Romatolojik Hastalıklarda Hidroksiklorokinin Retina Dış Katları ile Mikrovasküler Yapısına Etkisinin Değerlendirilmesi
Assessment of the Effects of Hydroxychloroquine on the Retinal Outer Layers and Microvasculature in Rheumatologic Disseases
- Tez No: 1020736
- Danışmanlar: PROF. DR. FAHRETTİN AKAY
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Göz Hastalıkları, Eye Diseases
- Anahtar Kelimeler: Hidroksiklorokin, optik koherens tomografi anjiyografi, vasküler dansite, foveal avasküler zon, ganglion hücre kompleksi, retina pigment epiteli, retinal toksisite, Hydroxychloroquine, optical coherence tomography angiography, vascular density, foveal avascular zone, ganglion cell complex, retinal pigment epithelium, retinal toxicity
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Göz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Cerrahi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Amaç: Hidroksiklorokin (HCQ), romatolojik hastalıkların tedavisinde yaygın olarak kullanılan bir ajandır. Uzun süreli kullanımda retinal toksisite gelişebilmekte ve bu durum geri dönüşümsüz görme kaybına neden olabilmektedir. Bu çalışmada, HCQ kullanan ve klinik retinopati bulgusu bulunmayan romatolojik hastalıklarda retinal mikrovasküler yapı, retina dış katları ve koroidde erken dönemde meydana gelen değişikliklerin optik koherens tomografi (OKT) ve optik koherens tomografi anjiyografi (OKTA) ile saptanması amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Bu prospektif, kesitsel ve gözlemsel çalışmaya romatolojik hastalık tanısı olup HCQ kullanan 80 hasta ile yaş ve cinsiyet açısından benzer özelliklere sahip 60 sağlıklı kontrol dahil edildi. Tüm katılımcılara SITA Standart 10-2 görme alanı testi, fundus otofloresans görüntüleme, OKT, enhanced depth imaging OKT (EDI-OKT) ve OKTA görüntülemeleri uygulandı. Görme alanı parametreleri, subfoveal koroid kalınlığı (SFKK), retina sinir lifi tabakası (RNFL), ganglion hücre kompleksi (GCC), retina pigment epiteli (RPE) kalınlığı, maküla kalınlığı, foveal avasküler zon (FAZ), dış retina ve koryokapillaris akım alanı, yüzeyel ve derin kapiller pleksus vasküler dansite (VD) parametreleri değerlendirildi. Ayrıca HCQ kullanım süresi, günlük doz ve kümülatif doz ile yapısal ve mikrovasküler parametreler arasındaki ilişkiler analiz edildi. Bulgular: Hasta grubunda görme alanı ortalama sapma skoru (MD) daha düşük, patern standart sapması (PSD) ise daha yüksek bulundu (p<0,001). SFKK hasta grubunda kontrol grubuna göre daha inceydi (p<0,001). RNFL kalınlıkları açısından gruplar arasında fark saptanmadı (p>0,05). Buna karşın hasta grubunda GCC kalınlıklarının foveal ve parafoveal bölgelerde, RPE ve maküla kalınlıklarının ise foveal, parafoveal ve perifoveal bölgelerde daha düşük olduğu saptandı (p<0,05). OKTA analizinde yüzeyel ve derin kapiller pleksus vasküler dansite değerlerinin hasta grubunda daha düşük olduğu görüldü (p<0,05). Ayrıca dış retina akım alanı (Flow Outer) ve FAZ alanı ile FAZ çevresi hasta grubunda daha yüksek bulunurken (sırasıyla p=0,022, p<0,001 ve p<0,001), koryokapillaris akım alanı (Flow CHR) kontrol grubuna göre daha düşük bulundu (p=0,043). HCQ kullanım süresi ile yüzeyel kapiller pleksus temporal parafoveal VD, derin kapiller pleksus foveal VD ve GCC parafoveal superior kalınlığı arasında negatif korelasyon saptanırken, günlük doz ve kümülatif doz ile yapısal ve mikrovasküler parametrelerin büyük çoğunluğu arasında ilişki bulunmadı. Sonuç: HCQ kullanan ve klinik retinopati bulgusu bulunmayan romatolojik hastalıklarda retinal mikrovasküler değerlerde azalma, FAZ genişlemesi ve buna eşlik eden GCC, RPE, maküla ile subfoveal koroid kalınlığında incelme saptandı. Buna karşın RNFL kalınlıklarının korunmuş olması, HCQ'ya bağlı erken toksik değişikliklerin öncelikle retinal mikrovasküler yapı ve dış retina katlarında ortaya çıktığını düşündürmektedir. Bu bulgular, OKTA'nın OKT ile birlikte kullanıldığında HCQ retinopatisinin klinik bulgular ortaya çıkmadan önceki erken dönem değişikliklerinin saptanmasında yararlı olabileceğini düşündürmektedir.