Eisenhower idaresinin Orta Doğu güvenlik politikası: Bağdat Paktı (1953-1958)
The Eisenhower administration's Middle East security policy: The Baghdad Pact (1953–1958)
- Tez No: 1019135
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SERHAN AFACAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Siyasal Bilimler, Tarih, Uluslararası İlişkiler, Political Science, History, International Relations
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Orta Doğu ve İslam Ülkeleri Araştırmaları Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Ortadoğu Siyasi Tarihi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, Soğuk Savaş döneminde Amerika Birleşik Devletleri'nin (ABD) Orta Doğu politikasını, Dwight D. Eisenhower yönetimi bağlamında ve Bağdat Paktı özelinde incelemektedir. İkinci Dünya Savaşı sonrasında şekillenen iki kutuplu uluslararası sistemde ABD, Sovyetler Birliği'nin bölgedeki nüfuzunu sınırlandırmak amacıyla çevreleme politikaları doğrultusunda çeşitli bölgesel güvenlik girişimlerine yönelmiştir. Bu girişimlerin en somut örneklerinden biri olan Bağdat Paktı, çoğu çalışmada İngiltere'nin dış politikası ve bölgesel çıkarları çerçevesinde ele alınmıştır. Bu çalışma ise Bağdat Paktı'nı, ABD'nin Soğuk Savaş dönemi dış ve güvenlik politikaları bağlamında değerlendirmeyi amaçlamakta ve paktın neden ABD açısından sürdürülebilir ve etkili bir bölgesel güvenlik düzenlemesi hâline gelemediği sorusuna odaklanmaktadır. Çalışmada, Eisenhower yönetiminin Orta Doğu'ya yönelik stratejik yaklaşımı, bölgenin jeopolitik ve siyasal dinamikleri ile birlikte analiz edilmiştir. Bu perspektifle ABD'nin Orta Doğu'daki kolektif güvenlik politikasında başarılı olmadığı; bunun yerine tek veya iki taraflı uygulamalarda daha başarılı olduğunu ortaya konulmuştur. Nitel belge analizi yöntemiyle yürütülmüş olan bu tez araştırmasında, başta Foreign Relations of the United States (FRUS) belgeleri olmak üzere, kitap ve akademik makale gibi çeşitli ikincil kaynaklar, ABD Ulusal Güvenlik Konseyi ve Merkezi İstihbarat Teşkilatı'na ait erişime açık belgelerden faydalanılmıştır. Bu tez, en temelde Bağdat Paktı'nın başarısızlığının büyük ölçüde ABD'nin kontrolü dışındaki bölgesel dinamiklerden ve Orta Doğu'nun karmaşık yapısından kaynaklandığını savunmakta ve bu başarısızlığın ABD'nin bölgesel güvenlik ve dış politika anlayışını değiştirdiğini öne sürmektedir.
Özet (Çeviri)
This thesis examines the Middle East policies of the United States during the Cold War, focusing on the Dwight D. Eisenhower administration and the Baghdad Pact. In the bipolar international system that emerged after the Second World War, the United States pursued various regional security initiatives in line with its containment strategy in order to limit Soviet influence in the Middle East. Among these initiatives, the Baghdad Pact has largely been analyzed in the existing literature through the lens of British foreign policy and regional interests. This study aims to reassess the Baghdad Pact within the framework of U.S. foreign and security policy during the Cold War and addresses the question of why the pact failed to evolve into a sustainable and effective regional security arrangement from the American perspective. In this context, the Eisenhower administration's strategic approach to the Middle East is analyzed alongside the region's geopolitical characteristics and political dynamics. The study claims that the United States had failed to in collective security approaches in the Middle East so it resorted to unilateral and bilateral security arrangments. The research is based on a qualitative document analysis and makes extensive use of archival sources, primarily the Foreign Relations of the United States (FRUS) series, as well as various secondary sources like books and academic articles, U.S. National Security Council documents, and declassified materials of the Central Intelligence Agency. The study argues that the failure of the Baghdad Pact was largely driven by regional dynamics beyond U.S. control and by the complex political and ideological structure of the Middle East, altering the understanding of U.S. security and foreign policies regarding the region.
Benzer Tezler
- Soğuk savaş dönemi Türk hükümetlerinin askeri havacılık politikaları (1950?1991)
Military aviation policy of Turkish governments during cold war (1950-1991)
ERDEM ÇELFİŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
TarihAnkara ÜniversitesiAtatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İZZET ÖZTOPRAK
- The policy of Eisenhower administration towards Turkey, 1953-1961
Eisenhower yönetiminin Türkiye politikası, 1953-1961
FATİH TOKATLI
Yüksek Lisans
İngilizce
2004
Uluslararası İlişkilerİhsan Doğramacı Bilkent ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. EDWARD PARLİAMENT KOHN
- Dwight D. Eisenhower'ın birinci başkanlık döneminde Amerika Birleşik Devletleri-Türkiye ilişkileri 1953-1957
The united states of America-Turkey relations during Dwight D. Eisenhower's presidency, the first term 1953-1957
KAAN KUTLU ATAÇ
- 1945-1960 arası Türkiye-ABD siyasi ve ekonomik ilişkiler
Türkiye-USA political and economic relations between 1945-1960
UĞUR KORKMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Siyasal Bilimlerİstanbul Nişantaşı ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ SEMİN