Kültürü yapılan yaprak lahana (Brassica oleracea var. acephala) genotiplerinin morfolojik değişkenliği ve genetik çeşitliliği
Morphological variability and genetic diversity of of cultivated kale (Brassica oleracea var. acephala ) genotypes
- Tez No: 1020583
- Danışmanlar: DOÇ. DR. HATİCE FİLİZ BOYACI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Basit dizi tekrarları (SSR), Bitki morfolojisi, Brassica oleracea, Filogenetik, Moleküler karakterizasyon, Polimorfizm-genetik, Simple sequence repeats (SSR), Plant morphology, Brassica oleracea, Phylogenetic, Molecular Characterisation, Polymorphism-genetic
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma farklı kökenlere sahip yaprak lahana (Brassica oleracea var. acephala) genotiplerinin morfolojik değişkenliği ve genetik çeşitliliğinin belirlenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Yaprak lahana yüksek besin değeri, fonksiyonel özellikleri ve farklı kullanım alanları nedeniyle dünya genelinde önemi giderek artan bir yaprak sebzesidir. Farklı ülkelerdeki tüketim alışkanlıkları, yetiştirme amaçları ve yerel seleksiyon süreçleri sonucunda çok sayıda morfolojik olarak farklı genotip ve yerel popülasyon geliştirilmiştir. Bununla birlikte genotip x çevre etkileşimlerinin yüksek olması nedeniyle genotiplerin performanslarının farklı ekolojik koşullarda değerlendirilmesi önem taşımaktadır. Araştırmada farklı kökenlere sahip 32 yaprak lahana genotipi Karadeniz Bölgesi'ni temsil eden Rize ve Akdeniz Bölgesi'ni temsil eden Antalya lokasyonlarında yetiştirilmiştir. Genotipler morfolojik karakterler bakımından değerlendirilmiş elde edilen veriler temel bileşenler analizi (PCA) ve kümeleme analizleri ile incelenmiştir. PCA sonucunda ilk iki temel bileşen toplam varyasyonun %46,7'sini açıklamıştır. Morfolojik verilere dayalı kümeleme analizinde benzerlik katsayıları 0,93–1,00 arasında değişmiş ve genotiplerin büyük bölümü yüksek benzerlik düzeylerinde kümelenmiştir. Moleküler verilere dayalı kümeleme analizinde benzerlik katsayılarının yaklaşık 0,60–1,00 arasında değiştiği belirlenmiştir. SSR analizleri sonucunda genotipler arasında genetik farklılıklar ortaya konulmuşur. Özellikle YL3 genotipinin diğer materyallerden ayrıldığı belirlenmiştir. Benzer şekilde söz konusu genotipler morfolojik analizlerde de farklı konumlarda yer almıştır. Morfolojik ve moleküler verilerden elde edilen dendrogramların benzer örüntüler göstermesi genotipler arasındaki farklılıkların hem fenotipik hem de genetik düzeyde desteklendiğini ortaya koymuştur. Sonuç olarak elde edilen bulgular yaprak lahana genetik kaynaklarının korunması ve etkin kullanımına katkı sağlayacak olup özellikle farklılık gösteren genotiplerin gelecekte yürütülecek ıslah programlarında ebeveyn materyali olarak değerlendirilmesine olanak sağlayacaktır.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to determine the morphological variability and genetic diversity of kale (Brassica oleracea var. acephala) genotypes of different origins. Kale is a leafy vegetable of increasing global importance due to its high nutritional value, functional properties, and diverse uses. As a result of differences in consumption habits, cultivation purposes, and local selection processes among countries, numerous morphologically distinct genotypes and local populations have been developed. However, because genotype x environment interactions are high, it is important to evaluate genotype performance under different ecological conditions. In this study, 32 kale genotypes of different origins were grown in Rize, representing the Black Sea Region, and Antalya, representing the Mediterranean Region. The genotypes were evaluated for morphological traits, and the obtained data were analyzed using principal component analysis (PCA) and cluster analysis. The first two principal components explained 46.7% of the total variation. In the cluster analysis based on morphological data, similarity coefficients ranged from 0.93 to 1.00, and the majority of the genotypes clustered at high similarity levels. Similarity coefficients based on molecular data ranged from approximately 0.60 to 1.00. SSR analyses revealed genetic differences among the genotypes, with YL3 being clearly separated from the remaining materials. Similarly, these genotypes occupied distinct positions in the morphological analyses. The similar clustering patterns obtained from morphological and molecular data demonstrated that the differences among genotypes were supported at both phenotypic and genetic levels. In conclusion, the findings will contribute to the conservation and effective utilization of kale genetic resources and provide opportunities for the use of genetically distinct genotypes as parental materials in future breeding programs.
Benzer Tezler
- Brassica türleri (Brassica oleracea L. X Brassica rapa L.) arasında melezleme yoluyla lahana kök uru (Plasmodiophora brassica Wor.)'na karşı dayanıklı hatların geliştirilmesinde embriyo kültür tekniğinin kullanım olanakları
Posibility of use embryo culture tekniqu to improvement resistanced lines agains to Plasmodiophora brassica Wor. via interspesific hybridisation between brassica species (Brassica oleracea L. X Brassica rapa L.)
AYTEN DEMİR
- Erzincan Ergan Dağı yöresinde sebze olarak tüketilen yabani otların morfolojik özelliklerinin ve besin değerlerinin belirlenmesi
Determination of morphological characteristic and nutritional values of wild edible plant consumed as vegetables in Ergan Mountain region in Erzincan
HAZEL NAS
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
ZiraatAtatürk ÜniversitesiBahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERTAN YILDIRIM
- Bitki ekstratlarının lahana unlu yaprakbiti [Brevicoryne brassicae L. (Hemıptera: Aphıdıdae)]'nin üzerine etkilerinin belirlenmesi
Determination of the effects of plant extracts on cabbage aphid [Brevicoryne brassicae L. (Hemiptera: Aphididae)]
KÜBRA KARATOPRAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
ZiraatOndokuz Mayıs ÜniversitesiBitki Koruma Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İSLAM SARUHAN
- Kök-ur nematodlari (Meloidogyne spp.) ile mücadelede ekolojik yaklaşımlar: Lahanagiller ve biyopreparatlarin etkilerinin araştırılması
Ecological approaches for the control of root-knot nematodes (Meloidogyne spp.): Investigation the effects of cabbages and biopreparates
TUBA KATI ÇEKENGİL
Doktora
Türkçe
2015
ZiraatOndokuz Mayıs ÜniversitesiBitki Koruma Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEVİLHAN MENNAN
- Ardahan ilinde doğal yayılım gösteren ve sebzeolarak tüketilen yabani bitki türlerinin morfolojik vebiyokimyasal özellikleri
Morphological and biochemical properties of wild plants consumed as vegetable naturally grown in Ardahan province
ZEYNEP GÖK
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
ZiraatAtatürk ÜniversitesiBahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ATİLLA DURSUN