Hemşirelerin organ bağışı tutumlarının bilgi ve merhamet düzeyleri ile ilişkisi
The relationship between nurses' attitudes toward organ donation and their levels of knowledge and compassion
- Tez No: 1019976
- Danışmanlar: PROF. DR. YAZİLE SAYIN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Rumeli Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
GİRİŞ: Organ bağışı, bireylerin bilgi düzeyi, tutumları ve duyuşsal özellikleri ile şekillenen çok boyutlu bir süreçtir. Bu araştırma, hemşirelerin organ bağışına yönelik tutum, bilgi ve merhamet düzeylerini belirlemek amacıyla yapıldı. METOD: Bu araştırma tanımlayıcı tipte bir araştırmadır. Araştırma yeri İstanbul ilinde bir Şehir Hastanesidir. Evreni 3180 hemşire, örneklemi ise %95 güven seviyesi ve %5 kabul edilebilir hataya göre 345 hemşire oluşturdu. Evrenden örneklemin seçilme yöntemi amaçlı örnekleme ile yapıldı. Veriler Katılımcı Hemşire Tanılama Formu, Organ Bağışı Tutum Ölçeği, Organ Bağışı Bilgi Ölçeği ve Merhamet Ölçeği ile toplandı. Etik kurul, kurum ve katılımcı ve ölçek kullanım izinleri yazılı olarak alındı. Veriler SPSS 25.0 programında analiz edildi; normallik dağılımına göre testleri belirlendi: bağımsız örneklem t testi, ANOVA ve Pearson korelasyon analizi kullanıldı. Anlamlılık p< 0.05 olarak kabul edildi. BULGULAR: Katılımcı hemşirelerin %51.0'ı 18–30 yaş aralığında, %83.2'si kadın, %65.5'i evli ve %88.7'si lisans ve lisansüstü eğitim düzeyindeydi. Katılımcıların %53.9'u 6–10 yıl mesleki deneyime sahip olup %46.1'i klinik hemşiresi olarak çalışmaktaydı. Hemşirelerin %79.4'ünün organ bağış kartı bulunmamaktaydı. Hemşirelerin organ bağışı pozitif tutum puanı 31 yaş ve üzerinde olanlarda 18-30 yaş arasındakilere, klinikte çalışanların poliklinik ve yönetici pozisyonunda çalışanlara göre daha yüksekti (p>0.05). Negatif tutum puanı ise 18-30 yaş grubunda 31 yaş ve üzerine göre daha yüksekti (p<0.05). Hemşirelerin merhamet düzeyi alt bileşenlerinden“paylaşım bilinci”puanı, 31 yaş ve üzerindeki hemşirelerde 30 yaş ve altındaki hemşirelere göre anlamlı düzeyde daha yüksekti (p<0.05). Sevecenlik alt bileşen puanı lisansüstü eğitim düzeyinde ve 1-5 yıl arası çalışan hemşirelerde anlamlı farkla daha yüksekti (p<0.05). Umursamazlık alt bileşen puanının klinik hemşirelerinde diğer pozisyonlarda çalışanlara göre yüksekti (p<0.05). Hemşirelerin organ bağışı bilgi puanı 31 yaş ve üzerindekilerde 18-30 yaşa, kadın hemşirelerde erkeklere, lisansüstü eğitim düzeyinde olanlarda da lise ve lisans eğitim düzeyine göre daha yüksekti (p>0.05). Bununla birlikte bilgi puanı poliklinik ve özel dal hemşirelerinde klinik ve yönetici hemşirelere göre daha düşüktü (p<0.05). Organ bağışı pozitif tutum puanı ile merhamet puanı arasında orta düzeyde pozitif (r=0.440; p=0.001), bilgi puanı arasında ise zayıf düzeyde pozitif (r=0.295; p=0.001) anlamlı ilişki saptandı. Organ bağışı negatif tutum puanı ile merhamet puanı arasında orta düzeyde negatif (r=-0.558; p=0.001), bilgi puanı arasında ise orta düzeyde negatif (r=-0.422; p=0.001) anlamlı ilişki bulundu. SONUÇ: Bulgular, organ bağışı tutumun bilişsel–duyuşsal–davranışsal bileşenleri ile değerlendirilmesi gerektiğine; organ bağışı tutumlarının geliştirilmesinde yalnız bilgi aktarımı değil, merhamet temelli bakım ve iletişim yaklaşımlarının da kritik olabileceğini desteklemektedir.
