Yapay sinir ağları ile desteklenmiş jiroskopik robot stabilizasyonu: Derin öğrenme yaklaşımı
Gyroscopic robot stabilization enhanced with artificial neural networks: A deep learning approach
- Tez No: 1019534
- Danışmanlar: DOÇ. FARUK ÜNKER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Makine Mühendisliği, Mechanical Engineering
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gümüşhane Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, iki tekerlekli jiroskopik bir robotun dinamik kararlılığını ve adaptasyon kabiliyetini artırmak amacıyla, Doğrusal Kuadratik Regülatör (LQR) ile Yapay Sinir Ağlarını (YSA) birleştiren özgün bir hibrit kontrol mimari sunmaktadır. Doğası gereği yüksek derecede doğrusal olmayan ve kararsız bir yapıya sahip olan iki tekerlekli sistemler, özellikle Kontrol Moment Jiroskopu (CMG) disk hızındaki değişimlerden doğrudan etkilenmekte; bu durum geleneksel statik kontrolcülerin dayanıklılığını (robustness) sınırlamaktadır. Önerilen yöntem, farklı operasyonel disk hızları için hesaplanan optimal LQR kazanç matrisleri (K) üzerinde eğitilen bir YSA modelini kontrol döngüsüne entegre etmektedir. Geliştirilen hibrit sistem, anlık disk hızı verilerini işleyerek gerekli katsayıları dinamik olarak kestirmekte ve sistemin değişken koşullara gerçek zamanlı uyum sağlamasına olanak tanımaktadır. Simülasyon sonuçları, bu yaklaşımın statik LQR kontrolcülere kıyasla yerleşme süresi ve aşım miktarı açısından üstün performans sergilediğini ve sistem dinamiklerindeki belirsizliklere karşı dayanıklılığı önemli ölçüde artırdığını kanıtlamaktadır. Deterministik kontrolün hassasiyeti ile derin öğrenmenin esnekliğini sentezleyen bu çalışma, arama-kurtarma ve gözetleme gibi karmaşık ortamlarda görev yapan otonom robotik platformlar için ölçeklenebilir ve güvenilir bir kontrol stratejisi sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study presents a novel hybrid control architecture that integrates Linear Quadratic Regulator (LQR) control with Artificial Neural Networks (ANN) to enhance the dynamic stability and adaptability of a two-wheeled gyroscopic robotic platform. Due to their inherently high-order nonlinear and unstable nature, two-wheeled systems face significant balancing challenges in unpredictable operational environments, particularly under varying Control Moment Gyroscope (CMG) disk speeds. Such variations fundamentally alter the system dynamics, limiting the robust performance of traditional static control methods. To overcome these constraints, the proposed approach incorporates an ANN model, trained on optimal LQR gain matrices (K) calculated for diverse operational disk speeds, into the feedback control loop. The developed hybrid system processes real-time disk speed data to dynamically estimate the required LQR coefficients, enabling the robot to adapt to varying conditions in real-time. Simulation results demonstrate that this hybrid architecture outperforms static LQR controllers in terms of settling time and overshoot, significantly increasing robustness against parametric uncertainties. By synthesizing the precision of deterministic control with the flexibility of deep learning, this research contributes a scalable hybrid control strategy to the autonomous robotics literature. While validated on a combat robot prototype, the framework is highly applicable to a broad range of fields, including search-and-rescue, border surveillance, and autonomous navigation in hazardous environments.
Benzer Tezler
- Takviyeli panel yapıların burkulma ve burkulma sonrası davranışının yapay sinir ağları ile optimizasyonu
Optimization of buckling and post-buckling behavior of reinforced panel structures using artificial neural networks
ERTUĞRUL ÇAKIR
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Uçak Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiUçak ve Uzay Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZAHİT MECİTOĞLU
- Yapay sinir destekli kalman filtresi ile hedef izleme
Target tracking with kalman filter aided neural network
TARKAN SANCAKDAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2002
Uçak Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiUçak Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. RAMAZAN TAŞALTIN
- Aircraft icing detection, identification and reconfigurable control based on Kalman filtering and neural networks
Kalman filtresi ve yapay sinir ağları ile uçak buzlanmalarının tespiti, teşhisi ve yeniden şekilllendirilebilir kontrol
RAHMİ AYKAN
Doktora
İngilizce
2005
Havacılık ve Uzay Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiHavacılık Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF.DR. ÇİNGİZ HACIYEV
Y.DOÇ.DR. FİKRET ÇALIŞKAN
- Talep tahmininde sinirsel ağ tabanlı bulanık mantık yöntemi (Anfis) kullanımı ve yalın yapay sinir ağı metodu ile karşılaştırmalı bir uygulama
Using adaptive neural-fuzzy inference systems for demand forecasting and application with comparison artificial neural network method
ONUR DOĞAN
- Zaman serilerinde yapay sinir ağları ve bulanık mantığa dayalı tahmin ve bir uygulama
Time series forecasting based on artificial neural networks and fuzzy logic and an application
MUHAMMET ATALAY
Doktora
Türkçe
2015
İstatistikİstanbul Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET ERDAL BALABAN