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT Purpose: Hydroxychloroquine (HCQ) is a widely used agent in the treatment of rheumatologic diseases. Long-term use may lead to retinal toxicity, which can result in irreversible visual loss. The aim of this study was to detect early alterations in the retinal microvasculature, outer retinal layers, and choroid using optical coherence tomography (OCT) and optical coherence tomography angiography (OCTA) in patients with rheumatologic diseases receiving HCQ therapy without clinical evidence of retinopathy. Materials and Methods: This prospective, cross-sectional, observational study included 80 patients with rheumatologic diseases receiving HCQ therapy and 60 age- and sex-matched healthy controls. All participants underwent Humphrey Visual Field (HVF) 10-2 testing using the SITA Standard strategy, fundus autofluorescence imaging, OCT, enhanced depth imaging OCT (EDI-OCT), and OCTA examinations. Visual field parameters, subfoveal choroidal thickness (SFCT), retinal nerve fiber layer (RNFL), ganglion cell complex (GCC), retinal pigment epithelium (RPE) thickness, full retinal thickness, foveal avascular zone (FAZ), outer retinal and choriocapillaris flow areas, and superficial and deep capillary plexus vascular density (VD) parameters were evaluated. In addition, the relationships between HCQ treatment duration, daily dose, cumulative dose, and structural and microvascular parameters were analyzed. Results: The patient group demonstrated lower mean deviation (MD) scores and higher pattern standard deviation (PSD) values compared with the control group (p<0.001). Subfoveal choroidal thickness (SFCT) was thinner in the patient group than in the control group (p<0.001). No differences were observed in retinal nerve fiber layer (RNFL) thickness between the groups (p>0.05). In contrast, ganglion cell complex (GCC) thicknesses in the foveal and parafoveal regions, as well as retinal pigment epithelium (RPE) and total retinal thicknesses in the foveal, parafoveal, and perifoveal regions, were lower in the patient group (p<0.05). OCTA analysis revealed lower superficial and deep capillary plexus vascular density values in the patient group (p<0.05). Furthermore, outer retinal flow area (Flow Outer), FAZ area, and FAZ perimeter were higher in the patient group (p=0.022, p<0.001, and p<0.001, respectively), whereas choriocapillaris flow area (Flow CHR) was lower compared with the control group (p=0.043). A negative correlation was observed between HCQ treatment duration and temporal parafoveal vascular density of the superficial capillary plexus, as well as parafoveal superior GCC thickness. However, no associations were found between daily dose or cumulative dose and the majority of structural and microvascular parameters. Conclusion: Reduced retinal microvascular parameters, enlargement of FAZ metrics, and concomitant thinning of the GCC, RPE, total retina, and subfoveal choroid were observed in patients with rheumatologic diseases receiving HCQ therapy without clinical evidence of retinopathy. The preservation of RNFL thickness suggests that HCQ-related toxic changes may initially occur within the retinal microvasculature and outer retinal layers. These findings indicate that OCTA, when used in conjunction with OCT, may be useful for detecting early retinal alterations associated with HCQ retinopathy before the onset of clinically apparent disease.
Benzer Tezler
- Hidroksiklorokin kullanan hastalarda optik koherens tomografi ve mikroperimetrik değişiklikler
Optical cohorence tomography and microperimetric changes in patients using hydoxychloroquine
İSMAİL HAKKI ÜNDAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2012
Göz HastalıklarıÇukurova ÜniversitesiGöz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖMER FARUK KÖKER
- Primer sjögren sendromlu kadın hastalarda hidroksiklorokin tedavisinin QT aralığı üzerine etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of hydroxychloroquine treatment on QT interval in female patients with primary sjögren's syndrome
HAYDAR KÖSE
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
RomatolojiSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUHAMMET ÇINAR
- Romatoid artritli hastalarımızda malignite gelişme sıklığı ve malignite gelişmesinde etkili olabilecek faktörlerin değerlendirilmesi
Evaluation of the incidence of malignancy in our patients with rheumatoid arthritis and the factors that may be effective in the development of malignancy
ONUR TAŞCI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
RomatolojiAnkara Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLAY KINIKLI
- Psöriatik artritli olgularda metabolik sendrom varlığının uyku kalitesi üzerine etkisinin araştırılması
Investigation of the impact of metabolic syndrome presence on sleep quali̇ty in pati̇ents with psori̇ati̇c arthritis
MEHMET SAİD ŞEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
İç HastalıklarıManisa Celal Bayar Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TİMUR PIRILDAR
- Sistemik lupus eritematozus'lu hastalarda pulmoner tutulum
Başlık çevirisi yok
NACİ ŞENKAL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Romatolojiİstanbul Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BAHAR ARTIM ESEN