Geri Dön

Ebû Zür'a ile Ebû Hâtim'in Râvi değerlendirmelerininkarşılaştırılması

A comparative analysis of Abû Zurʿa's and Abû Hâtim's Narrator criticism

PDF İndir

  1. Tez No: 1020918
  2. Yazar: AHMET FARUK KARABULUT
  3. Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA GENÇ
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Din, Religion
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Marmara Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Hadis Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Ebû Zür'a er-Râzî (ö. 264/878) ile Ebû Hâtim er-Râzî'nin (ö. 277/890) râvi değerlendirmelerini karşılaştırmayı hedefleyen bu çalışmada erken dönem ricâl tenkit süreci üzerinde durulmuş, ardından mezkûr iki münekkidin biyografisi, alandaki otoriteleri ve cerh-ta'dîl kaynakları ele alınmıştır. Araştırma neticesinde İbn Ebî Hâtim'in el-Cerh ve't-ta'dîl adlı eseri çerçevesinde Ebû Zür'a ile Ebû Hâtim'in değerlendirmede bulundukları 1078 ortak râvi tespit edilmiştir. Bu tespit yapılırken sarih hükümlerin yanı sıra zımni cerh-ta'dîl hükümleri de göz önünde bulundurulmuştur. Ortak râviler arasında cerh-ta'dîl durumları hakkında ittifak edilen râvi sayısı 995 (%92,3), ihtilaf edilen râvi sayısı 49'dur (%4,5). Geriye kalan 34 (%3,1) râvinin Ebû Zür'a ile Ebû Hâtim'den biri veya her ikisi nezdindeki nihai durumları ise mevcut verilerin kısıtlı olması sebebiyle netleştirilememiştir. İki münekkidin değerlendirmeleri arasındaki yüksek ittifak oranının metodoloji birliğine ve cerh-ta'dîl ilminin tutarlılığına işaret ettiği söylenebilir. Haklarında ihtilaf edilen 49 râvinin durumları, hicri ilk dört asırdaki diğer münekkitlerin görüşleriyle birlikte incelenmiş, ayrıca müfesser cerh-ta'dîllerin muhtevalarından hareketle, Ebû Zür'a ile Ebû Hâtim'in tenkit yöntemlerinin merkezinde değerlendirilmek istenen râvinin rivayetlerinin yer aldığı ortaya konulmuştur. Bununla birlikte görüşme imkânı elde edilemeyen râvilerin durumunu öğrenmek için zaman zaman onların hemşehrileri olan münekkitlerin görüşlerine başvurdukları da bir vakıadır. Öte yandan her iki münekkidin cehalet, bid'at, halku'l-Kur'ân meselesi ve Ehl-i Rey'e mensubiyet gibi atıflarının arka planı sorgulanmış ve nihayetinde bunların cerh-ta'dîl maksadıyla gündeme getirilmedikleri ileri sürülmüştür.

Özet (Çeviri)

Aiming to compare the narrator evaluations of Abu Zur'ah al-Razi (d. 264/878) and Abu Hatim al-Razi (d. 277/890), this study focuses on the early period of rijal criticism, and subsequently addresses the biographies, authority in the field, and jarh-ta'dil (discrediting and attesting) sources of the two aforementioned critics. As a result of the research, 1,078 common narrators evaluated by both Abu Zur'ah and Abu Hatim were identified within the framework of Ibn Abi Hatim's work al-Jarh wa-al-Ta'dil. While making this identification, implicit jarh-ta'dil rulings were taken into consideration alongside explicit ones. Among the common narrators, the number of narrators upon whose jarh-ta'dil status there is a consensus is 995 (92,3%), while the number of disputed narrators is 49 (4,5%). The final status of the remaining 34 (3,1%) narrators in the eyes of either Abu Zur'ah, Abu Hatim, or both could not be clarified due to the limited nature of the available data. It can be argued that the high rate of consensus between the evaluations of the two critics points to a methodological unity and the consistency of the science of jarh-ta'dil. The status of the 49 disputed narrators was examined alongside the views of other critics from the first four centuries AH; furthermore, moving from the contents of the explained jarh-ta'dil rulings, it has been demonstrated that the narrations of the narrator under evaluation lie at the center of Abu Zur'ah and Abu Hatim's criticism methods. Nonetheless, it is also a fact that, in order to learn the status of narrators whom they did not have the opportunity to meet, they occasionally consulted the opinions of critics who were fellow townsmen of those narrators. On the other hand, the background of both critics' attributions regarding issues such as ignorance (jalahah), innovation (bid'ah), the creation of the Qur'an (khalq al-Qur'an), and adherence to the Ahl al-Ra'y was questioned, and it was ultimately posited that these were not brought up for the purpose of jarh-ta'dil.

Geri Dön