Sporcu öğrencilerde psikolojik yetimliğin saldırganlık ve psikolojik sağlamlık üzerine etkisi
The effects of psychological orphanhood on aggression and psychological resilience in student athletes
- Tez No: 1020435
- Danışmanlar: DOÇ. DR. HAYRİ AKYÜZ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Psikoloji, Spor, Psychology, Sports
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bayburt Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Beden Eğitimi ve Spor Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Araştırmanın temel amacı, sporcu öğrencilerde psikolojik yetimliğin saldırganlık ve psikolojik sağlamlık üzerindeki etkisini incelemektir. Araştırmanın evrenini Türkiye'de üniversite düzeyinde öğrenim gören ve aktif sporculuk yaşamına devam eden 18 yaş üzeri bireyler oluştururken, örneklemini Bayburt Üniversitesi, Trabzon Üniversitesi ve İnönü Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi öğrencileri arasından orantısız tabakalı örnekleme yöntemi ile seçilen 540 sporcu öğrenci (226 kadın, 314 erkek) oluşturmaktadır. Demografik Bilgi Formu, Sporcularda Psikolojik Yetimlik Ölçeği, Kar-YA Saldırganlık Ölçeği ve Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeği veri toplama araçları olarak kullanılmıştır. Veriler SPSS 27.0 programı ile analiz edilmiş, T-testi, ANOVA, Pearson Korelasyon ve Çoklu Doğrusal Regresyon analizleri uygulanmıştır. Araştırma sonucunda, spor yapma sıklığı ve annenin hayatta olma durumu değişkeni ile psikolojik yetimlik arasında anlamlı farklara, yaş ve spor yaşı değişkeni ile psikolojik yetimlik arasında anlamlı ilişkilere rastlanmıştır. Cinsiyet, babanın hayatta olma durumu ve parçalanmış aile yapısına sahip olma durumu değişkeni ile saldırganlık arasında anlamlı farklara, yaş ile saldırganlık arasında anlamlı ilişkiye rastlanmıştır. Cinsiyet, spor yapma sıklığı ve üniversite değişkeni ile psikolojik sağlamlık arasında anlamlı farklara, yaş ile psikolojik sağlamlık arasında anlamlı ilişkiye rastlanmıştır. Korelasyon analizleri sonucunda, psikolojik yetimlik ile saldırganlık arasında negatif yönlü, psikolojik yetimlik ile psikolojik sağlamlık arasında ise pozitif yönlü anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Regresyon analizi sonuçlarına göre, psikolojik yetimlik alt boyutlarından ait olma ve yeterlilik negatif, motivasyon ise pozitif yönde saldırganlığı anlamlı yordadığı, ilişkili olma negatif, motivasyon ve yeterlilik ise pozitif yönde psikolojik sağlamlığı anlamlı yordadığı belirlenmiştir. Sonuç olarak, sporcu öğrencilerde psikolojik yetimlik düzeyinin saldırganlık ve psikolojik sağlamlık üzerinde anlamlı düzeyde bir yordayıcılığının bulunduğu ortaya konulmuştur.
Özet (Çeviri)
The main objective of this study is to examine the effect of psychological orphanhood on aggression and psychological resilience in student athletes. The study population consists of individuals over 18 years of age studying at university level in Turkey and actively participating in sports, while the sample consists of 540 student athletes (226 female, 314 male) selected using disproportionately stratified sampling from the Faculty of Sports Sciences at Bayburt University, Trabzon University, and İnönü University. The Demographic Information Form, the Psychological Orphanhood Scale in Athletes, the Kar-YA Aggression Scale, and the Short Psychological Resilience Scale were used as data collection tools. Data were analyzed using SPSS 27.0 software, and T-tests, ANOVA, Pearson Correlation, and Multiple Linear Regression analyses were applied. The results showed significant differences between frequency of sports participation and mother's presence in the family and psychological orphanhood, and significant relationships between age and sports age and psychological orphanhood. Significant differences were found between aggression and the variables of gender, father's presence, and having a broken family structure, while a significant relationship was found between age and aggression. Significant differences were found between psychological resilience and gender, frequency of sports participation, and university education, while a significant relationship was found between age and psychological resilience. Correlation analyses revealed a significant negative correlation between psychological deficiency and aggression, and a significant positive correlation between psychological deficiency and psychological resilience. Regression analysis results showed that belonging and competence sub-dimensions of psychological deficiency negatively predicted aggression, while motivation positively predicted aggression, relatedness negatively predicted psychological resilience, while motivation and competence positively predicted psychological resilience. In conclusion, it was shown that the level of psychological deficiency significantly predicts aggression and psychological resilience in student athletes.
Benzer Tezler
- Spor yapan ortaokul öğrencilerinin öz yeterlik ile psikolojik sağlamlık düzeyleri arasındaki ilişki
The relationship between self-efficiency and psychological strength of secondary students playing sports
MELİKE BAŞAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
SporSakarya Uygulamalı Bilimler ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Eğitimi Anabiilim Dalı
PROF. DR. GÜLTEN HERGÜNER
- Sporcu öğrencilerde psikolojik sağlamlık, hedef bağlılığı ile akılcı ve sezgisel karar verme stilleri arasındaki ilişki
Relationship between psychological resistance, goal commitment and rational and intuitive decision making styles in students
BURAK MERGAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
SporTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET KARGÜN
- Spor bilimleri fakültesindeki sporcu öğrencilerde bilinçli farkındalık ve öz şefkatin incelenmesi
Examination of mindfulness and self-compassion in student-athletes at the faculty of sports sciences
EMRE OZAN TİNGAZ
- Spor lisesinde okuyan takım ve bireysel spor yapan öğrencilerde görülen spor yaralanmalarının nedenlerinin incelenmesi
An investigation of the causes of sports injuries in team and individual athletes studying at sports high schools
RUKİYE ASAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Sağlık EğitimiMardin Artuklu ÜniversitesiBeden Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA TÜRKMEN
- BESYO öğrencileri ile diğer fakültelerde okuyan öğrencilerin ruh sağlığı okuryazarlığı, damgalanma ve psikolojik yardım arama tutumları açısından karşılaştırılması
Comparison of mental health literacy, stigma and psychological help-seeking attitudes between sport sciences students and students studying in other faculties
ORHUN MUT
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
PsikiyatriMersin ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA KEMAL YAZICI