Geri Dön

Öğretmenlerde sağlıklı yaşam farkındalığı ve siberkondri ciddiyet düzeylerinin belirlenmesi: Karşılaştırmalı bir çalışma

Determining the level of healthy lifestyle awareness and cyberchondria severity among teachers: A comparative study

  1. Tez No: 1019795
  2. Yazar: FATMANUR AKAY
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. DİLEK DAYANIR
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Hemşirelik, Nursing
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Necmettin Erbakan Üniversitesi
  10. Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Halk Sağlığı Hemşireliği Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Günümüzde internet ve dijital teknolojilerin yaygınlaşmasıyla sağlıkla ilgili bilgiye hızlı ve kolay bir şekilde ulaşılabilmektedir. Öğretmenler ise toplumun sağlıklı yaşam farkındalığının gelişmesinde önemli meslek gruplarından biri olduğu için kilit roldedirler. Bu araştırma sağlıklı yaşam farkındalığı ve siberkondri ciddiyet düzeylerinin cinsiyet karşılaştırılması amacıyla yapılmıştır. Araştırma karşılaştırmalı tanımlayıcı türdedir. Araştırmanın evreni, Konya ilinin merkez ilçelerinde bulunan ilkokullarda görev yapan 384 öğretmenden oluşmaktadır. Örneklem seçimi araştırma kriterlerine uygun ve katılmayı kabul eden 130 kadın, 130 erkek toplam 260 öğretmen üzerinde gelişigüzel örnekleme yöntemi ile gerçekleştirilmiştir. Veriler, tanımlayıcı özellikler formu, Sağlıklı Yaşam Farkındalığı Ölçeği (SYFÖ), Siberkondri Ciddiyet Ölçeği (SCÖ) ile toplanmıştır. Katılımcıların %88.8'i evli, %11.2'si bekar; %91.5'unun çocuk sahibi, %63.1'in gelir düzeyi ve %49.2'nin sağlık durumu orta düzeyde, %31.5'i kronik hastalık sahibi, %69.6'sı son bir yılda tetkik yaptırmamış, %60.0 'ı haftada bir kez internet kullanmakta, %75.4'ü internetten sağlıkla ilgili araştırma yapmakta, %52.3'ü ilacı kullanmadan önce internetten araştırmaktadır. Araştırmada sırasıyla kadın ve erkeklerde SYFÖ toplam puan ortalaması 62.49±7.59; 60.49±8.16; SCÖ toplam puan ortalaması 74.39±20.23; 76.07±20.20 bulunmuştur ve katılımcıların siberkondri ve sağlıklı yaşam farkındalık düzeyleri orta seviyededir. Katılımcıların; bekar olma, çocuk sahibi olmama, ilaç kullanmadan önce internetten araştırma yapma ve yapay zekâ kullanım oranlarının cinsiyetler arasında farklılık gösterdiği ve bu oranların kadınlarda daha yüksek olduğu bulunmuştur (p<0.05). Katılımcıların cinsiyete göre SCÖ alt boyutlarına göre aşırı kaygı, aşırılık, içini rahatlatma, SCÖ toplam puan açısından istatistiksel olarak herhangi bir fark tespit edilememiştir (p>0,05). SYFÖ alt boyutlarına göre değişim, sosyalleşme, sorumluluk değişkenleri açısından istatistiksel olarak herhangi bir fark tespit edilememiştir (p>0,05). Cinsiyete göre zorlantı, beslenme, sağlıklı yaşam farkındalığı ve yaş değişkenleri için istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmıştır (p<0,05). Erkek katılımcıların zorlantı ve yaş puanlarının kadın katılımcılardan daha yüksek olduğu, beslenme ve sağlıklı yaşam farkındalığı puanlarının daha düşük olduğu görülmüştür. SCÖ toplam puanı çoklu regresyon analizinde bağımsız değişkenlerden kronik hastalık varlığı, son bir yılda tetkik yaptırma durumu, internet kullanma sıklığı, internetten edindiği sağlık bilgilerini güvenilir bulma, internetten edindiği bilgiler sonrası ilaca başlama, SYFÖ toplam puan değişkenleri istatistiksel olarak anlamsız (p>0.05) iken; cinsiyet (β=0.133), internetten sağlıkla ilgili araştırma yapma (β=0-.164), ilaç kullanmadan önce internetten araştırma yapma (β=-0.150), sağlıkla ilgili kararlarında internetin faydalı olma durumu (β=-0.168) ve yapay zekâ kullanımı (β=-0.154) değişkenleri anlamlı bulunmuştur (p<0.05). SCÖ toplam puanını erkek olma, internetten sağlıkla ilgili araştırma yapma, ilaç kullanmadan önce internetten araştırma yapma, sağlıkla ilgili kararlarında internetin faydalı bulma ve yapay zekâ kullanma olumsuz yönde etkilediği bulunmuştur. Sonuç olarak öğretmenlerin sağlıklı yaşam farkındalığı ve siberkondri ciddiyet düzeyleri arasında cinsiyete göre farklılıklar olduğu bulunmuştur. İnternetten sağlık hakkında bilgi araştırdıkça siberkondri düzeyleri artmaktadır. Erkek öğretmenlerin kadınlara göre sağlıkları hakkında internetten bilgiyi yüksek düzeyde araştırdıkları saptanmıştır. Bu konuda çevrim içi ortamda sağlık hakkında doğru araştırma ve doğru bilgiye ulaşım eğitimi düzenlemesi önerilebilir. Halk sağlığı hemşireleri, dijital ortamda güvenilir bilgiye ulaşma konusunda yapay zekâ kullanım oranı yüksek olan kadın öğretmenler için girişimler planlamalıdır.

