Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Modern çağın karmaşık sosyoekonomik ve teknolojik meydan okumalarının geleneksel fetvâ usulünün sınırlarını zorladığı müşahede edilmektedir. Fıkhî meselelerin önceden tecrübe edilmediği şekilde çok boyutlu ve disiplinlerarası bir nitelik kazanması iftâ faaliyetini yapısal anlamda etkilemiştir. Bu süreçte fetvâ verme ameliyesi, münferit bir müftînin şahsından ziyade muhtelif disiplinlerden uzmanların da bulunduğu kurullar bünyesinde icra edilmeye başlanmıştır. Bunun yanında, şahsî fetvâ taleplerine kurumsal müracaatların da eklenmesiyle müsteftî profili tüzel kişilikleri kapsayacak şekilde genişlemiştir. Söz konusu gelişmelerle birlikte klasik fetvâ metinlerinin yerini giderek kanun maddelerini andıran kurumsal karar formları almıştır. Bu doğrultuda çalışma, çağdaş fetva kurullarının küresel düzeyde en önemli temsilcilerinden olan Uluslararası İslam Fıkıh Akademisi'nin genel yapısını ele almaktadır. Araştırmada ayrıca Uluslararası İslam Düşünce Enstitüsü'nün fetva talepleri merkeze alınarak modern fetvâ müessesesinin yapısındaki kurumsal dönüşüm ve karar süreçleri analiz edilmektedir. Son tahlilde iftâ sürecinde görülen bu yapısal dönüşüm, fıkhî otoriteyi muhafaza etme kaygısı ile değişen sosyopolitik şartlara intibak sağlama arayışı arasındaki çok katmanlı ilişkinin bir tezahürü olarak değerlendirilebilir.
Özet (Çeviri)
It is observed that the complex socioeconomic and technological challenges of the modern age are pushing the boundaries of traditional fatwa procedures. The fact that fiqh-related issues have taken on a multidimensional and interdisciplinary character, representing a level of complexity unprecedented in Islamic legal history, has structurally impacted fatwa issuance. In this process, the act of issuing fatwas has begun to be carried out within committees comprising experts from various disciplines, rather than by an individual mufti alone. Additionally, with the addition of institutional requests to individual fatwa requests, the profile of those seeking fatwas has expanded to include legal personalities. Along with these developments, classical fatwa texts have increasingly been replaced by institutional decision forms resembling legal provisions. In this context, the study examines the general structure of the International Islamic Fiqh Academy, one of the most significant global representatives of contemporary fatwa councils. The research also analyzes the institutional transformation and decision-making mechanisms within the modern fatwa institution, focusing on fatwa requests received by the International Institute of Islamic Thought. Ultimately, this structural transformation observed in the fatwa process can be interpreted as a manifestation of the multifaceted relationship between the concern for preserving fiqh authority and the quest to adapt to changing sociopolitical conditions.
Benzer Tezler
- Kurumsal bir değer olarak ahiliğin sosyo-kültürel gerçeklik alanında kurumsallaşması ve üç boyutlu kültürünün inşası
Institutionalization of akhism as an institutional value in the field of socio-cultural reality and construction of three-dinemsional culture
SAVAŞ AYGENER
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
FelsefeGazi ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü
DOÇ. DR. SUNA BAŞAK
- Mustafa Nazmi'nin Temsil-i Kavaid ve Zavabit-i İlm-i Hukuk adlı eseri
Mustafa Nazmi's Kavaid's Representation and Jurisprudences Zavabit Judicial Book
İBRAHİM YAĞIZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
HukukKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİMCAN BUĞDA
- Şeriyye sicilleri ışığında erken klasik dönem Osmanlı hukukunda fetva-kazâ ilişkisi
Fatwa-judiciary relation in early classical period Ottoman law in light of judiciary (qadi) records
FIRAT ORĞUN
Doktora
Türkçe
2023
DinRecep Tayyip Erdoğan ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ KUMAŞ
- Hanefi fetva usulünün teşekkülü ve IV.-X. YY. arası teori-pratik ilişkisi
The formation of the Hanafi fatwa method and revelance between practive and theory in the IV.-X. Century
MEHMET BÜYÜKMUTU
Doktora
Türkçe
2024
HukukMarmara ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ABDULLAH KAHRAMAN
- Fetvada değişim açısından Hanefi mezhebinde insan bedeni ile ilgili fetvaların tahlîli
Analysis of fatwas related to the human body in the Hanafi sect in terms of change in fatwa
RAHMET KURT
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
HukukNecmettin Erbakan ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HALİT ÇALIŞ