Geri Dön

Metabolik disfonksiyonla ilişkili steatotik karaciğer hastalarındaendoplazmik retikulum stresinin genetik yönden araştırılması

Genetic investigation of endoplasmic reticulum stress in metabolic dysfunction associated steatotic liver disease

PDF İndir

  1. Tez No: 1019994
  2. Yazar: TUĞÇE KARADAĞ
  3. Danışmanlar: PROF. DR. SACİDE PEHLİVAN
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Genetik, Tıbbi Biyoloji, Genetics, Medical Biology
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: İstanbul Üniversitesi
  10. Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Tıbbi Biyoloji Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Tıbbi Biyoloji Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Metabolik disfonksiyonla ilişkili steatotik karaciğer hastalığı (MASLD), hepatik trigliserit birikimi, yağ asidi lipotoksisitesi, oksidatif stres, endoplazmik retikulum stresi (ERS), katlanmamış protein yanıtı (UPR) aktivasyonu ve mitokondriyal disfonksiyon ile karakterize olup ilerleyici kronik karaciğer hastalığına yol açmaktadır. Çalışmamızda UPR yolağı sensörlerinden olan ATF6 genine ait rs1058405, rs11579627 ve rs2341471 fonksiyonal varyantlarının hem hasta hem kontrol grupları arasında genotip ve allel frekansları analiz edilmiş, ayrıca bu varyantlara ait genotip gruplarının hastalarda çeşitli klinik parametrelerle ilişkisi değerlendirilmiş ve in siliko analizleri yapılmıştır. Hasta ve kontrol gruplarından elde edilen kan örneklerinden DNA izolasyonları yapılmış, genotiplendirme TaqMan SNP yöntemi ile gerçekleştirilmiştir. Analiz sonucunda, rs2341471 polimorfizmi ile MASLD arasında anlamlı ilişki saptanmış olup, AG genotipine sahip bireylerde MASLD riski 1,86 kat (OR=1,855; %95 CI=1,115–3,085; p=0,017), GG genotipine sahip bireylerde ise 1,52 kat (OR=1,516; %95 CI=1,015–2,265; p=0,044) artmıştır. Buna karşılık ATF6 rs1058405 ve rs11579627 varyantları ile MASLD arasında anlamlı ilişki bulunmamıştır (p>0,05). Ayrıca varyantlar klinik verilerle de karşılaştırıldığında; ATF6 rs1058405 ve rs11579627 varyantlarının nöropati ve hipertansiyon ile anlamlı düzeyde ilişkili olduğu saptanmıştır. Buna ek olarak rs1058405 varyantının mikrovasküler komplikasyonlar, diyastolik kan basıncı ve AST düzeyleri ile de anlamlı ilişki göstermesi, bu varyantın yalnızca hastalık yatkınlığında değil, hastalığın klinik seyri ve komplikasyonlarının gelişiminde de rol oynayabileceğini düşündürmektedir. Diğer yandan, MASLD riski ile anlamlı ilişki gösteren rs2341471 varyantı için değerlendirilen klinik parametrelerle anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. Sonuç olarak ATF6 gen varyantları MASLD için hem genetik yatkınlık hem de klinik seyir açısından önemli biyobelirteç adayları olabilir ve kişiselleştirilmiş tedavi yaklaşımlarına katkı sağlayabilir

Özet (Çeviri)

