Islah edilmiş yemlik karpuz genotiplerinin peg-6000 ile simüle edilmiş kuraklık stresi altında çimlenme performansına göre seleksiyonu
Selection of improved forage watermelon genotypes based on germination performance under peg-6000 simulated drought stress
- Tez No: 1020584
- Danışmanlar: PROF. DR. ABDULLAH ÖZKÖSE
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Selçuk Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, farklı yemlik karpuzu (Citrullus lanatus var. citroides) genotiplerinin PEG 6000 ile oluşturulan kuraklık stresi koşullarındaki çimlenme ve erken fide gelişim performanslarının belirlenmesi amacıyla yürütülmüştür. Çalışmada 20 farklı yemlik karpuzu genotipi materyal olarak kullanılmış ve farklı PEG 6000 dozları ile oluşturulan ozmotik stres koşullarında genotiplerin kuraklığa tolerans düzeyleri incelenmiştir. Araştırma kontrollü laboratuvar koşullarında tesadüf parselleri deneme desenine göre yürütülmüş ve uygulamalar üç tekerrürlü olarak gerçekleştirilmiştir. Kuraklık stresi oluşturmak amacıyla farklı su potansiyellerine sahip PEG 6000 çözeltileri kullanılmıştır. Araştırmada çimlenme oranı, çimlenme hızı, ortalama çimlenme süresi, çimlenme indeksi, fide uzunluğu, kök uzunluğu, sürgün uzunluğu, yaş ve kuru ağırlıklar, fide canlılık indeksi ile kuraklık tolerans indeksi gibi parametreler incelenmiştir. Elde edilen veriler varyans analizine tabi tutulmuş ve ortalamaların karşılaştırılmasında LSD testi uygulanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre PEG 6000 ile oluşturulan kuraklık stresinin incelenen tüm özellikler üzerinde önemli düzeyde etkili olduğu belirlenmiştir. Artan PEG 6000 dozlarına bağlı olarak çimlenme oranı, çimlenme performansı, fide gelişimi ve kuraklık tolerans indekslerinde belirgin azalmalar meydana gelmiştir. Özellikle yüksek düzeyde kuraklık stresinde (-0.9 MPa) genotiplerin tamamında çimlenmenin tamamen baskılandığı belirlenmiştir. Genotipler arasında kuraklık stresine karşı farklı düzeylerde tolerans bulunduğu saptanmıştır. Bazı genotiplerin düşük ve orta düzey PEG uygulamalarında çimlenme ve fide gelişim performansını daha iyi koruduğu belirlenmiştir. Özellikle G18, G16, G8, G3, G5 ve G9 genotipleri birçok parametre bakımından öne çıkmış ve kuraklık stresine karşı daha toleranslı bulunmuştur. Buna karşılık G2, G10, G11, G14 ve G15 genotiplerinin kuraklık stresinden daha fazla etkilendiği belirlenmiştir. Elde edilen bulgular, PEG 6000 uygulamalarının yemlik karpuzunda kuraklık toleransının belirlenmesinde etkili bir yöntem olduğunu göstermiştir. Araştırma sonuçları, yemlik karpuzunda erken gelişme döneminin kuraklık stresine oldukça duyarlı olduğunu ortaya koymuştur. Bununla birlikte bazı genotiplerin stres koşullarında gelişim performanslarını daha iyi sürdürebilmesi, bu materyallerin kuraklığa dayanıklı çeşit geliştirme ve anaç ıslahı çalışmalarında değerlendirilebileceğini göstermektedir. Elde edilen bulguların, kuraklığa toleranslı yemlik karpuzu genotiplerinin belirlenmesi ve gelecekte yürütülecek ıslah çalışmalarına katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to determine the germination and early seedling growth performances of different fodder watermelon (Citrullus lanatus var. citroides) genotypes under drought stress conditions induced by PEG 6000. In the study, 20 different fodder watermelon genotypes were used as plant material, and the drought tolerance levels of the genotypes were evaluated under osmotic stress conditions created by different PEG 6000 doses. The experiment was carried out under controlled laboratory conditions according to a randomized plot design with three replications. PEG 6000 solutions with different water potentials were used to simulate drought stress conditions. Parameters such as germination rate, germination speed, mean germination time, germination index, seedling length, root length, shoot length, fresh and dry weights, seedling vigor index, and drought tolerance index were investigated. The obtained data were subjected to analysis of variance, and the LSD test was used for the comparison of means. According to the results of the study, drought stress induced by PEG 6000 had significant effects on all investigated traits. Increasing PEG 6000 doses caused substantial decreases in germination rate, germination performance, seedling growth, and drought tolerance indices. Particularly under severe drought stress conditions (-0.9 MPa), germination was completely inhibited in many genotypes. Different levels of tolerance to drought stress were detected among the genotypes. Some genotypes were able to maintain their germination and seedling growth performances better under low and moderate PEG treatments. In particular, genotypes G18, G16, G8, G3, G5, and G9 were prominent in terms of many parameters and were found to be more tolerant to drought stress. In contrast, genotypes G2, G10, G11, G14, and G15 were more adversely affected by drought stress. The findings indicated that PEG 6000 applications are an effective method for determining drought tolerance in fodder watermelon. The results of the study revealed that the early growth stage of fodder watermelon is highly sensitive to drought stress. However, the ability of some genotypes to better maintain their growth performance under stress conditions suggests that these materials may be useful in drought-tolerant cultivar development and rootstock breeding studies. It is considered that the findings obtained from this study will contribute to the identification of drought-tolerant fodder watermelon genotypes and to future breeding studies.
Benzer Tezler
- Kop dağı meralarının rakım ve yöneye göre bitki örtülerinin durumu ve otun kimyasal kompozisyonunun mevsimsel değişimi
The status of the plant covers of the Kop mountain's rangelands according to altitude and aspects and seasonal variation of the forage's chemical composition
İBRAHİM HAKAN KARABULUT
- Yüksek sıcaklıklarda Denizli ırkı tavuklarında Hsp70 sentezi ve bazı verim özellikleri üzerine biir araştırma
A research on some production characteristics and synthesis of Hsp70 in Denizli genotype hens at high temperatures
DEMİR ÖZDEMİR
- Yerel bezelye populasyonlarının karakterizasyonu ve genetik çeşitliliklerinin belirlenmesi
The characterization and determination of genetic diversity of pea landraces
GÜRKAN DEMİRKOL
- The effect of different thermal treatments on the bioaccessibility of bioactive compounds of Onobrychis sativa L.
Farklı ısıl işlemlerin Onobrychis sativa L. bitkisinin biyoaktif bileşenlerinin sindirilebilirliği üzerine etkisi
FATMA BETÜL KURTULUŞ
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Gıda Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiGıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLAY ÖZKAN