Özet (Çeviri)
INTRODUCTION: Organ donation is a multidimensional process shaped by individuals' levels of knowledge, attitudes, and affective characteristics. This study was conducted to determine nurses' attitudes toward organ donation, as well as their levels of knowledge and compassion. METHOD: This study is a descriptive research. The study was conducted at Başakşehir Çam and Sakura City Hospital in Istanbul. The population consisted of 3180 nurses, and the sample comprised 345 nurses, determined based on a 95% confidence level and a 5% margin of error. The sample was selected from the population using purposive sampling. Data were collected using the Nurse Identification Form, Organ Donation Attitude Scale, Organ Donation Knowledge Scale, and Compassion Scale. Ethical approval, institutional permission, and informed consent from participants were obtained in writing. The data were analyzed using SPSS 25.0 software. Statistical tests were selected according to the normality distribution, including independent samples t-test, ANOVA, and Pearson correlation analysis. Statistical significance was accepted as p < 0.05. RESULT: Among the participating nurses, 51.0% were aged between 18–30 years, 83.2% were female, 65.5% were married, and 88.7% had undergraduate or postgraduate education levels. Of the participants, 53.9% had 6–10 years of professional experience, and 46.1% were working as clinical nurses. Additionally, 79.4% of the nurses did not have an organ donation card. The positive attitude scores toward organ donation were higher among nurses aged 31 years and older compared to those aged 18–30, and among those working in clinical settings compared to those working in outpatient clinics or managerial positions (p>0.05). Negative attitude scores were higher in the 18–30 age group compared to those aged 31 and above (p<0.05). Regarding the subdimensions of compassion, the“awareness of shared humanity”score was significantly higher in nurses aged over 31 compared to those under 30 ( p<0.05). The kindness subdimension score was significantly higher among nurses with postgraduate education and those with 1–5 years of experience (p<0.05). The indifference subdimension score was higher in clinical nurses compared to those working in other positions (p<0.05). The organ donation knowledge scores were higher among nurses aged 31 and above compared to those aged 18–30, among female nurses compared to males, and among those with postgraduate education compared to those with high school or undergraduate education (p>0.05). However, knowledge scores were lower in outpatient clinic and specialty nurses compared to clinical and managerial nurses (p<0.05). A moderate positive correlation was found between organ donation positive attitude scores and compassion scores (r=0.440, p=0.001), while a weak positive correlation was found between organ donation positive attitude scores and knowledge scores (r=0.295, p=0.001). In contrast, a moderate negative correlation was found between organ donation negative attitude scores and compassion scores (r=-0.558, p=0.001), as well as between organ donation negative attitude scores and knowledge scores (r=-0.422, p=0.001). CONCLUSION: The findings suggest that attitudes toward organ donation should be evaluated within cognitive, affective, and behavioral components; and support that, in improving organ donation attitudes, not only the transfer of knowledge but also compassion-based care and communication approaches may be critical.
Benzer Tezler
- Hemşirelerin organ nakli ve bağışına yönelik tutum ve bilgi düzeyleri: Şehir hastanesi örneği
Nurses' attitudes and knowledge levels towards organ transplantation and donation: The case of the city hospital
ESRA KARAYEL
- Adölesanların organ bağışı hakkındaki bilgi-görüş ve tutumlarının belirlenmesi
Determination of knowledge-opinion and attitudes of adolescents about organ donation
ESRA İLHAN ALEMDAĞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
HemşirelikAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiHemşirelik Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞEGÜL KOÇ
- Hemşirelerin doku/organ nakli ve bağışına yönelik bilgi ve tutumları (Bursa Muammer Ağım Gemlik Devlet Hastanesi hemşireleri örneği)
Nurses' atti̇tudes and knowledge towards to ti̇ssue /organ donati̇on and transplantati̇on(example of nurses at Bursa Muammer Ağim Gemli̇k State Hospi̇tal)
NAGİHAN BAKAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Sağlık Kurumları YönetimiBeykent Üniversitesiİşletme Yönetimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ZERRİN FIRAT
- Konya ili yoğun bakım çalışanlarında beyin ölümü, organ bağışı ve nakli konusundaki farkındalık ve bilgi düzeyinin belirlenmesi
Determination of awareness and knowledge level on brain death, organ donation and transplantation in intensive careers in Konya
MUSTAFA TOMRUK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
Anestezi ve ReanimasyonNecmettin Erbakan ÜniversitesiAnesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FUNDA GÖK
- Hemşirelerin organ bağışı tutumlarının merhamet duygularıyla ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluating the relation of organ donation attitudes of nurses with their sense of mercy
MERVE BEKTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
HemşirelikSivas Cumhuriyet ÜniversitesiHemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜLAY YILDIRIM