Metabolic dysfunction-associated steatotic liver disease (MASLD) is characterized by hepatic triglyceride accumulation, fatty acid lipotoxicity, oxidative stress, endoplasmic reticulum stress (ERS), activation of the unfolded protein response (UPR), and mitochondrial dysfunction, leading to progressive chronic liver disease. In the present study, genotype and allele frequencies of the functional variants rs1058405, rs11579627, and rs2341471 in the ATF6 gene, one of the sensors of the UPR pathway, were analyzed in both patient and control groups. In addition, the associations between genotype groups of these variants and various clinical parameters in patients were evaluated, and in silico analyses were performed. DNA was isolated from blood samples obtained from patient and control groups, and genotyping was performed using the TaqMan SNP genotyping method. As a result of the analysis, a significant association was found between the rs2341471 polymorphism and MASLD. Individuals carrying the AG genotype had a 1.86-fold increased risk of MASLD (OR=1.855; 95% CI=1.115–3.085; p=0.017), while individuals carrying the GG genotype had a 1.52-fold increased risk (OR=1.516; 95% CI=1.015–2.265; p=0.044). In contrast, no significant association was found between ATF6 rs1058405 and rs11579627 variants and MASLD (p>0.05). Furthermore, when the variants were compared with clinical data, ATF6 rs1058405 and rs11579627 variants were found to be significantly associated with neuropathy and hypertension. In addition, the significant association of the rs1058405 variant with microvascular complications, diastolic blood pressure, and AST levels suggests that this variant may play a role not only in disease susceptibility but also in the clinical course of the disease and the development of complications. On the other hand, no significant association was detected between the rs2341471 variant, which was significantly associated with MASLD risk, and the evaluated clinical parameters. In conclusion, ATF6 gene variants may represent important candidate biomarkers for both genetic susceptibility to MASLD and the clinical course of the disease and may contribute to personalized treatment approaches.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    963600

    Metabolik disfonksiyonla ilişkili steatotik karaciğer hastalığında non-invaziv fibrozis skorlarının karotis aterosklerozunu öngörmedeki yeri

    The predictive role of non-invasive fibrosis scores for carotid atherosclerosis in metabolic dysfunction-associated steatotic liver disease

    KÜBRA AYDIN BALTA

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    İç HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. DERYA ARI

    DOÇ. DR. BETÜL ERİŞMİŞ

  2. Tez No

    975471

    Metabolik disfonksiyonla ilişkili steatotik karaciğer hastalığı (MASLD)'nda yeni indekslerin ve biyobelirteçlerin rolü ve karaciğer fibrozunu belirlemedeki ilişkileri

    The role of novel indices and biomarkers in metabolic dysfunction associated steatotic liver disease (MASLD) and their relationship in the assessment of liver fibrosis

    UMUT KARABULUT

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    İç HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. İHSAN SOLMAZ

  3. Tez No

    977588

    Metabolik disfonksiyonla ilişkili steatotik karaciğer hastalığının (masld), noninvaziv skorlar, serum biyobelirteçleri ve ultrasonografiye dayalı kantitatif karaciğer yağ ölçümü ile değerlendirilmesi

    Assessment of metabolic dysfunction–associated steatotic liver disease (masld) using non-invasive scores, serum biomarkers, and ultrasound-based quantitative liver fat measurement

    LEYLA IBRAHIMKHANLI

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    BiyokimyaGazi Üniversitesi

    Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. KÜBRANUR ÜNAL

  4. Tez No

    1013429

    Metabolik disfonksiyonla ilişkili steatotik karaciğer hastalığı olanlarda yeme davranışı bozukluğu ile Fibrozis-4 (FIB-4) indeksi arasındaki ilişkinin belirlenmesi

    Evaluation of the relationship between disordered eating behavior and Fibrosis-4 (FİB-4) index in patients with metabolic dysfunction-associated steatotic liver disease

    HÜLYA DUMAN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    GastroenterolojiNecmettin Erbakan Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. HİLAL AKAY ÇİZMECİOĞLU

  5. Tez No

    1008731

    Metabolik disfonksiyonla ilişkili yağlı karaciğer hastalığında süperoksit dismutaz 2 (SOD2) gen varyantlarının analizi ve klinik parametrelerle ilişkisinin değerlendirilmesi

    Metabolic dysfunction-associated steatotic liver disease: analysis of superoxide dismutase 2 (SOD2) gene variants and evaluation of their association with clinical parameters

    ARZU TAŞ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıklarıİstanbul Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. NACİ ŞENKAL

Geri Dön