06 şubat kahramanmaraş depreminin betonarme karkas yapılarda etkisinin incelenmesi ve değerlendirilmesi: Diyarbakır örneği
Investigation and evaluation of the effects of the 6 february kahramanmaraş earthquake on reinforced concrete frame structures:the case of Diyarbakir
- Tez No: 1019626
- Danışmanlar: DOÇ. DR. NURSEN IŞIK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dicle Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Mimarlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
6 Şubat 2023 tarihinde Kahramanmaraş ili merkezli olarak saat 04.17'de 7.7, saat 13.24'te ise 7.6 büyüklüğünde meydana gelen iki büyük deprem, Türkiye Cumhuriyeti tarihinin en geniş alanda hissedilen ve en ağır sonuçlar doğuran afetlerinden biri olarak kayıtlara geçmiştir. Doğu Anadolu Fay Zonu boyunca gerçekleşen bu sarsıntılar, Kahramanmaraş, Hatay, Adıyaman, Malatya, Gaziantep, Şanlıurfa, Osmaniye, Kilis, Adana, Elazığ ve Diyarbakır illerini doğrudan etkilemiş, toplamda milyonlarca insanın yaşamını olumsuz yönde etkilemiştir. Meydana gelen yıkımlar sonucunda on binlerce bina tamamen çökmüş, ülke genelinde ciddi ekonomik, sosyal ve psikolojik etkiler ortaya çıkmıştır. Diyarbakır ili, episantr bölgesine olan mesafesine rağmen özellikle betonarme karkas yapı stokunda gözlemlenen hasar düzeyleriyle dikkat çekmiş ve şehirdeki yapıların deprem performansının yeniden incelenmesini gerekli kılmıştır. 6 Şubat depremleri sonrasında Diyarbakır'da yapılan saha incelemelerinde, bazı binalarda kolon-kiriş birleşim bölgelerinde hasarlar, zayıf kat etkisi, etriye yetersizliği ve beton örtü kayıpları tespit edilmiştir. Bu bulgular, bölgedeki yapı stoğunun önemli bir kısmının mevcut deprem yönetmeliği koşullarını tam olarak karşılamadığını göstermektedir. Bu çalışma, 6 Şubat Kahramanmaraş depremlerinin Diyarbakır ilinde yer alan betonarme karkas yapı sistemleri üzerindeki etkilerini çok yönlü olarak incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma kapsamında, deprem sonrası hasar gören ve kontrollü olarak yıkılan binalardan alınan beton numuneleri laboratuvar ortamında test edilmiştir. Numunelere Taramalı Elektron Mikroskobu (SEM-X) analizi uygulanarak betonun mikro yapısı, gözenek oranı, çimento hamuru–agrega ara yüzey bağları ve olası mikro çatlak gelişimleri detaylı şekilde incelenmiştir. Bunun yanında, nokta yükü basınç deneyleri gerçekleştirilerek numunelerin mekanik dayanım özellikleri belirlenmiş, elde edilen veriler karşılaştırılmıştır. Böylece hasar mekanizmalarının yalnızca yapısal sistemden kaynaklı olmadığı, malzeme kalitesinden de kaynaklandığı bilimsel olarak ortaya konmuştur. Çalışma sonuçlarına göre, Diyarbakır'daki betonarme karkas yapı stoğunun önemli bir kısmında düşük malzeme dayanımı, standart dışı üretim uygulamaları ve yetersiz mühendislik denetimi nedeniyle ciddi dayanım kayıpları bulunmaktadır. Gelecekte yaşanabilecek benzer büyüklükteki depremlerde yapısal çökme riskinin yüksek olabileceğini göstermektedir. Sonuç olarak, bu çalışma yalnızca 6 Şubat Kahramanmaraş depremlerinin Diyarbakır üzerindeki etkilerini ortaya koymakla kalmamakta; benzer deprem tehlikesi altındaki kentler için yapı dayanıklılığının artırılmasına yönelik bilimsel, mühendislik temelli ve uygulamalı bir yol haritası sunmaktadır. Çalışmanın bulguları, afet sonrası yeniden yapılanma süreçlerine ışık tutacak ve Türkiye'nin deprem güvenliği politikalarının geliştirilmesine katkı sağlayacaktır.
