Improvement of school indoor air quality with heat recovery ventilation
Isı geri kazanımlı havalandırma ile okul içi hava kalitesinin iyileştirilmesi
- Tez No: 1020506
- Danışmanlar: PROF. DR. SAİT CEMİL SOFUOĞLU, PROF. DR. ŞÜKRÜ GÜLEÇ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Çevre Mühendisliği, Environmental Engineering
- Anahtar Kelimeler: Partiküler maddeler, Sitotoksisite, İlköğretim okulları, Particulate matters, Cytotoxicity, Primary education schools
- Yıl: 2026
- Dil: İngilizce
- Üniversite: İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü
- Enstitü: Mühendislik ve Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Çevre Bilimleri ve Mühendisliği Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İç ortam kirleticileri arasında, solunum sisteminde alveolar bölgeye ulaşabilmeleri ve oksidatif stres, inflamasyon ile hücresel işlev bozukluklarını tetikleyebilmeleri nedeniyle mikron altı partikül madde (PM1) ve bu partiküllere bağlı polisiklik aromatik hidrokarbonlar (PAH'lar) özellikle dikkat çekmektedir. Bu tezin kapsamında, İzmir, Bornova'daki bir ilköğretim okulunda farklı havalandırma stratejilerini temsil eden iki bitişik ilkokul sınıfından eş zamanlı PM1 örneklemeleri gerçekleştirilmiştir. Bu sınıfların ilki doğal yollarla havalandırılan bir sınıftır, ikincisi ise ısı geri kazanımlı mekanik havalandırma sistemiyle havalandırılan mekanik havalandırma bulunan bir sınıftır. Sınıflardaki havalandırma koşullarının olası biyolojik etkilerini incelemek amacıyla, PM1 konsantrasyonları, PM1'e bağlı PAH bileşimleri ve çeşitli in vitro toksisite parametreleri ölçülmüş, sonuçlar mekanistik bir toksikogenomik modelleme yaklaşımında da kullanılarak bütüncül bir yaklaşım hedeflenmiştir. Genel olarak PM1 konsantrasyonları doğal havalandırmalı sınıfta daha yüksek bulunurken; PAH profilleri iki havalandırma koşulu arasında daha sınırlı farklılıklar göstermiştir. Toksisite analizleri ise karmaşık ve her zaman birbiriyle paralel olmayan yanıt örüntüleri ortaya koymuştur. Suda çözünebilen PM1 fraksiyonları oksidatif stres yanıtlarını tetiklemiş, ancak apoptoz ile hücre döngüsü parametrelerinde sınırlı değişimlere neden olmuştur. Buna karşın bütün partikül kullanılarak gerçekleştirilen WST analizlerinde belirgin bir sitotoksisite gözlenmemiş, bazı örneklerde kontrol grubuna kıyasla daha yüksek metabolik aktivite saptanmıştır. Deneysel bulguların sistem düzeyinde yorumlanabilmesi amacıyla, PAH konsantrasyon profilleri kimyasal–gen etkileşim verileriyle bütünleştirilerek mekanistik bir toksikogenomik modelleme çerçevesi oluşturulmuştur. Yolak zenginleştirme analizleri, doğal ve mekanik havalandırma koşullarıyla ilişkili farklı biyolojik örüntüler ortaya koymuştur. STRING ağ analizleri ise bu yolların epitel stres adaptasyonu, proteostaz, hücre içi organizasyon ve bağışıklıkla ilişkili sinyalleme süreçleri etrafında birbirine bağlı fonksiyonel modüller oluşturduğunu göstermiştir.
Özet (Çeviri)
Among indoor pollutants, submicron particulate matter (PM1) and particle-bound polycyclic aromatic hydrocarbons (PAHs) are of particular concern due to their ability to penetrate deeply into the respiratory system and induce oxidative stress, inflammation, and cellular dysfunction. In this study, PM1 samples were collected simultaneously from two adjacent primary school classrooms representing different ventilation strategies: a naturally ventilated (NV) classroom and a mechanically ventilated (MV) classroom equipped with a mechanical ventilation with heat recovery system. PM1 concentrations, PAH composition, and multiple in vitro toxicity endpoints were evaluated together with a mechanistic toxicogenomic modeling framework in order to investigate the biological implications of classroom ventilation conditions. Overall PM1 concentrations were significantly higher in the naturally ventilated classroom whereas PAH profiles showed more subtle differences between ventilation conditions. Toxicity assays demonstrated complex and sometimes divergent response patterns. While water-soluble PM1 fractions induced oxidative stress responses and modest alterations in apoptosis- and cell cycle-related parameters, whole-particle WST assays did not indicate marked cytotoxicity and in several cases demonstrated elevated metabolic activity relative to controls. To provide a systems-level interpretation of the experimental findings, PAH concentration profiles were integrated with chemical–gene interaction data within a mechanistic toxicogenomic modeling framework. The pathway enrichment analyses revealed distinct biological signatures associated with NV and MV classroom conditions. STRING network analyses further indicated that these pathways formed interconnected functional modules. Overall, the findings suggest that classroom ventilation conditions may influence not only indoor PM1 concentrations but also broader cellular stress-response networks associated with airborne pollutant exposure.
Benzer Tezler
- Hava yaşı parametrelerine ve fanger'in öngörülen ortalama oy yöntemine göre sınıflarda iç hava kalitesinin iyileştirilmesi
Improvement of indoor air quality in classrooms based on age of air parameters and fanger's predicted mean vote method
AHMETCAN YETİŞ
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Enerjiİzmir Yüksek Teknoloji EnstitüsüEnerji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZİYA HAKTAN KARADENİZ
PROF. DR. GÜLDEN GÖKÇEN AKKURT
- Yapı biyolojisi bilimi açısından toprak yapı malzemesi: Arkeolojik örnekler üzerinden bir irdeleme
Earthen building material from the perspective of building biology: A study on archaeological samples
FİKRİYE PELİN KURTUL VACEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEDEN ACUN ÖZGÜNLER
PROF. DR. ŞEBNEM SEDEF ÇOKAY KEPÇE
- İç ortam hava kalitesinin poyrazmatik ile iyileştirilmesi
Improving air quality with poyrazmatik
HADI HABIBAZARFARD
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Çevre MühendisliğiHacettepe ÜniversitesiÇevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET CEMAL SAYDAM
- Okul binalarında iç mekân kalitesi üzerine bir araştırma
A research on interior quality in school buildings
RENGİN SINANMIŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Mimarlıkİstanbul Arel ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÜLGER BULUT KARACA
- Analysis of the effects of sustainable design in kindergartens
Sürdürülebilir tasarımın anaokulu yapıları üzerindeki etkilerinin incelenmesi
BELMA YÜKSEL
Yüksek Lisans
İngilizce
2012
Eğitim ve ÖğretimYaşar Üniversitesiİç Mimarlık Bölümü
YRD. DOÇ. DR. MALİKE ÖZSOY