06 şubat kahramanmaraş depreminin betonarme karkas yapılarda etkisinin incelenmesi ve değerlendirilmesi: Diyarbakır örneği
Investigation and evaluation of the effects of the 6 february kahramanmaraş earthquake on reinforced concrete frame structures:the case of Diyarbakir
- Tez No: 1019626
- Danışmanlar: DOÇ. DR. NURSEN IŞIK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dicle Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Mimarlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
6 Şubat 2023 tarihinde Kahramanmaraş ili merkezli olarak saat 04.17'de 7.7, saat 13.24'te ise 7.6 büyüklüğünde meydana gelen iki büyük deprem, Türkiye Cumhuriyeti tarihinin en geniş alanda hissedilen ve en ağır sonuçlar doğuran afetlerinden biri olarak kayıtlara geçmiştir. Doğu Anadolu Fay Zonu boyunca gerçekleşen bu sarsıntılar, Kahramanmaraş, Hatay, Adıyaman, Malatya, Gaziantep, Şanlıurfa, Osmaniye, Kilis, Adana, Elazığ ve Diyarbakır illerini doğrudan etkilemiş, toplamda milyonlarca insanın yaşamını olumsuz yönde etkilemiştir. Meydana gelen yıkımlar sonucunda on binlerce bina tamamen çökmüş, ülke genelinde ciddi ekonomik, sosyal ve psikolojik etkiler ortaya çıkmıştır. Diyarbakır ili, episantr bölgesine olan mesafesine rağmen özellikle betonarme karkas yapı stokunda gözlemlenen hasar düzeyleriyle dikkat çekmiş ve şehirdeki yapıların deprem performansının yeniden incelenmesini gerekli kılmıştır. 6 Şubat depremleri sonrasında Diyarbakır'da yapılan saha incelemelerinde, bazı binalarda kolon-kiriş birleşim bölgelerinde hasarlar, zayıf kat etkisi, etriye yetersizliği ve beton örtü kayıpları tespit edilmiştir. Bu bulgular, bölgedeki yapı stoğunun önemli bir kısmının mevcut deprem yönetmeliği koşullarını tam olarak karşılamadığını göstermektedir. Bu çalışma, 6 Şubat Kahramanmaraş depremlerinin Diyarbakır ilinde yer alan betonarme karkas yapı sistemleri üzerindeki etkilerini çok yönlü olarak incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma kapsamında, deprem sonrası hasar gören ve kontrollü olarak yıkılan binalardan alınan beton numuneleri laboratuvar ortamında test edilmiştir. Numunelere Taramalı Elektron Mikroskobu (SEM-X) analizi uygulanarak betonun mikro yapısı, gözenek oranı, çimento hamuru–agrega ara yüzey bağları ve olası mikro çatlak gelişimleri detaylı şekilde incelenmiştir. Bunun yanında, nokta yükü basınç deneyleri gerçekleştirilerek numunelerin mekanik dayanım özellikleri belirlenmiş, elde edilen veriler karşılaştırılmıştır. Böylece hasar mekanizmalarının yalnızca yapısal sistemden kaynaklı olmadığı, malzeme kalitesinden de kaynaklandığı bilimsel olarak ortaya konmuştur. Çalışma sonuçlarına göre, Diyarbakır'daki betonarme karkas yapı stoğunun önemli bir kısmında düşük malzeme dayanımı, standart dışı üretim uygulamaları ve yetersiz mühendislik denetimi nedeniyle ciddi dayanım kayıpları bulunmaktadır. Gelecekte yaşanabilecek benzer büyüklükteki depremlerde yapısal çökme riskinin yüksek olabileceğini göstermektedir. Sonuç olarak, bu çalışma yalnızca 6 Şubat Kahramanmaraş depremlerinin Diyarbakır üzerindeki etkilerini ortaya koymakla kalmamakta; benzer deprem tehlikesi altındaki kentler için yapı dayanıklılığının artırılmasına yönelik bilimsel, mühendislik temelli ve uygulamalı bir yol haritası sunmaktadır. Çalışmanın bulguları, afet sonrası yeniden yapılanma süreçlerine ışık tutacak ve Türkiye'nin deprem güvenliği politikalarının geliştirilmesine katkı sağlayacaktır.
