Geri Dön

Mimari biçimin hakikat sonrası dönem bağlamında eleştirisi: Retrospektif bir okuma

A critique of architectural form in the post-truth era: A retrospective reading

  1. Tez No: 1021558
  2. Yazar: TUĞÇE DEMİRHAN KİRİŞ
  3. Danışmanlar: PROF. DR. NURAY ÖZASLAN
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Mimarlık, Architecture
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Eskişehir Teknik Üniversitesi
  10. Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu tez mimarlık bağlamında hakikat kavramını sorunsallaştırmaktadır. 2016 yılında Oxford Sözlüğü tarafından yılın kelimesi olarak seçilen“Post-truth”kavramı, kamuoyunun karar alma süreçlerinde nesnel hakikatlerin etkisinin zayıfladığı yeni bir toplumsal düzeni ifade etmektedir. Hakikat bağlamındaki bu dönüşüm, mimarlık da dahil olmak üzere geniş bir kültürel üretim yelpazesinde köklü değişimlere sebep olmuştur. Hakikatin nesnel, evrensel ve doğrulanabilir olduğu yönündeki yaklaşımın temelleri, Aydınlanma Çağı'nda biçimlenen rasyonalist epistemolojiye dayanmaktadır. Bu düşünsel arka plan, hakikat kavramının mimari biçimde karşılık bulan ve tasarıma yön veren bir ilke olarak ele alınmasına zemin hazırlamıştır. Hakikat kavramının modernite ve postmodernite ile dönüşümü yine mimari biçim üzerinden tekil-evrensel hakikat ve çoklu hakikatler olarak karşılık bulmuştur. Postmodernizm sonrasında mimarlık alanında, üretimleri ortak bir kavramsal çerçeve altında toplayan kapsayıcı bir şemsiye terim ortaya çıkmamıştır. Bu durum, hakikat rejiminin çözülmeye başlaması ve mimari biçim bağlamında hakikatin önemsizleşmesi ile ilişkilendirilmiştir. Bu yolla tez, hakikatin dönüşümünü ve günümüz koşullarında artık hakikatin belirleyici bir öneminin olmadığı savını mimarlık üzerinden ispat etmeye çalışır. Bu bağlamda tez, Hakikat Sonrası Dönem'de ortaya çıkan mimari biçimlerin, hakikat temelli bir kriz içerisinde olduğu öngörüsüyle hareket eder. Tezin örnekleminde ise mimarlıkta hakikatin temsili, tekil mimari nesnelerle sınırlı kalmaksızın, kent ölçeğinden yapı kabuklarına uzanan biçim ve biçimlenme süreçlerini üzerinden analiz edilmiştir.

Özet (Çeviri)

This thesis problematizes the concept of truth within architecture. The term“post- truth,”selected as the Oxford Dictionary's Word of the Year in 2016, refers to a socio- political condition in which objective truths have diminished influence over public decision-making processes. This transformation has led to significant changes across cultural production, including architecture. The conception of truth as objective, universal, and verifiable is grounded in the rationalist epistemology shaped during the Enlightenment. This intellectual background established truth as a principle reflected in architectural form and guiding design processes. Its transformation through modernity and postmodernity was likewise reflected in architecture through the opposition between singular-universal and plural truths. After postmodernism, architecture has not been organized under a single overarching conceptual framework. This fragmentation has been associated with the dissolution of truth regimes and the diminishing significance of truth in relation to architectural form. Building on this, the thesis explores how transformations in the concept of truth are articulated through architecture, suggesting a condition in which truth no longer operates as a determining principle. Accordingly, it approaches architectural production in the Post-Truth Era as being in a truth-based crisis. Within the scope of the thesis, the representation of truth in architecture is analyzed not only through individual architectural objects but also through processes extending from the urban scale to building envelopes.

Benzer Tezler

  1. Mimarlıkta ifade ve içerik problemi

    The problem of expression and content in architecture

    ÖNDER ÇELİK

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2020

    İstanbul Teknik Üniversitesi

    Mimarlık Ana Bilim Dalı

    Yükleniyor...

  2. Traditional vernacular houses in Anatolia: The question of evaluative criteria

    Anadolu geleneksel yöresel konut mimarlığında değerlendirme ölçütleri sorunu

    OKAN ÜSTÜNKÖK

    Doktora

    İngilizce

    İngilizce

    1987

    Orta Doğu Teknik Üniversitesi

    Mimarlık Ana Bilim Dalı

    Yükleniyor...

  3. Konut bölgelerinde parsel düzeni uygulamasının kent topraklarının rasyonel kullanımı çerçevesinde mimari açıdan değerlendirilmesi

    An Architeet's Criticism of the Currently Practised method of plot formation in residential areas from the point of View of rational utilization of urban deatories

    SUZAN ESİRGEN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1986

    Gazi Üniversitesi

    Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı

    Yükleniyor...

  4. Ülkemizdeki çeşitli büyüklükteki yerleşim merkezlerinde uygulanabilecek kültür yapısı planlama modeli

    The Planning model of the cultural building which applicable at different size of settlement center

    MUSTAFA İNCESAKAL

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1986

    Gazi Üniversitesi

    Mimarlık Ana Bilim Dalı

    Yükleniyor...

  5. Mikrobiyoloji laboratuvarlarında kaza nedeni oluşan enfeksiyonlar

    Başlık çevirisi yok

    ŞENAY TÜRE

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1986

    Gazi Üniversitesi

    Kazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)

    Yükleniyor...