Symbolic Generation of Turkish Makam Music via Pretrained Transformer Models
Ön Eğitimli Transformer Modelleri ile Türk Makam Müziği Sembolik Üretimi
- Tez No: 1021036
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜSEYİN OKTAY ALTUN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol, Computer Engineering and Computer Science and Control
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Boğaziçi Üniversitesi
- Enstitü: Veri Bilimi ve Yapay Zeka Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Veri Bilimi ve Yapay Zeka Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Yapay zeka ile Türk Makam Müziği (TMM) üretimi oldukça az çalışılmış bir alandır. Bu teze kadar yalnızca iki derin öğrenme tabanlı sembolik besteleme çalışması bulunmaktadır; her ikisi de LSTM mimarilerine dayanmaktadır. Bildiğimiz kadarıyla bu tez, ön eğitimli transformer tabanlı ilk sembolik TMM üretim çatısını sunmaktadır: SymbTr v3 veri seti (3.000 eser, ayrıştırma sonrası 164 farklı makam etiketi, yaklaşık 1,2 milyon nota) üzerinde koşullu, devamlı, ön eğitimli bir gpt2 kod çözücüsü. Mehta vd. tarafından TMM için yapılan transformer tabanlı çalışmalar ses düzeyinde (MusicGen, Mustango) iken bu çalışma sembolik SymbTr uyumlu nota üretimini hedeflemektedir. Tez, TMM için transformer uyarlaması kriterlerini ortaya koymuş ve çıktıları makama özel metrik seti (ES, DPS, ILP, FCR) dahil iki katmanlı metriklerle değerlendirmiştir. Temel kısıtlamalar önceki çalışmaların azlığı, SymbTr'nin sınırlı boyutu, TMM teorisinin belirsiz sınırları ve değerlendirmenin iki makamla sınırlılığıdır.
Özet (Çeviri)
The generation of Turkish Makam Music (TMM) using artificial intelligence remains a relatively understudied field. Prior to this thesis, only two deep learning based symbolic composition studies existed, both relying on LSTM architectures. This thesis presents, to the best of our knowledge, the first pretrained transformer-based symbolic TMM generation framework: a gpt2 decoder adapted by conditional contin ued pretraining on SymbTr v3 (3,000 works, 164 distinct makam labels after parsing, approximately 1.2 million notes). By adapting Western symbolic music methods to Turkish microtonal practice, the framework preserves 53-TET comma precision. Recent transformer based TMM studies by Mehta et al. operate in the audio domain (MusicGen, Mustango); in contrast, this work targets symbolic SymbTr compatible score generation. The thesis establishes adaptation criteria for transformer models on TMM and evaluates outputs with two metric tiers, including a makam specific set (ES, DPS, ILP, FCR). When a makam name is supplied, a rule-based automation loop improves output quality. The principal limitations are the scarcity of prior studies, the limited size of SymbTr, the absence of sharply defined boundaries in TMM theory, and evaluation restricted to two makams.
Benzer Tezler
- Nowadays Rebetiko Istanbul Music Scene: The example of Tatavla Keyfi
Günümüzde İstanbul Rebetiko Müzik Sahnesi: Tatavla Keyfi örneği
AİKATERİNİ BATALOGIANNI
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Müzikİstanbul Teknik ÜniversitesiMüzikoloji ve Müzik Teorisi Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. ŞEYMA ERSOY ÇAK
- Şeyhülislâm Ebûishâk-zâde ailesinde kaleme alınan divanlarda mûsikî unsurları
Musical elements in the divans written by the family of Sheikh al-Islam Abu Ishaq-zade
HALİL YASİN APA
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
DinSüleyman Demirel Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MELEK DİKMEN
- Downward integration of the third generation in the Turkish community in a small german town: A case study in Goslar
Bir Alman kasabasında üçüncü kuşak Türk topluluğunun ?aşağıya doğru entegrasyonu?: Goslar?da bir saha çalışması
FUAT GÜLLÜPINAR
Doktora
İngilizce
2010
SosyolojiOrta Doğu Teknik ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HELGA RİTTERSBERGER TILIÇ
- Ege bölgesi kilimlerinde yer alan motiflerin mitolojik ve sembolik anlamları
The symbolic meanings of the aegean regions rugs motifs
HATİCE EBRU AÇIKKOL
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
El SanatlarıAtatürk ÜniversitesiGeleneksel Türk Sanatları Ana Sanat Dalı
DOÇ. DR. Doç. Dr. Ümbülbanu HAMİDOVA
- Automatic modeling of Turkish prosody
Türkçe bürün yapısının otomatik modellenmesi
BANU OSKAY
Yüksek Lisans
İngilizce
2002
Elektrik ve Elektronik MühendisliğiOrta Doğu Teknik ÜniversitesiElektrik ve Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MÜBECCEL DEMİREKLER