Farklı ekolojik koşullarda yetiştirilen bamya (Abelmoschus esculentus) genotiplerinin morfolojik ve kimyasal karakterizasyonu
Morphological and chemical characterization of some okra (Abelmoschus esculentus) genotypes grown under different ecological condititons
- Tez No: 1019590
- Danışmanlar: PROF. DR. NAZIM ŞEKEROĞLU
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kilis 7 Aralık Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Türkiye'nin farklı bölgelerinden temin edilen beş yerel bamya genotipi ile iki tescilli çeşidin morfolojik çeşitliliğini ve tohumlarındaki fiziko-kimyasal kompozisyonu belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Araştırma, 2024 üretim sezonunda Samsun ve Gaziantep lokasyonlarında, Tesadüf Blokları Deneme Desenine göre 3 tekerrürlü olarak gerçekleştirilmiştir. Karakterizasyon sürecinde UPOV ve IBPGR kriterlerine dayalı 26 morfolojik parametrenin yanı sıra; tohumun teknolojik, besinsel ve biyoaktif bileşenleri analiz edilmiştir. İstatistiksel analizler sonucunda, incelenen tüm özellikler bakımından genotip ve lokasyonlar arasında p < 0,05 düzeyinde önemli farklar saptanmıştır. Araştırmada çiçeklenme süresi 47-62 gün, bitki boyu 50-125 cm, gövde sap boğum sayısı 2,00-9,22 adet ve olgun meyve uzunluğu 8,20-20,40 cm arasında değişim göstermiştir. Bamya tohumlarında bin dane ağırlığı 50,91-64,20 g, dekara tohum verimi 61,00-278,33 kg/da, ham protein oranı % 14,70- 19,16 ve sabit yağ oranı % 8,82-23,44 arasında belirlenmiştir. Tohumlarda majör yağ asitleri olarak linoleik, oleik ve palmitik asit; tohumdaki makro elementlerde potasyum (12231- 14875 mg/kg) ve fosfor (5749-6895 mg/kg); mikro elementlerde ise demir (27,67-53,89 mg/kg) ön plana çıkmıştır. Tohum ekstraktlarındaki toplam fenolik madde miktarı 22,14- 33,58 mg GAE/100g, antioksidan kapasite (FRAP) ise 6,90-169,11 µmol TE/100g arasında saptanmıştır. Tohum veriminde Adıyaman, sabit yağ ve kalsiyum içeriğinde Muğla, protein oranında Amasya, antioksidan kapasite ve demir birikiminde ise Samsun genotipleri üstünlük göstermiştir (p < 0.05). Sonuç olarak; yerel bamya genotiplerin, tescilli çeşitlerden daha geniş varyasyona sahip olduğu ve ıslah programları için stratejik gen kaynakları olduğu kanıtlanmıştır.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to determine morphological diversity and physico-chemical composition of the seeds from 5 local okra (Abelmoschus esculentus) genotypes obtained from different regions of Türkiye, along with two registered cultivars. The research was carried out in the locations of Samsun and Gaziantep during the 2024 growing season, and the field plan was Randomized Complete Block Design with three replications. During the characterization process, 26 morphological parameters based on UPOV and IBPGR criteria were analyzed, in addition to the technological, nutritional, and bioactive components of the seeds. Statistical analyses revealed significant differences (p < 0.05) among the genotypes and locations for all investigated traits. In the study, flowering time ranged from 47 to 62 days, plant height from 50 to 125 cm, number of nodes on the main stem from 2.00 to 9.22, and mature pod length from 8.20 to 20.40 cm. Thousand-seeds weight were determined between 50.91-64.20 g, seed yields per decare between 61.00-278.33 kg/da, crude protein contents between 17.33-22.59%, and fixed oil content between 8.82-23.44%. While linoleic, oleic, and palmitic acids were identified as major fatty acids; potassium (12231-14875 mg/kg) and phosphorus (5749-6895 mg/kg) the macro elements, and iron (27.67-53.89 mg/kg) was the micro elements came to the fore. Total phenolic content was found between 22.14-33.58 mg GAE/100g, and antioxidant capacity (FRAP) ranged from 6.90 to 169.11 µmol TE/100g. Adıyaman genotype excelled in seed yield, Muğla in fixed oil and calcium content, Amasya in protein ratio, and the Samsun genotype in antioxidant capacity and iron accumulation. Consequently, it was proven that local genotypes offer a wider variation than registered cultivars and serve as strategic genetic resources for breeding programs.
Benzer Tezler
- Edremit-Burhaniye Ovası ve yakın çevresinin beşeri ve iktisadi coğrafyası üzerine bir araştırma
Başlık çevirisi yok
MUSTAFA MUTLUER
- Farklı ekolojik koşullarda yetiştirilen bazı elma çeşitlerinde meyve gelişme ve olgunlaşması sırasındaki fiziksel ve kimyasal değişimler
Başlık çevirisi yok
RAMİN EZZATİ
Yüksek Lisans
Türkçe
1994
ZiraatAnkara ÜniversitesiBahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. A. İLHAMİ KÖKSAL
- Farklı ekolojik koşullarda yetiştirilen buğday çeşit ve hatlarında genotip x çevre interaksiyonu ve stabilite analizleri
Genotype x environment interaction and stability analyses in wheat varieties and lines grown in different ecological conditions
İLHAMİ ÖZCAN AYGUN
Doktora
Türkçe
2018
ZiraatTekirdağ Namık Kemal ÜniversitesiTarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İSMET BAŞER
- Farklı ekolojik koşullarda yetiştirilen lavandin (Lavandula x intermedia Emeric ex Loisel.) bitkisinin antioksidan aktivitesi ve uçucu yağ bileşenlerinin belirlenmesi
Determination of antioxidant activity and essential oil components of lavandin (Lavandula x intermedia Emeric ex Loisel.) growed in different ecological conditions
NİLAY ÖZLEM SAĞLAM
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
ZiraatBayburt ÜniversitesiOrganik Tarım İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BETÜL GIDIK
- Farklı dozlardaki organik sıvı vermikompost uygulamalarının Bayburt ili ekolojik koşullarda yetiştirilen tarhun (Artemisia spp.) türlerinin verim ve verim unsurlarına etkisinin belirlenmesi
Determination of the effect of different doses of organic liquid vermicompost applications on yield and yield components of tarragon (Artemisia spp.) species cultivated under ecological conditions in Bayburt province
MİKAİL ALTUNCU
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
ZiraatBayburt ÜniversitesiOrganik Tarım İşletmeciliği Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DR. ÖĞR. ÜYESİ BETÜL GIDIK