Ağın (Elazığ) Diyatomit Yatağının Jeokimyasal Özellikleri
Geochemical characteristics of ağin (Elaziğ) diatomite deposit
- Tez No: 1019800
- Danışmanlar: PROF. DR. AHMET ŞAŞMAZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Jeoloji Mühendisliği, Geological Engineering
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Fırat Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Jeoloji Mühendisliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu makalenin temel amacı, Alibonca Formasyonu içinde gözlemlenen diyatomit oluĢumlarını mineralojik ve jeokimyasal açıdan incelemek ve diyatomitlerin çökelme parametrelerini belirlemektir. Bölgede, Keban Metamorfitleri tabanda yer almakta ve Alibonca Formasyonu bunların üzerinde uyumsuz bir Ģekilde yer almaktadır. Alibonca Formasyonu, tabanda konglomera ve kumtaĢı ile baĢlar ve yukarı doğru kömür içeren kiltaĢı ve marn ile devam eder. Üst kısımda killi kireçtaĢı, çört, diyatomit ve en sütte ise masif kireçtaĢı gözlenir. Diyatomit tabakası killi kireĢtaĢları ve çörtlerin bulunduğu alanda yataya yakın bir konumda yer alır ve yaklaĢık 1,5-2,0 m kalınlığa ulaĢır. Diatomit tabakasından alınan 12 numunede XRD, ICP-AES ve ICP-MS kimyasal analizler yapılmıĢtır. XRD analizleri diyatomitlerin gölsel ortamda, volkanik kül katkılı, düĢük derecede diyajeneze uğramıĢ ve yoğun detrital kuvars girdisi olan bir ortamda opal (biyojenik silika), kuvars, kristobalite ve az oranda da kil ve karbonat minerallerinden oluĢmuĢtur. ICP-AES/de diatomitlerin ortalama anaoksit analizleri yapılmıĢ ve ortalama %65,4 SiO2, Al2O3 %15,5, K2O %2,78, CaO %2,47, Fe2O3 %1,62, Na2O %1,60, MgO %1,56, TiO2 %0,14, P2O5 %0,04, Cr2O3 %0,04, MnO %0,05 ve su kaybı (LOI) %6,36 bulunmuĢtur. ICP-MS'de ise iz element ve nadir toprak analizleri yapılmıĢtır. Buna göre, Mn 121, Cu 3,97, Pb 3,63, Ni 12, Co 2,04, As 10,8, Th 1,27, U 0,13, Li 5,0, Sc 0,46, Sr 27, V 11, Ba 83,3, Ga 2,43, Rb 6,13 ve Zr 13,9 ppm saptanmıĢtır. Diyatomitlerdeki ortalama REE bileĢimi 35,4 ppm olup, maksimum 67,3 ppm ve minimum 21,6 ppm Ģeklindedir. Örnekler PAAS'a göre normalleĢtirildiğinde, yatay bir REE trendine sahip oldukları ve burada güçlü pozitif Ce ve Eu anomalileri sergiledikleri görülmektedir. Diyatomitler, K içeren killerle birlikte, yoğun karasal ve volkanik girdinin hâkim olduğu, Alibonca Denizi'nde nispeten derin ve sakin bir ortamda çökeldiklerini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
The main objective of this article is to investigate the diatomite formations observed within the Alibonca Formation from a mineralogical and geochemical perspective and to determine the deposition parameters of diatomites. In the region, the Keban Metamorphites are located at the base, and the Alibonca Formation lies unconformably above them. The Alibonca Formation begins with conglomerate and sandstone at the base and continues upwards with coal-bearing claystone and marl. In the upper part, clayey limestone, chert, diatomite, and at the very top, massive limestone are observed. The diatomite layer is located in a nearly horizontal position in the area where clayey limestones and cherts are found and reaches a thickness of approximately 1.5-2.0 m. Chemical analyses were performed on 12 samples taken from the diatomite layer using XRD, ICP-AES, and ICP-MS. XRD analyses revealed that the diatomites were formed in a lacustrine environment with volcanic ash admixture, low degree of diagenesis, and a high detrital quartz input, consisting of opal (biogenic silica), quartz, cristobalite, and small amounts of clay and carbonate minerals. ICP-AES/de analysis of the average anaoxide content of the diatomites showed an average of 65.4% SiO2, 15.5% Al2O3, 2.78% K2O, 2.47% CaO, 1.62% Fe2O3, 1.60% Na2O, 1.56% MgO, 0.14% TiO2, 0.04% P2O5, 0.04% Cr2O3, 0.05% MnO, and water loss (LOI) of 6.36%. ICP-MS analysis of trace elements and rare earth elements was performed. Accordingly, the following concentrations were determined: Mn 121, Cu 3.97, Pb 3.63, Ni 12, Co 2.04, As 10.8, Th 1.27, U 0.13, Li 5.0, Sc 0.46, Sr 27, V 11, Ba 83.3, Ga 2.43, Rb 6.13, and Zr 13.9 ppm. The average REE composition in diatomites is 35.4 ppm, with a maximum of 67.3 ppm and a minimum of 21.6 ppm. When the samples are normalized according to PAAS, they are seen to have a horizontal REE trend, exhibiting strong positive Ce and Eu anomalies. The diatomites, together with K-containing clays, indicate that they were deposited in a relatively deep and calm environment in the Alibonca Sea, dominated by intense terrestrial and volcanic input.
Benzer Tezler
- Ağın (Elazığ) bölgesi Karabakır Formasyonu'na ait killerin mineralojik kimyasal özellikleri
Mineralogical and chemical features of Karabakır Formation in Ağın (Elazığ) area
SEVİNÇ BAKIR
Yüksek Lisans
Türkçe
2004
Jeoloji MühendisliğiFırat ÜniversitesiJeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF.DR. AHMET SAĞIROĞLU
- Elazığ Merkez ve Ağın ilçesi bademlerinin (Prunus amygdalus L. ) seleksiyon yoluyla ıslahı üzerinde araştırmalar
Studies on breeding by selection of native almonds (Prunus amygdalus L.) grown in Central Elazığ and Ağın district
MEHMET FİKRET BALTA
Doktora
Türkçe
2002
ZiraatYüzüncü Yıl ÜniversitesiBahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. M. ATİLLA AŞKIN
- Elazığ'ın Ağın ilçesi koyunlarında Toxoplasma gondii'nin seroprevalansı
Seroprevalence of Toxoplasma gondii in sheep in Ağın district of Elazığ province
ŞEHRİBAN NUR KANDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
BiyoteknolojiNiğde Ömer Halisdemir ÜniversitesiBiyoteknoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA KARATEPE