Güney Kafkasya'da enerji koridorlarının jeopolitiği: Çatışma alanları ve mekânsal analizi
The geopolitics of energy corridors in the South Caucasus: Areas of conflict and spatial analysis
- Tez No: 1021185
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MUHAMMET KAÇMAZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Coğrafya, Geography
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sakarya Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Coğrafya Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Güney Kafkasya, Hazar ile Karadeniz Havzası arasında konumlanan ve Türkiye, İran ile Rusya'ya uzanan bağlantılarıyla enerji koridorları, sınır ilişkileri ve güvenlik dinamikleri açısından stratejik önem taşıyan bir siyasi coğrafya alanıdır. Azerbaycan, Ermenistan ve Gürcistan'dan oluşan bölge; çatışma mirası, ulaşım güzergahları, enerji koridorları ve bölgesel güç rekabetiyle şekillenen parçalı bir mekânsal yapı sergilemektedir. Bu çalışma, Güney Kafkasya'nın siyasi coğrafyasını BTC, SCP ve SCPX ortak koridor temsili güzergahı üzerinden enerji jeopolitiği, stratejik kırılganlık ve çatışma coğrafyası bağlamında incelemektedir. Araştırmanın amacı, 2018 – 2024 döneminde söz konusu enerji koridoru çevresindeki çatışma olaylarının mekânsal örüntülerini Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) tabanlı betimleyici analizlerle değerlendirmektir. Çalışmada Armed Conflict Location & Event Data Project (ACLED) çatışma olayları verileri kullanılmış; olayların mesafe bantlarındaki alan büyüklüğüne göre normalize edilmiş yoğunlukları, Çekirdek Yoğunluk Kestirimi (Kernel Density Estimation) temelli yoğunlaşma alanlarının koridor yakın çevresiyle mekânsal örtüşme oranı ve koridor segmentleri arasındaki göreli hassasiyet farklılaşması analiz edilmiştir. Bulgular, çatışma olaylarının koridora doğrudan komşu dar ve kesintisiz bir hat boyunca yoğunlaşmadığını göstermektedir. Olay yoğunluğu özellikle 10 – 50 km aralığında belirginleşmiş; buna karşılık en yüksek yoğunlaşma alanları ile 5 km koridor tampon alanı arasındaki çakışma sınırlı kalmıştır. Segment analizi ise koridor hattı boyunca homojen olmayan bir göreli hassasiyet örüntüsü bulunduğunu ortaya koymuştur. Bu örüntü mutlak risk göstergesi olarak değil, kullanılan mekânsal değişkenler çerçevesinde göreli bir farklılaşma olarak değerlendirilmelidir. Netice itibarıyla bu araştırma, CBS temelli metodolojik yaklaşımı ve mekânsal bulguları ile Güney Kafkasya'da enerji koridorları ve çatışma olayları arasındaki ilişkinin siyasi coğrafya bağlamında daha ölçülü, ampirik temelli ve çok boyutlu olarak değerlendirilmesine katkıda bulunmaktadır.
Özet (Çeviri)
The South Caucasus is a geopolitical region located between the Caspian Sea and Black Sea basins. Its connections to Turkey, Iran, and Russia make it strategically significant in terms of energy corridors, border relations, and security dynamics. Comprising Azerbaijan, Armenia, and Georgia, the region exhibits a fragmented spatial structure shaped by a legacy of conflict, transportation routes, energy corridors, and regional power competition. This study examines the political geography of the South Caucasus through a shared corridor proxy representing the BTC, SCP, and SCPX routes, within the context of energy geopolitics, strategic vulnerability, and conflict geography. The aim of the research is to assess the spatial patterns of conflict events around this energy corridor during the 2018–2024 period through Geographic Information Systems (GIS)-based descriptive analyses. The study used conflict event data from the Armed Conflict Location & Event Data Project (ACLED) and analyzed event densities normalized by the area of each distance band, the spatial overlap ratio between Kernel Density Estimation-based concentration areas and the immediate vicinity of the corridor, and the differentiation in relative vulnerability between corridor segments. The findings indicate that conflict events do not concentrate along a narrow and contiguous line directly adjacent to the corridor. Event density is particularly pronounced in the 10–50 km range; by contrast, the overlap between the areas of highest concentration and the 5 km corridor buffer zone remains limited. Segment analysis revealed a heterogeneous pattern of relative vulnerability along the corridor route. This pattern should be interpreted not as an absolute risk indicator but as a relative differentiation within the framework of the spatial variables used. Overall, through its GIS-based methodological approach and spatial findings, this research contributes to a more measured, empirically grounded, and multidimensional assessment of the relationship between energy corridors and conflict events in the South Caucasus within the context of political geography.
Benzer Tezler
- Zengezur'un coğrafi konumu ve Türkiye -Azerbaycan için jeopolitikalar
For Zengezur's geographical location and Turkey-Azerbaijan geopolicies
TÜRKAN İSAYEVA
- Karabağ meselesi bağlamında Avrupa Birliği-Azerbaycan ilişkileri
European Union-Azerbaijan relations in the context of the Karabakh issue
SUBHAN KHIDIRZADE
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Uluslararası İlişkilerDokuz Eylül ÜniversitesiAvrupa Birliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÜLVİYYE AYDIN
- Güney Kafkasya'da ABD-Rusya rekabeti ve Türkiye'ye yansımaları
USA-Russia Competition in South Caucasus and Reflections on Turkey
TUBA DEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Uluslararası İlişkilerİzmir Katip Çelebi ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEDEF EYLEMER
- Israel in South Caucasus: Security and energy challenges
Güney Kafkasya?da İsrail: Güvenlik ve enerji tehditleri
NAMIK TANRIBAKAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2009
Uluslararası İlişkilerDokuz Eylül ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NİLÜFER KARACASULU
- Soğuk savaş sonrası dönemde Güney Kafkasya'da küresel rekabet
Global competition in the Southern Saucasus in the post cold war era
MERYEM ŞAHBAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Uluslararası İlişkilerSelçuk ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. DEMET ŞEFİKA MANGIR