Özet (Çeviri)
On 6 February 2023, two major earthquakes with magnitudes of 7.7 at 04:17 and 7.6 at 13:24, centered in Kahramanmaraş, were recorded as one of the most devastating disasters in the history of the Republic of Türkiye, affecting a vast geographical area and causing severe consequences. These earthquakes, which occurred along the East Anatolian Fault Zone, directly impacted the provinces of Kahramanmaraş, Hatay, Adıyaman, Malatya, Gaziantep, Şanlıurfa, Osmaniye, Kilis, Adana, Elazığ, and Diyarbakır, adversely affecting the lives of millions of people. As a result of the destruction, tens of thousands of buildings collapsed completely, leading to significant economic, social, and psychological impacts nationwide. Despite its distance from the epicentral region, Diyarbakır drew attention due to the observed levels of damage, particularly within its reinforced concrete frame building stock, necessitating a reassessment of the seismic performance of existing structures in the city. Post-earthquake field investigations in Diyarbakır revealed damage in column-beam joints, soft story irregularities, insufficient transverse reinforcement (stirrups), and loss of concrete cover in several buildings. These findings indicate that a considerable portion of the building stock in the region does not fully comply with current seismic design codes. This study aims to comprehensively investigate the effects of the 6 February Kahramanmaraş earthquakes on reinforced concrete frame structural systems in Diyarbakır. Within the scope of the research, concrete samples obtained from buildings that were damaged and subsequently demolished in a controlled manner were tested under laboratory conditions. Scanning Electron Microscopy (SEM-X) analyses were conducted on the samples to examine the microstructure of the concrete, pore distribution, interfacial transition zones between cement paste and aggregates, and potential microcrack development in detail. In addition, point load strength tests were performed to determine the mechanical properties of the samples, and the obtained results were comparatively evaluated. Thus, it was scientifically demonstrated that the observed damage mechanisms are not solely related to structural system deficiencies but are also significantly influenced by material quality. According to the results of the study, a substantial portion of the reinforced concrete building stock in Diyarbakır exhibits serious strength deficiencies due to low material quality, non-standard construction practices, and inadequate engineering supervision. These findings suggest that the risk of structural collapse in future earthquakes of similar magnitude may be considerably high. In conclusion, this study not only reveals the effects of the 6 February Kahramanmaraş earthquakes on Diyarbakır but also provides a scientific, engineering-based, and practical framework for improving structural resilience in cities exposed to similar seismic hazards. The findings are expected to contribute to post-disaster reconstruction processes and to the development of earthquake safety policies in Türkiye.
Benzer Tezler
- Betonarme binaların farklı hızlı değerlendirme yöntemleri ile değerlendirilmesi
Determination of regional risk priorities of reinforced concrete structures with artifical neural networks
MERT HAMAMCIOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
İnşaat MühendisliğiBitlis Eren Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERCAN IŞIK
- Gaziantep'in İslahiye ilçesinde yaşayan 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezli depremden etkilenen bireylerin deprem süresince beslenme alışkanlıklarının incelenmesi
Examination of the nutritional habits of individuals affected by the February 6 2023 Kahramanmaraş-centered earthquake living in the Islahiye district of Gaziantep during the earthquake
ELİFE NUR YILDIZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Beslenme ve DiyetetikKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiBiyomühendislik ve Bilimleri Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DR. ÖĞR. ÜYESİ EDA GANİYUSUFOĞLU
- Seismic performance of full-scale rc columns under high axial loading
Yüksek eksenel yük altındaki tam ölçekli betonarme kolonların sismik davranışı
SAFİYE GÜNDOĞAN
Doktora
İngilizce
2026
İnşaat Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖMER TUĞRUL TURAN
- 06 şubat 2023 Kahramanmaraş depremi sonrasında betonarme bir yapıda oluşan hasarın, performans analizi sonuçlarıyla karşılaştırılması
Comparison of damage occurred in a reinforced concrete structure after february 6, 2023, Kahramanmaraş earthquake with performance analysis results
BEKİR KÜÇÜKSAYACI
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Deprem MühendisliğiKonya Teknik Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TOLGA YILMAZ
- DD-1 ve DD-2 deprem yer hareketi düzeyleri için betonarme binaların tasarımı, yapısal özellikler ve yapı maliyeti açısından karşılaştırılması
Design of reinforced concrete structures for DD-1 and DD-2 earthquake ground motion levels, comparison in terms of structural features and construction costs
BEKİR ÖZBAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
İnşaat Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TÜLAY AKSU ÖZKUL