Geri Dön

Onkoloji hastalarında sağlık inanç modeli temelli beslenme eğitiminin yaşam kalitesi ve malnütrisyona etkisi

The effect of health belief model-based nutritional education on quality of life and malnutrition in oncology patients

PDF İndir

  1. Tez No: 1021404
  2. Yazar: BÜŞRA ŞEN TUNA
  3. Danışmanlar: PROF. DR. AYŞE EMEL ÖNAL
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Beslenme ve Diyetetik, Halk Sağlığı, Nutrition and Dietetics, Public Health
  6. Anahtar Kelimeler: Kanser, Onkoloji hastaları, Beslenme eğitimi, Malnütrisyon, Yaşam kalitesi, Cancer, Oncology patients, Nutrition education, Malnutrition
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: İstanbul Üniversitesi
  10. Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Halk Sağlığı Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Şen B. Onkoloji Hastalarında Sağlık İnanç Modeli Temelli Beslenme Eğitiminin Yaşam Kalitesi ve Malnütrisyona Etkisi. İstanbul Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Halk Sağlığı ABD. Doktora Tezi. İstanbul. 2026. Kanser, vücudun herhangi bir bölgesinde gelişebilen heterojen bir hastalık grubunu ifade etmektedir. 2030'da yaklaşık 9,7 milyon ölümün kanser kaynaklı olacağı ve bu durumun önemli nedenlerinden birinin yetersiz beslenmeye bağlı gelişen kanser kaşeksisi sonucu azalan yaşam kalitesi olacağı tahmin edilmektedir. Bu çalışma, Ocak 2024–Ekim 2024 tarihleri arasında İstanbul'da özel bir hastanenin onkoloji polikliniğine başvuran ve araştırmaya dahil edilmeyi kabul eden 18 yaş üstü 145 hasta (61 erkek, 84 kadın) ile yapılmıştır. Katılımcıların sosyodemografik özellikleri, beslenme alışkanlıkları, hastalık bilgileri ve antropometrik ölçümleri anket formu ile kaydedilmiştir. Yaşam kalitesi Avrupa Kanser Tedavi ve Organizasyon Komitesi Yaşam Kalitesi Ölçeği (EORTC QLQ-C30), nütrisyonel riski ise Beslenme Riski Taraması-2002 (NRS-2002) ile değerlendirilmiştir. Katılımcılar beslenme eğitimi verilen (n=80) ve verilmeyen (n=65) olmak üzere iki gruba ayrılmıştır. Gruplar arasında cinsiyet dağılımı (p=0.0080), medeni hali (p=0.0474), eğitim düzeyi (p=0.0042) ve tedavi tipi (p<0.001) açısından anlamlı farklılıklar saptanmıştır. Eğitim verilen grupta BKİ (26.04'ten 26.47'ye, p=0.006), üst kol çevresi (27.11'den 27.65 cm'ye, p=0.030) ve bel çevresi (85.66'dan 86.55 cm'ye, p=0.007) artış gösterirken kontrol grubunda ise bu antropometrik ölçümlerde azalma eğilimi gözlenmiştir. Yaşam kalitesi değerlendirmesinde eğitim verilen grupta fiziksel işlevsellik (p<0.001) ve rol işlevselliğinde (p=0.019) anlamlı iyileşme saptanırken yorgunluk (p=0.016) ve ağrı semptomu ise azalmıştır (p=0.001). Metastazlı hastalarda eğitim verilen grupta rol işlevselliği ve yorgunlukta iyileşme görülürken, verilmeyen grupta duygusal işlevsellik ve ağrı kötüleşmiştir (p<0.001). Sonuçlar, beslenme eğitiminin kanser hastalarında malnütrisyonu önleme, antropometrik durumu koruma ve yaşam kalitesini iyileştirme açısından etkili bir müdahale yöntemi olduğunu düşündürmektedir.

