BİLSEM'de Müzik Aleti Çalma Eğitimi Alan 6. Sınıf Öğrencilerinin Üstbilişsel Farkındalık ve Duygu Düzenleme Becerilerinin İncelenmesi
Investigation of metacognitive awareness and emotion regulation skills of sixthgrade students receiving instrumental music training in science and art centers (BILSEM)
- Tez No: 1019220
- Danışmanlar: DOÇ. DR. BENGİSU KOYUNCU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Müzik, Education and Training, Music
- Anahtar Kelimeler: Bilim ve sanat merkezleri, Duygu düzenleme, Eğitim, Eğitim bilimleri, Eğitim fakülteleri, Eğitim programları, Müzik, Müzik eğitimi, Üstbiliş, Üstbilişsel izleme, Science and arts centers, Emotion regulation, Education, Educational science, Education faculties, Education programs, Music, Music education, Metacognitive, Metacognitive monitoring
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, Bilim ve Sanat Merkezlerinde (BİLSEM) öğrenim gören 6. sınıf öğrencilerinin müzik aleti çalma eğitiminin üstbilişsel farkındalık ve duygu düzenleme becerilerini incelemektir. Günümüzde eğitim anlayışı yalnızca akademik başarıya odaklanmamakta; bireyin bilişsel, duyuşsal ve sosyal gelişimini birlikte ele alan bütüncül bir yaklaşımı benimsemektedir. Bu bağlamda müzik eğitimi, bireyin yalnızca sanatsal yönünü geliştiren bir alan olarak değil; aynı zamanda öz düzenleme, dikkat, planlama, duygu yönetimi ve öğrenme süreçlerini bilinçli biçimde yönlendirme gibi becerilerin gelişimine katkı sağlayan çok boyutlu bir öğrenme ortamı olarak değerlendirilmektedir. Özellikle özel yetenekli öğrencilerin eğitim gördüğü BİLSEM'lerde müzik eğitiminin bilişsel ve duyuşsal gelişim becerileri arasındaki etkinin incelenmesi önem taşımaktadır. Bu araştırmada da öğrencilerin müzik aleti çalma eğitiminin üstbilişsel farkındalık ve duygu düzenleme becerileriyle etkisi ortaya konulmaya çalışılmıştır. Araştırma, nicel araştırma yöntemlerinden betimsel tarama modeli kullanılarak yürütülmüştür. Araştırmada öğrencilerin müzik aleti çalma eğitiminin ile üstbilişsel farkındalık ve duygu düzenleme becerileri arasındaki etkisi incelenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu, 2025–2026 eğitim öğretim yılında Ankara ilinde bulunan Bilim ve Sanat Merkezlerinde öğrenim gören ve araştırmaya gönüllü olarak katılan öğrenciler oluşturmaktadır. Araştırmaya katılan öğrencilerin büyük bölümünün bir müzik aleti çaldığı, düzenli müzik eğitimi aldığı ve haftalık çalışma rutinine sahip olduğu görülmüştür. Araştırmada veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından hazırlanan Kişisel Bilgi Formu, Karakelle ve Saraç (2007) tarafından Türkçeye uyarlanan Çocuklar İçin Üst Bilişsel Farkındalık Ölçeği (ÜBFÖ-Ç) ve Duy ve Yıldız (2014) tarafından Türkçeye uyarlanan Ergenler İçin Duygu Düzenleme Ölçeği (EİDDÖ) kullanılmıştır. Verilerin analizinde R programlama dili kullanılmış; analiz sürecinde betimsel istatistikler, bağımsız örneklemler, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Pearson korelasyon analizi ve parametrik olmayan analiz tekniklerinden yararlanılmıştır. Araştırma sonucunda öğrencilerin üstbilişsel farkındalık düzeylerinin ve işlevsel duygu düzenleme becerilerinin genel olarak yüksek düzeyde olduğu belirlenmiştir. Bulgular, enstrüman çalışma sıklığının, öğrencilerin motivasyon düzeylerinin üstbilişsel farkındalık ile duygu düzenleme becerileri üzerinde etkili olduğunu göstermektedir. Ayrıca müzik aleti çalma eğitimi ile öğrencilerin öğrenme süreçlerini planlama, kendi performanslarını değerlendirme, dikkatlerini sürdürme ve duygularını kontrol edebilme becerileri arasında anlamlı etkiler bulunduğu saptanmıştır. Bunun yanında düzenli müzik eğitimi alan öğrencilerin, öğrenme süreçlerinde daha bilinçli stratejiler kullandıkları ve duygusal tepkilerini daha kontrollü biçimde yönetebildikleri görülmüştür. Araştırmadan elde edilen sonuçlar doğrultusunda müzik eğitiminin yalnızca estetik ve sanatsal gelişime katkı sağlayan bir alan olmadığı; aynı zamanda öğrencilerin bilişsel farkındalıklarını geliştiren, öz düzenleme becerilerini destekleyen ve duygusal gelişimlerine katkı sunan önemli bir eğitim alanı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu doğrultuda özellikle özel yetenekli öğrencilerin eğitim süreçlerinde müzik eğitiminin daha sistemli biçimde desteklenmesi, öğrencilerin sosyal-duygusal ve bilişsel gelişimlerini güçlendirecek uygulamalara eğitim programlarında daha fazla yer verilmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine the effects of instrumental music education on the metacognitive awareness and emotion regulation skills of sixth-grade students attending Science and Art Centers (BİLSEM). Contemporary educational approaches focus not only on academic achievement but also on the cognitive, affective, and social development of individuals through a holistic perspective. Within this context, music