Özet (Çeviri)
On 6 February 2023, two major earthquakes with magnitudes of 7.7 at 04:17 and 7.6 at 13:24, centered in Kahramanmaraş, were recorded as one of the most devastating disasters in the history of the Republic of Türkiye, affecting a vast geographical area and causing severe consequences. These earthquakes, which occurred along the East Anatolian Fault Zone, directly impacted the provinces of Kahramanmaraş, Hatay, Adıyaman, Malatya, Gaziantep, Şanlıurfa, Osmaniye, Kilis, Adana, Elazığ, and Diyarbakır, adversely affecting the lives of millions of people. As a result of the destruction, tens of thousands of buildings collapsed completely, leading to significant economic, social, and psychological impacts nationwide. Despite its distance from the epicentral region, Diyarbakır drew attention due to the observed levels of damage, particularly within its reinforced concrete frame building stock, necessitating a reassessment of the seismic performance of existing structures in the city. Post-earthquake field investigations in Diyarbakır revealed damage in column-beam joints, soft story irregularities, insufficient transverse reinforcement (stirrups), and loss of concrete cover in several buildings. These findings indicate that a considerable portion of the building stock in the region does not fully comply with current seismic design codes. This study aims to comprehensively investigate the effects of the 6 February Kahramanmaraş earthquakes on reinforced concrete frame structural systems in Diyarbakır. Within the scope of the research, concrete samples obtained from buildings that were damaged and subsequently demolished in a controlled manner were tested under laboratory conditions. Scanning Electron Microscopy (SEM-X) analyses were conducted on the samples to examine the microstructure of the concrete, pore distribution, interfacial transition zones between cement paste and aggregates, and potential microcrack development in detail. In addition, point load strength tests were performed to determine the mechanical properties of the samples, and the obtained results were comparatively evaluated. Thus, it was scientifically demonstrated that the observed damage mechanisms are not solely related to structural system deficiencies but are also significantly influenced by material quality. According to the results of the study, a substantial portion of the reinforced concrete building stock in Diyarbakır exhibits serious strength deficiencies due to low material quality, non-standard construction practices, and inadequate engineering supervision. These findings suggest that the risk of structural collapse in future earthquakes of similar magnitude may be considerably high. In conclusion, this study not only reveals the effects of the 6 February Kahramanmaraş earthquakes on Diyarbakır but also provides a scientific, engineering-based, and practical framework for improving structural resilience in cities exposed to similar seismic hazards. The findings are expected to contribute to post-disaster reconstruction processes and to the development of earthquake safety policies in Türkiye.
Benzer Tezler
- İlkokul çağı erkek çocuklarında inmemiş testis anomalisi ve insidansı
The anomaly and incidence of cryptorchidism in primary school boys
SERDAR SEZGİN
- Adolesan intihar girişimlerinin psiko-sosyal nedenleriyle ilgili araştırma
Başlık çevirisi yok
NAZMİYE YÜKSEL
- Ege bölgesi keçi liflerinin bazı önemli fiziksel, kimyasal özellikleri ve değerlendirme imkanları
Başlık çevirisi yok
NİLÜFER ERDEM
- 1,3-difenil-4,5-bis(hidroksiimino)-imidazolidin ve Ni(II), Cu(II), Pd(II), UO2(VI) komplekslerinin sentezi
Başlık çevirisi yok
VEFA AHSEN
- Effect of chymotrypsin on M1 type pyruvate kinase from rabbit muscle and L-type from sheep liver
Başlık çevirisi yok
NİLAY BAŞARAN