Özet (Çeviri)

Sen B. The Effect of Health Belief Model-Based Nutritional Education on Quality of Life and Malnutrition in Oncology Patients. İstanbul University, Institute of Health Science, Public Health Department. Doctoral Thesis. Istanbul. 2026. Cancer represents to a collection of a heterogeneous diseases that can occur in any area of the body. It is estimated that approximately 9.7 million deaths will be cancer-related by 2030, with a significant contributing factor being reduced quality of life due to cancer cachexia resulting from malnutrition. This study included with 145 patients (61 men, 84 women) aged over 18 who attanded to the oncology outpatient clinic of a private hospital in Istanbul between January 2024 and October 2024 and consented to participate (p = 0.0080). The patients' sociodemographic characteristics, eating habits, disease data and anthropometric measurements were collected through a questionnaire. Quality of life was evaluated using the European Committee for Cancer Treatment and Organization Quality of Life Scale (EORTC QLQ-C30), and nutritional risk status was evaluated using the Nutritional Risk Screening-2002 (NRS-2002). Participants were allocated into two groups: those who received nutritional education (n=80) and those who did not receive it (n=65). Significant differences were observed between the groups regarding gender distribution (p=0.0080), marital status (p=0.0474), education level (p=0.0042), and treatment type (p<0.001). In the training group, BMI (from 26.04 to 26.47, p=0.006), upper arm circumference (from 27.11 to 27.65 cm, p=0.030), and waist circumference (from 85.66 to 86.55 cm, p=0.007) rised, whereas the control group showed reductions across these anthropometric parameters. In the quality of life evaluatşons, significant improvement was observed in physical functionality (p<0.001) and role functionality (p=0.019) in the training group, while fatigue (p=0.016) and pain symptoms reduced (p=0.001). In patients with metastases, the training group that demonstrated improvement in role functioning and fatigue, whereas control group showed detereşoration in emotional functioning and pain (p<0.001). The findings indicate that nutritional education is an effective intervention strategy for preventing malnutrition, preserving anthropometric status, and enhancing quality of life in cancer patients.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    941854

    Kanser hastalarına bakım verenlere verilen sağlık inanç modeli temelli kanser eğitiminin kanser bilgi yüküne,kanser taramalarına yönelik bilgi ve tutuma etkisi

    Effect of health belief model-based cancer education given to cancer patients' caregivers on cancer information burden, knowledge and attitudes towards cancer screening

    SEMANUR AKER

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    HemşirelikAnkara Üniversitesi

    Hemşirelik Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. FATMA ÖZLEM ÖZTÜRK

  2. Tez No

    365433

    Hastanede uygulanan kanserden korunma ve erken teşhis programının kanser hastası yakınlarının bilgi, tutum ve davranışlarına etkisi

    The effect of hospital based cancer prevention and early detection program on knowledge, attitudes and behaviours of relatives of patients with cancer

    ÖZLEM DEDE

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2014

    Halk SağlığıMarmara Üniversitesi

    Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. HASİBE KADIOĞLU

  3. Tez No

    260964

    Kolorektal kanserli hastaların birinci derece akrabalarının hastalıkla ilgili inançları

    Health beliefs of first-degree relatives of individuals with colorectal cancer

    ŞERİFE NAR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2010

    Hemşirelikİstanbul Üniversitesi

    Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MELEK NİHAL ESİN

  4. Tez No

    1012638

    Acil servise başvuran onkoloji hastalarının klinik karar verme sürecinde oncall skorunun prognostik değerinin araştırılması

    Investigation of the prognostic value of the on call score in the clinical decision-making process for oncology patients presenting to the emergency department

    JÜLİDE GÜRBÜZ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    Acil TıpBezm-İ Alem Vakıf Üniversitesi

    Acil Tıp Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. BAŞAR CANDER

  5. Tez No

    629655

    Birinci derece yakınlarında kolorektal kanser tanısı olan ve olmayan hastaların kanserden korunmaya yönelik bilgi, tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi ve karşılaştırılması

    Evaluation and comparison of knowledge, attitude and behavior of patients with and without diagnosis of colorectal cancer in the first degree relatives

    HANDE BÖLÜKBAŞI

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2020

    Aile HekimliğiHatay Mustafa Kemal Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ PINAR DÖNER GÜNER

Geri Dön