education is considered not only as a field that enhances artistic development but also as a multidimensional learning environment that contributes to the development of skills such as self-regulation, attention, planning, emotion management, and the conscious regulation of learning processes. Examining the effects of music education on the cognitive and affective development of gifted students attending BİLSEMs is therefore considered important. Accordingly, this study aimed to reveal the effects of instrumental music education on students' metacognitive awareness and emotion regulation skills. The study was conducted using the descriptive survey model, one of the quantitative research methods. The effects of instrumental music education on students' metacognitive awareness and emotion regulation skills were examined. The study group consisted of volunteer students attending Science and Art Centers in Ankara during the 2025–2026 academic year. The majority of the participants were found to play a musical instrument, receive regular music education, and maintain a weekly practice routine. The data were collected using the Personal Information Form developed by the researcher, the Junior Metacognitive Awareness Inventory (Jr. MAI), adapted into Turkish by Karakelle and Saraç (2007), and the Emotion Regulation Scale for Adolescents (ERSA), adapted into Turkish by Duy and Yıldız (2014). Data were analyzed using the R programming language. Descriptive statistics, independent samples analyses, one-way analysis of variance (ANOVA), Pearson correlation analysis, and non-parametric statistical techniques were employed. The findings revealed that the students demonstrated generally high levels of metacognitive awareness and functional emotion regulation. The results indicated that the frequency of instrument practice and students' motivation levels had significant effects on both metacognitive awareness and emotion regulation. Furthermore, significant effects were found between instrumental music education and students' abilities to plan their learning processes, evaluate their own performance, maintain attention, and regulate their emotions. In addition, students who received regular music education were found to use more conscious learning strategies and manage their emotional responses more effectively. Based on the findings, it was concluded that music education is not only a field that contributes to aesthetic and artistic development but also an important educational domain that enhances students' metacognitive awareness, supports self-regulation skills, and contributes to their emotional development. Accordingly, it is recommended that music education be supported more systematically in the educational processes of gifted students and that educational programs include more practices aimed at strengthening students' cognitive and social-emotional development.
Benzer Tezler
- BİLSEM müzik yetenek alanı öğrencilerinin üstbilişsel farkındalık durumlarının incelenmesi
Examination of metacognitive awareness status of BİLSEM music talent students
MELTEM EZGİ TÜRKÖZÜ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimMersin ÜniversitesiGüzel Sanatlar Eğitimi Ana Sanat Dalı
PROF. DR. ŞEHRİBAN KOCA
- BİLSEM'de uygulanan müzik programlarının müzik öğretmenliği lisans programlarıyla kazanım düzeyinde karşılaştırılması
A comparative analysis of the music education programmes implemented at BILSEM and undergraduate music teacher education curricula in terms of learning outcomes
YAVUZ CAN BOZKURT
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
MüzikKırıkkale ÜniversitesiMüzik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ D. GÖRKEM KUMTEPE
- BİLSEM'de görev yapan müzik öğretmenlerinin üstün yetenekli çocukların çalgı eğitimine yönelik görüşleri
Opinions of music teachers working at BILSEM on instrument education of gifted children
ÇİĞDEM KARAGÜN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
MüzikPamukkale ÜniversitesiGüzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. UFUK YAĞCI
- BİLSEM'de öğrenim gören özel yetenekli öğrencilerde müzik eğitim süreçlerinin; öğrenci, veli ve öğretmen görüşleri açısından değerlendirilmesi
Evaluation of music education processes in gifted students studying at BILSEM (Science and Art Centers for Gifted Students) from the perspectives of students, parents and teachers
AHMET SELÇUK BAYBURTLU
Doktora
Türkçe
2026
MüzikSivas Cumhuriyet ÜniversitesiGüzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÖKTÜRK ERDOĞAN
- Türkiye'de BİLSEM kurumlarında müzik alanı üzerine yapılan çalışmaların incelenmesi
Review of studies conducted on music in BILSEM instututions in Turkiye
SİBEL ÇİLOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
MüzikBalıkesir ÜniversitesiGüzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DENİZ BESTE ÇEVİK KILIÇ