Kentsel dönüşüm alanlarının sürdürülebilir kentselkalite bağlamında karşılaştırmalı analizi: İstanbul örneği
Comparative analysis of urban regeneration areas in thecontext of sustainable urban quality: the Istanbul example
- Tez No: 1019417
- Danışmanlar: PROF. DR. AHMET MELİH ÖKSÜZ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Kentsel Dönüşüm, Sürdürülebilir Kentsel Kalite, Sürdürülebilirlik, Planlama Hiyerarşisi, Sürdürülebilir Kentsel Kalite Endeksi, Urban Regeneration, Sustainable Urban Quality, Sustainability, Planning Hierarchy, Sustainable Urban Quality Index
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Karadeniz Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma; İstanbul'daki tamamlanmış alan bazlı kentsel dönüşüm projelerini, kent içi yerleşme hiyerarşisini dikkate alan ölçek duyarlı bir çerçevede; literatür, mevzuat ve saha verisini bütünleştiren çok boyutlu bir sürdürülebilir kentsel kalite endeksi ile karşılaştırmalı olarak değerlendirmektedir. Dört bölümden oluşan çalışmanın birinci bölümünde; uygulamaların hedeflenen nitelikte ilerlemediği hipotezinden yola çıkılarak teorik çerçeve çizilmektedir. İkinci bölüm, çalışma alanının belirlenmesi ve saha çalışmalarını kapsamaktadır. Alan bazlı ve tamamlanmış projeler arasından seçilen 20 kentsel dönüşüm alanına ait dönüşüm öncesi ve sonrası imar planları, haritalar ve projelere özgü veriler temin edilerek yerinde tespitler, fotografik belgelemeler ve gözlemler gerçekleştirilmiştir. Üçüncü bölümde, literatürdeki sürdürülebilir kentsel kalite kriterleri ile yasa ve yönetmeliklerdeki maddeler analiz edilerek değerlendirme parametreleri oluşturulmuş; yerleşme büyüklükleri irdelenmiştir. Son bölümde ise alanların standartları karşılama durumu, geliştirilen bir endeks üzerinden normalize edilerek analiz edilmiş; alanlar ölçekleri bağlamında kıyaslanmıştır. Sonuç olarak, incelenen uygulamaların sürdürülebilir kentsel kaliteyi çok boyutlu ele almadığı, ağırlıklı olarak fiziksel yapı yenileme odaklı şekillendiği görülmektedir. Çalışmanın, dönüşüm alanlarının sürdürülebilir kentsel kalitesini nesnel verilerle ölçerek, süreçlerin bu ilkelerle uyumlu hale getirilmesinde yol gösterici olması beklenmektedir.
Özet (Çeviri)
This study comparatively evaluates completed area-based urban transformation projects in Istanbul within a scale-sensitive framework that takes intra-urban settlement hierarchy into account, using a multidimensional sustainable urban quality index integrating literature, legislation, and field data. The study consists of four chapters. The first chapter establishes the theoretical framework based on the hypothesis that current implementations have not progressed in line with their intended qualities. The second chapter covers the selection of the study area and the fieldwork process. For 20 selected completed area-based urban transformation sites, pre- and post-transformation zoning plans, maps, and project-specific data were collected, and on-site assessments, photographic documentation, and observations were carried out. In the third chapter, evaluation parameters were developed through an analysis of sustainable urban quality criteria in the literature together with relevant provisions in laws and regulations; settlement sizes were also examined. In the final chapter, the extent to which the selected areas meet relevant standards was analyzed through a developed index and normalized results, and the areas were compared within the context of their scales. In conclusion, the examined projects do not appear to address sustainable urban quality through a multidimensional perspective and are instead shaped predominantly by a focus on physical rebuilding. It is expected that this study will serve as a guiding resource by measuring the sustainable urban quality of transformation areas through objective data and by contributing to the alignment of urban transformation processes with these principles.
Benzer Tezler
- Affordability and quality issues in social housing; a comparative study in selected European countries
Sosyal konutta erişilebilirlik ve kalite sorunları; seçilen Avrupa ülkelerinde karşılaştırmalı bir araştırma
SHILAN GHARANFOLI
Doktora
İngilizce
2022
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FAZİLET YURDANUR DÜLGEROĞLU
- Kentsel kayıp mekanların oluşmasında raylı sistem hattının etkileri: Bakırköy-Kazlıçeşme hattı üzerinden bir değerlendirme
The effects of the rail system line on the formation of urban lost spaces: An evaluation on the Bakırköy-Kazlıçeşme line
DERYANUR ŞİMŞEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiKentsel Tasarım Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HATİCE AYATAÇ
- Process optimization and digestate management of continuous dry anaerobic digestion for treatment of organic fraction of municipal solid waste
Evsel katı atıkların organık fraksiyonunun arıtılması için sürekli kuru havasız çürütme prosesi ve fermente ürün yönetiminin optimizasyonu
AHMET MUSLUOĞLU
Doktora
İngilizce
2026
Çevre Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiÇevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OSMAN ATİLLA ARIKAN
DOÇ. DR. RECEP KAAN DERELİ
- باززنده سازي محله تربيت در بافت تاريخي شهر تبريز
İran kentsel mekânlarının kalite yükseltme sürdürülebilir kentsel dönüşüm ilkelerini tanımlama, örnek çalışma: Tebriz'in tarihi dokusunun kentsel mekânları
SELDA NAZARI
Yüksek Lisans
Farsça
2007
Şehircilik ve Bölge PlanlamaIslamıc Azad Unıversıty Tehran Scıence And ResearchŞehir Planlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YABANCI DANIŞMAN
- Üç boyutlu nokta bulutları ile üretilen kent modelinin kentsel dönüşüm ile entegrasyonu: Zeytinburnu ilçesi örneği
Integration of city model produced with three-dimensional point clouds with urban transformation: Zeytinburnu district example
MERVE ALTIN ÇETİNKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Jeodezi ve Fotogrametriİstanbul Teknik ÜniversitesiBilişim Uygulamaları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA YANALAK