Diyanet İşleri Başkanı olarak Ali Rıza Hakses
Ali Rıza Hakses as Head of Religious Affairs
- Tez No: 1019794
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ŞEREF GÖKÜŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Eğitim ve Öğretim, Religion, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Diyanet, Ali Rıza Hakses, Din Eğitimi, Yaygın Din Eğitimi, Religious Education, Ali Rıza Hakses, Non-formal Religious Education
- Yıl: 2021
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Akdeniz Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kayseri ili Saraycık Köyü'nde dünyaya gelen Ali Rıza Hakses (1892-1983) beş yaşlarında iken ailesiyle birlikte İstanbul'a göç etmiş, tahsil hayatına istanbul'da başlayıp eğitimini burada tamamlamıştır. Osmanlı'nın çöküş dönemi ile birlikte Cumhuriyet'in kuruluşuna ve ilerleyen süreçlerde, ülkede yaşanan değişim ve dönüşüme tanıklık eden Hakses, Diyanet İşleri Başkanı olduğu 1966 yılına kadar, Hâfız-ı-Kütüb, İmam, Hatip, Dersiam, Vaiz, Müftü, Din İşleri Yüksek Kurulu Üyeliği ve Din İşleri Yüksek Kurulu Başkanlığı gibi önemli görevlerde bulunmuştur. Hakses, yaşadığı dönemde; âlim, müellif, müftü, eğitimci ve bürokrat olarak tanınmıştır. Sahip olduğu ilmi müktesebatı ile birlikte edindiği devlet tecrübesini, Osmanlı'dan Cumhuriyet'e; ülkede sunulan din hizmeti alanına taşıyarak, bu alanda önemli hizmetleri olmuştur. Üstlendiği vazifelerle, Diyanet İşleri Başkanlığı'nın kurumsal çatısı altında; bilimsel sahaya ve milletin dini hayatına yarım asırdan fazla ciddi katkılar sunmuştur. Diyanet İşleri Başkanlığı'nın kurumsal tarihinin ve Türkiye'de din alanında yaşanılan gelişmelerin daha iyi anlaşılması ve değerlendirilebilmesi için Diyanet İşleri Başkanlığı yapmış kişilerin hayatının, eserlerinin ve başkanlık görevinde bulundukları süresi içinde yaygın din eğitimi faaliyetlerinin incelenmesi oldukça önemlidir. Bu nedenle tezimizin birinci bölümünde; Türkiye'de din hizmetlerinden sorumlu tek kurum olan, Diyanet İşleri Başkanlığı'nın; ana hatları ile kuruluşu, kurumsallaşması ve Hakses'e kadar olan Diyanet İşleri Başkanlarının; hayatları, eserleri ve teşkilat çatısı altında yaygın din eğitimi faaliyetlerine yer verilmiştir. İkinci bölümde ise; Diyanet'in, 1924 yılında 429 sayılı kanunla kurulmasının ardından, ilerleyen süreçte; İbrahim Bedrettin Elmalı'dan sonra 25 Ekim 1966 tarihinde 9'uncu Diyanet İşleri Başkanlığı görevine gelen ve bir yıl iki ay yedi gün görev yapmış olmasına rağmen, hakkında, literatürde yok denecek kadar az bilgi bulunan, Ali Rıza Hakses'in hayatı ele alınmış; doğduğu çevre, yaşadığı dönem ile birlikte çocukluğu, gençliği, eğitim hayatı, üstlendiği görevler, eserleri ve başkanlığı döneminde; maruz kaldığı sıkıntılar, teşkilatın kurumsallaşmasına sağladığı katkılar ve yaygın din eğitimi faaliyetleri ortaya konmuştur.
Özet (Çeviri)
IN TERMS OF NON-FORMAL EDUCATION 9. THE EVALUATION OF ALI RIZA HAKSES, HEAD OF RELIGIOUS AFFAIRS Ali Rıza Hakses (1892-1983), who was born in the village of Saraycık in Kayseri province, immigrated to Istanbul with his family at a very early age. He started his education life in Istanbul and completed his education there. Hakses, who witnessed the establishment of the Republic with the Ottoman collapse and the change and transformation of country in the following processes and he became the Head of Religious Affairs, Hâfız-ı Kütüb, Imam, Orator, Dersiam, Preacher, Mufti, High Board of Religious Affairs and Higher Religious Affairs. He held important positions such as Chairman of the Board Hakses, who was a well-known scholar, author, mufti, educator and bureaucrat during his lifetime. He carried his scientific acquis, his knowledge and state experience from the Ottoman Empire to the Republic, into the field of religious service. He offered in the country with the duties which he served under the institutional roof of the Directorate of Religious Affairs for more than half a century. He made important contributions to the scientific field and the religious life of the nation. Religious Affairs of corporate history and better understanding of the developments experienced in the sphere of religion in Turkey and the lives of the people who have made the Religious Affairs Directorate for the evaluation, examination of religious education activities in this period. They are in the works and the presidency is very important. Therefore, in the first part of our thesis; Presidency of Religious Affairs of Turkey, the only institution in charge of religious services; Presidents of Religious Affairs whose establishment, institutionalization and up to Hakses; their lives, works and non-formal religious education activities were included under the roof of the organization. In the second part; In the process that progressed after its establishment in 1924 with the law numbered 429; The life of Ali Rıza Hakses, who was appointed as the 9th President of Religious Affairs on 25 October 1966 after İbrahim Bedrettin Elmalı has served for one year two months and seven days, there is almost no information about him in the literature; the environment he was born in, the period he lived, his childhood, youth, education life, the duties he assumed, his works and his presidency; the difficulties it has been subjected to, its contributions to the institutionalization of the organization and the non-formal religious education activities have been revealed.
Benzer Tezler
- 16. Diyanet İşleri Başkanı Prof. Dr. Ali Bardakoğlu'nun din ve ahlak eğitimiyle ilgili görüşleri
16. President of Religious Affairs Prof. Dr. Ali Bardakoğlu's vievs on religious and moral education
EMRE KESKİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
DinSüleyman Demirel ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SAADETTİN ÖZDEMİR
- Türkiye'nin dış yardımlarında bir ulus markalama aracı olarak diyanet dış yardımları
As a nation branding tool on Turkey's foreign aids: Diyanet
BURAK İNCE
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Uluslararası İlişkilerKırşehir Ahi Evran ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ERMAN AKILLI
- Yeni Cami'nin akustik açıdan performans değerlendirmesi
Evaluation of the acoustical performance of the New Mosque
EVREN YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEVTAP YILMAZ DEMİRKALE
- Türkiye ve İran'ın siyasal modernleşme sürecinde iki kadın portresi: Bahriye Üçok (1919-1990) ve Ferruhrû Parsay (1922-1980)
Two female portraits in the political modernization processes of Türkiye and İran: Bahriye Uçok (1919-1990) and Farrokhroo Parsa (1922-1980)
SEHER TANDOĞAR
Doktora
Türkçe
2025
Türk İnkılap TarihiMarmara ÜniversitesiAtatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ KARACA
- Ulusal basında Diyanet İşleri Başkanlığı'nın temsili: kürtaj ve Cemevi haberleri
The representation of Turkish Presidency of Religious affairs in the national press: News about abortion and Cem House.
MUSTAFA ÇUHADAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
GazetecilikSelçuk ÜniversitesiGazetecilik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İBRAHİM TORUK