Batman İl Tarım ve Orman Müdürlüğü çalışanlarının karbon ayak izinin belirlenmesi üzerine bir araştırma
A study on determining the carbon footprint of the employees of Batman Provincial Directorate of Agriculture and Forestry
- Tez No: 1019523
- Danışmanlar: PROF. DR. MEHMET FIRAT BARAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Siirt Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Biyosistem Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın temel amacı, Batman İl Tarım ve Orman Müdürlüğü çalışanlarının ekolojik ayak izi düzeylerini belirlemek ve bu düzeyi etkileyen sosyo-demografik ve davranışsal faktörleri incelemektir. Araştırmanın ana materyalini, kurumda görev yapan çalışanlarla gerçekleştirilen anketlerden elde edilen birincil veriler oluşturmuştur. Araştırma kapsamında toplam 300 çalışan ana kitle olarak kabul edilmiş ve çalışma 298 katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. Çalışmada katılımcıların ekolojik ayak izi düzeyleri arazi türleri ve tüketim kategorileri açısından değerlendirilmiş; ayrıca cinsiyet, unvan, çevresel farkındalık, yaş, mesleki deneyim ve aile birey sayısı gibi değişkenlerin ekolojik ayak izi üzerindeki etkileri analiz edilmiştir. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, Mann-Whitney U testi, Kruskal-Wallis testi, korelasyon analizi ve çoklu doğrusal regresyon analizinden yararlanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre katılımcıların ortalama toplam ekolojik ayak izi düzeyi 5,76 kha, karbon ayak izi ise 8,98 ton CO₂e olarak belirlenmiştir. Arazi türleri açısından en yüksek payın karbon ayak izine ait olduğu, bunu tarım alanı bileşeninin izlediği tespit edilmiştir. Tüketim kategorileri açısından ise en yüksek pay yiyecek kategorisine ait olup, bunu barınak ve hizmet kategorileri takip etmiştir. Erkek katılımcıların toplam ekolojik ayak izi ve karbon ayak izi düzeylerinin kadınlara göre daha yüksek olduğu belirlenmiş ve bu farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptanmıştır (p<0,05). Unvan grupları açısından en yüksek ekolojik ayak izi ve karbon ayak izi değerlerinin memur/işçi grubunda olduğu belirlenmiş, gruplar arasındaki farklılıkların istatistiksel olarak anlamlı olduğu tespit edilmiştir (p<0,01). Ayrıca ekolojik ayak izi kavramını duymayan bireylerin ekolojik ayak izi ve karbon ayak izi düzeylerinin daha yüksek olduğu ve bu farklılığın anlamlı olduğu belirlenmiştir. Korelasyon analizi sonuçlarına göre yaş, aile birey sayısı ve mesleki deneyim değişkenleri ile ekolojik ayak izi arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Çoklu doğrusal regresyon analizi sonuçları ise unvan, cinsiyet ve ekolojik ayak izi kavramını duyma durumunun ekolojik ayak izi üzerinde anlamlı etkiye sahip olduğunu göstermiştir. Sonuç olarak, bireylerin çevresel etkilerinin özellikle tüketim alışkanlıkları, sosyal konum ve çevresel farkındalık düzeyleri ile ilişkili olduğu belirlenmiş; çevresel farkındalığın artırılmasına yönelik eğitim ve bilinçlendirme faaliyetlerinin sürdürülebilir tüketim davranışlarının geliştirilmesi açısından önemli olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
The main purpose of this study was to determine the ecological footprint levels of employees working at the Batman Provincial Directorate of Agriculture and Forestry and to examine the socio-demographic and behavioral factors affecting these levels. The main material of the study consisted of primary data obtained through questionnaires conducted with employees working at the institution. Within the scope of the research, a total of 300 employees were accepted as the population, and the study was carried out with 298 participants. In the study, participants' ecological footprint levels were evaluated in terms of land-use types and consumption categories; additionally, the effects of variables such as gender, occupational position, environmental awareness, age, professional experience, and household size on ecological footprint were analyzed. Descriptive statistics, Mann-Whitney U test, Kruskal-Wallis test, correlation analysis, and multiple linear regression analysis were used in the evaluation of the data. According to the results of the study, the average total ecological footprint of the participants was determined as 5.76 gha, while the carbon footprint was calculated as 8.98 tons CO₂e. In terms of land-use types, the largest share belonged to the carbon footprint component, followed by cropland. Regarding consumption categories, the food category had the highest share, followed by housing and services. Male participants were found to have higher total ecological footprint and carbon footprint levels than female participants, and these differences were statistically significant (p<0.05). In terms of occupational groups, the highest ecological footprint and carbon footprint values were observed in the officer/worker group, and the differences among groups were statistically significant (p<0.01). In addition, individuals who had not heard of the ecological footprint concept had higher ecological and carbon footprint levels, and this difference was also significant. Correlation analysis results showed no significant relationship between ecological footprint and age, household size, or professional experience. Multiple linear regression analysis indicated that occupational position, gender, and awareness of the ecological footprint concept had significant effects on ecological footprint levels. As a result, it was concluded that individuals' environmental impacts were particularly associated with consumption habits, social position, and environmental awareness levels, and that educational and awareness-raising activities aimed at increasing environmental awareness are important for promoting sustainable consumption behaviors.
Benzer Tezler
- Türk siyasetinde köy enstitüleri tartışmaları
Village institutes discussions in Turkish politic
LÜTFİ ARSLAN
Doktora
Türkçe
2021
TarihAnkara ÜniversitesiAtatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NECDET AYSAL
- Cumhuriyet Döneminde Siirt'te nüfus mühendisliği (1927-1950)
Population engineering in Siirt in the Republican Period (1927-1950)
OSMAN ARPACIK
- Gercüş ilçesinin (Batman) beşeri ve ekonomik coğrafyası
The human and economic geography of Gercüş county
MEHMET EMİN YAKUT
- Muş ili kırsal alan potansiyeli ve kalkınmaya etkisi
Rural area potential of Muş province and its impact on development
İRFAN BAYTAR