Özet (Çeviri)

Nowadays, with the widespread use of the internet and digital technologies, health-related information can be accessed quickly and easily. Teachers, on the other hand, play a key role as they are one of the important professional groups in developing society's awareness of healthy lifestyle. This research was conducted to compare gender differences in healthy lifestyle awareness and cyberchondria severity levels. The research is of the comparative descriptive type. The population of the study consists of 384 teachers working in primary schools located in the central districts of Konya province. The sample selection was carried out by random sampling method on a total of 260 teachers, 130 women and 130 men, who met the research criteria and agreed to participate. The data were collected using the descriptive characteristics form, the Healthy Lifestyle Awareness Scale (HLAS), the Cyberchondria Severity Scale (CSS). 88.8% of the participants are married, while 11.2% are single; 91.5% have children, 63.1% have moderate income level and 49.2% have moderate health status, 31.5% have chronic disease, 69.6% have not had an examination in the last year, 60.0% use the Internet once a week, 75.4% conduct health-related research on the Internet, 52.3% research on the Internet before using medicine. In the study, the average total score of HLAS in men and women was found to be 62.49±7.59; 60.49±8.16; the average total score of CSS was 74.39±20.23; 76.07±20.20, and the participants cyberchondria and healthy lifestyle awareness levels were at an intermediate level. İt has been found out that the rates of being single, not having children, doing research on the Internet before taking medication, and using artificial intelligence differ between the sexes, and these rates are higher in women (p<0.05). Statistically, no difference was found in terms of excessive anxiety, extremism, inner relaxation, and total CSS score according to the CSS sub-dimensions of the participants by gender (p>0.05). According to the HLAS sub-dimensions, no statistically significant difference was detected in terms of change, socialization, and responsibility variables (p>0.05). Statistically significant differences were found for the variables of difficulty, nutrition, healthy lifestyle awareness and age according to gender (p<0.05). It was found that the difficulty and age scores of male participants were higher than those of female participants, and the nutrition and healthy lifestyle awareness were lower. CSS total score is one of the independent variables in multiple regression analysis, the presence of chronic diseases, the status of having an examination in the last year, frequency of Internet use, finding the health information obtained from the Internet reliable, starting medication after the information obtained from the Internet, while the CSS total score variables are statistically meaningless (p>0.05).; gender (β=0.133), conducting health-related research online (β=-0.164), conducting research on the Internet before using medication (β=-0.150), the usefulness of the Internet in health-related decisions (β=-0.168) and the use of artificial intelligence (β=-0.154) variables were found to be significant (p<0.05). It has been found that being a man, doing health-related research on the Internet, doing research on the Internet before using medication, finding the Internet useful in health-related decisions and using artificial intelligence negatively affect the total score of CSS. As a result, it was found that there were gender-based differences between teachers' healthy lifestyle awareness and cyberchondria severity levels. As we search for health-related information online, cyberchondria levels increase. It has been determined that male teachers search for health-related information online at a higher level than female teachers. In this regard, it may be recommended to organize training on conducting accurate research and accessing reliable information about health online. Public health nurses should plan initiatives for female teachers with a high rate of artificial intelligence use in order to access reliable information in a digital environment.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    947123

    Ortaokul fen bilimleri ders kitapları ve EBA ders içeriklerinin sürdürülebilir kalkınma hedefleri açısından incelenmesi ve öğretmen görüşlerinin belirlenmesi

    Examining secondary school science textbooks and EBA course content in terms of sustainable development goals and determining teachers' opinions

    BEDRİYE ERDOĞAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Eğitim ve ÖğretimMarmara Üniversitesi

    Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MEHTAP YILDIRIM

  2. Tez No

    962515

    Bilinçli farkındalık ve tükenmişlik açısından beden eğitimi ve spor öğretmenleri ile diğer branş öğretmenlerinin karşılaştırılması

    Comparison of physical education and sport teacher teachers and other branch teachers in terms of mindfulness and burnout

    ALİ YARDIM

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Eğitim ve ÖğretimTrabzon Üniversitesi

    Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. CEYHUN ALEMDAĞ

  3. Tez No

    595043

    Öğretmenlerde vücut farkındalığının, psikolojik durum, yaşam kalitesi ve fiziksel durum üzerine etkisinin incelenmesi

    A research about the effect of body awareness on psychologi̇cal, physi̇cal si̇tuati̇on and quali̇ty of li̇fe, among teachers.

    MELİS KİRİŞÇİ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    Fizyoterapi ve RehabilitasyonHaliç Üniversitesi

    Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ BERRAK YİĞİT

  4. Tez No

    305902

    İlköğretim bilişim teknolojileri öğretmenlerinin Türkiye'nin bit vizyonu hakkındaki farkındalıkları ile öğretim etkinlikleri arasındaki ilişki

    The relationship between primary school it teachers? awareness of Turkey?s ict vision and their teaching activities

    PINAR MUTLU

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2012

    Eğitim ve ÖğretimHacettepe Üniversitesi

    Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MUKADDES ERDEM

  5. Tez No

    383706

    Enerji verimliliği konusunda farkındalık düzeyinin belirlenmesi: Manisa ili ortaokul öğretmenleri örneği

    Determination of awareness level of energy saving behavior: A case from secondary school teachers in Mani̇sa province

    MUSTAFA EKEMEN

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2015

    Eğitim ve ÖğretimTürk Hava Kurumu Üniversitesi

    İşletme Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. KÜRŞAD DERİNKUYU

Geri Dön