Traditional market design investigation and protection proposal in Kuwait city, Kuwait (case study: Souq Al Mubarakiya)
Kuveyt'te geleneksel çarşı tasarımının incelenmesi ve koruma önerisi, Kuveyt (vaka çalışması: Souq Al Mubarakiya)
- Tez No: 1019627
- Danışmanlar: PROF. DR. BEHİYE IŞIK AKSULU
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Geleneksel mimari, Kentsel koruma alanları, Koruma planlaması, Kuveyt, Restorasyon, Traditional architecture, Urban conservation areas, Conservation planning, Kuwait, Restoration
- Yıl: 2026
- Dil: İngilizce
- Üniversite: İstanbul Okan Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Mimarlık Tarihi ve Restorasyon Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu doktora tezi, Souq Al-Mubarakiya'nın tarihsel gelişimini, mimari kimliğini ve koruma sorunlarını incelemektedir. Kuwait'in en önemli geleneksel çarşılarından biri olan bu alan, uzun yıllardır ticari ve sosyal bir merkez olarak Kuveyt kent yaşamının, deniz ticaret ağlarının, yerel mimarinin ve kolektif hafızanın gelişimini yansıtmaktadır. Ancak petrolün keşfinden sonra yaşanan hızlı modernleşme süreci, kapsamlı kentsel dönüşüm, değişen ticari alışkanlıklar, uygun olmayan restorasyon uygulamaları ve 2022 yılında meydana gelen yangın, çarşının özgünlüğünü ve sürekliliğini önemli ölçüde etkilemiştir. Bu durum, mevcut geleneksel dokunun sistemli biçimde incelenmesini ve uygun bir koruma çerçevesinin geliştirilmesini gerekli kılmıştır. Çalışma, özgün mekânsal ve mimari özelliklerin en yoğun biçimde korunduğu bölüm olarak belirlenen çarşının kuzeydoğu kesimine odaklanmaktadır. Araştırmada karma yöntem yaklaşımı benimsenmiş; tarihsel-belgesel inceleme, mimari alan araştırması, karşılaştırmalı kentsel analiz, görsel belgeleme, paydaş görüşmeleri ve anket uygulamaları birlikte kullanılmıştır. Ayrıca çarşı, bölgesel pazar morfolojisini, ticaret etkilerini ve koruma uygulamalarını anlamak amacıyla Manama Souq, Souq Waqif, Muttrah Souq ile Basra ve Buşehr'deki tarihî çarşılarla karşılaştırılmıştır. Araştırma bulguları, geleneksel Kuveyt çarşı mimarisine ait önemli unsurların hâlen varlığını sürdürdüğünü; ancak birçok bölümde görsel bozulma, işlev değişikliği, cephe müdahaleleri, uyumsuz tabela uygulamaları, dükkânların bölünmesi ve malzeme özgünlüğünün kaybı gibi sorunların yaşandığını göstermektedir. Anket ve görüşme sonuçları ise halkın ve ilgili paydaşların, çarşının yaşayan bir ticaret alanı olarak ekonomik canlılığını sürdürürken tarihî kimliğinin korunmasını güçlü biçimde desteklediğini ortaya koymaktadır. Araştırma, korumanın yalnızca fiziksel restorasyonla sınırlı kalmaması; sosyal süreklilik, geleneksel kullanım biçimleri, kültürel etkinlikler ve yönetimsel denetimleri de kapsaması gerektiğini göstermektedir. Tez sonucunda, Souq Al-Mubarakiya için mimari rehber ilkeleri, mirasa duyarlı yeniden geliştirme stratejileri, kiracı düzenlemeleri, kültürel programlama, turizm yönetimi ve aşamalı restorasyon uygulamalarını bir araya getiren bütünleşik bir koruma ve yönetim modeli önerilmektedir. Çalışma, Kuveyt geleneksel mimarisi üzerine sınırlı akademik literatüre katkı sunmakta ve hızla modernleşen Körfez kentlerinde yaşayan tarihî çarşıların korunmasına yönelik aktarılabilir bir model ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
This doctoral thesis investigates the historical development, architectural identity, and conservation challenges of Souq Al-Mubarakiya, one of the most significant traditional markets in Kuwait. As a long-standing commercial and social center, the market reflects the evolution of Kuwaiti urban life, maritime trade networks, vernacular architecture, and collective memory. However, rapid modernization following the discovery of oil, extensive urban transformation, changing commercial patterns, inappropriate restoration practices, and the 2022 fire have significantly affected the authenticity and continuity of the souq. These conditions created the need for a systematic investigation into the remaining traditional fabric and the development of an appropriate protection framework. The study focuses on the north-eastern section of the market, identified as the area retaining the highest concentration of original spatial and architectural characteristics. A mixed-method research design was adopted, combining historical-documentary analysis, architectural field survey, comparative urban analysis, visual documentation, stakeholder interviews, and questionnaire-based data collection. The market was also compared with selected Gulf and regional traditional commercial centers, including Manama Souq, Souq Waqif, Muttrah Souq, and historic markets in Basra and Bushehr, in order to understand wider patterns of market morphology, trade influence, and conservation practice. Findings indicate that although important elements of traditional Kuwaiti market architecture survive, many sections have experienced visual distortion, functional change, façade alteration, inconsistent signage, subdivision of shops, and loss of material authenticity. Questionnaire and interview result further reveal strong public and stakeholder support for preserving the historical identity of the souq while maintaining its economic vitality as a living market. The research demonstrates that conservation should extend beyond physical restoration to include social continuity, traditional uses, cultural activities, and management controls. The thesis concludes by proposing an integrated conservation and management framework for Souq Al-Mubarakiya that combines architectural guidelines, heritage-sensitive redevelopment, tenant regulation, cultural programming, tourism management, and phased restoration strategies. The study contributes to the limited scholarly literature on Kuwaiti traditional architecture and offers a transferable model for conserving active historic markets within rapidly modernizing Gulf cities.
Benzer Tezler
- Çağdaş yönetimsel yaklaşımlar ve bu yaklaşımların yapı sektöründe kullanım olanakları
Başlık çevirisi yok
BURAK SABAZ
- Yapı üretiminde toplam kalite yönetimi ve kerpiç yapı üretiminde uygulanması
Başlık çevirisi yok
TUĞŞAD TÜLBENTÇİ
Yüksek Lisans
Türkçe
1998
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BİLGE IŞIK
- İnşaat firmalarında bilgi yönetimi
Başlık çevirisi yok
AHMET ALTUNBAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
1998
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiBina Yapım Yönetimi Bilim Dalı
PROF. DR. YILDIZ SEY
- Müşteri ve banka iş birliği ile değer ortak yaratımı: Hizmet baskın mantık (Servıce Domınant Logıc) ve hizmet mantığı (Servıce Logıc) perspektiflerinin elektronik cüzdanlar üzerinden uygulanması
Value co-creation in banking: Service-Dominant Logic and Service Logic perspectives via electronic wallets
ZÜBEYDE BUKET AYDIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
İşletmeİstanbul Teknik Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ADNAN VEYSEL ERTEMEL
- En uygun hayat sigortası poliçesi seçimini sağlayan bir karar modeli
A Decision model for selecting the optimum insurance policy
H.BÜLENT CERİT
Yüksek Lisans
Türkçe
1995
Endüstri ve Endüstri Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiPROF.DR. RAMAZAN EVREN