6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremlerinde bina hasarını etkileyen faktörlerin analizi
Analysis of factors affecting building damage in the 6 February 2023 Kahramanmaraş earthquakes
- Tez No: 1021590
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ OKAY IŞIK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği, Industrial and Industrial Engineering
- Anahtar Kelimeler: AFAD, Deprem analizi, Deprem bölgeleri, Kahramanmaraş, Yapısal özellikler, Çoklu lineer regresyon analizi, Disaster and Emergency Management Directorate, Earthquake analysis, Earthquake zones, Kahramanmaraş, Structural properties, Multiple linear regression analysis
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Kültür Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Mühendislik Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Türkiye'de 6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen depremin yol açtığı hasarların mekansal ve yapısal dağılımını, genel durumdan binaların yapısal detaylarına kadar uzanan bir analitik metodoloji aracılığıyla analiz etmeyi amaçlamaktadır. Araştırma,“ikincil veri analizi”metodolojisine dayanmaktadır; veriler, Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD), Stratejik ve Bütçe Başkanlığı (SBB) ve Harvard Dataverse veritabanı gibi güvenilir resmi ve akademik kaynaklardan elde edilip işlenmiştir. Metodoloji, ham verilerin titiz bir şekilde taranması, temizlenmesi ve istatistiksel olarak işlenmesini içermektedir. Coğrafi Bilgi Sistemleri (GBS), QGIS programı aracılığıyla hasarların mekansal dağılımını gösteren dijital haritalar üretmek için kullanılmıştır; bu da coğrafi değişkenlerin istatistiksel sonuçlarla ilişkilendirilmesine olanak sağlamıştır. Çalışma, çok düzeyli bir analiz stratejisi benimsemiştir; ilk aşama (11 il düzeyinde), genel jeofiziksel değişkenlerin (PGA_g ve deprem merkezinden uzaklık) tek başına yıkım büyüklüğünü tahmin etmedeki yetersizliğini ortaya koymuştur (p>0,05). Araştırma kapsamı 113 ilçeye daraltıldığında, depremin şiddeti ve mesafenin istatistiksel anlamlılığı belirgin bir şekilde ortaya çıkmıştı (p<0,05); bu da mekansal odaklanmanın depremin fiziksel yasalarını daha net bir şekilde ortaya koyduğunu kanıtlamıştır. Ayrıntılı aşamada, Gaziantep ve Kahramanmaraş'taki 291 binayı içeren bir veri tabanı analiz edilmiş; burada“ki-kare”testleri, yapısal değişkenlerin felaketin gerçek itici gücü olduğunu kanıtlamıştır. 2000 yılından önce inşa edilen binaların çökmelerin %15,23'ünden sorumlu olduğu ortaya çıkmış (p=0,015), ayrıca hibrit yapısal sistemler %26,9 ile en yüksek yapısal başarısızlık oranlarını kaydetmiştir (p=0,007). Çalışma, acil durum müdahale planları kapsamında 'yapısal izi' kavramının coğrafi bilgi sistemleri (GIS) modelleriyle entegre edilmesi gerektiğini önermekte ve gelecekteki sismik riskleri azaltmak için eski binaların kentsel dönüşüm programlarının acil bir milli güvenlik önceliği olarak hızlandırılması gerektiğini vurgulamaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aims to analyze the spatial and structural distribution of the damage caused by the earthquake that struck Turkey on February 6, 2023, using a robust analytical methodology that ranges from the overall situation to the structural details of buildings. The research is based on a“secondary data analysis”methodology; data were obtained and processed from reliable official and academic sources such as the Disaster and Emergency Management Presidency (AFAD), the Strategic and Budgetary Presidency (SBB), and the Harvard Dataverse database. The methodology involves the meticulous screening, cleaning, and statistical and spatial processing of raw data. Geographic Information Systems (GIS) were used via the QGIS program to generate digital maps illustrating the spatial distribution of damage; this enabled the correlation of geographic variables with statistical results. The study adopted a multi-level analysis strategy; the first stage (at the provincial level, covering 11 provinces) revealed the inadequacy of general geophysical variables (PGA_g and distance from the epicenter) in predicting the magnitude of destruction on their own (p>0.05). When the scope of the research was narrowed to 113 districts, the statistical significance of earthquake intensity and distance became clearly evident (p<0.05); this demonstrated that spatial focus reveals the physical laws of earthquakes more clearly. In the detailed analysis, a database comprising 291 buildings in Gaziantep and Kahramanmaraş was analyzed; here,“chi-square”tests proved that structural variables were the actual driving force behind the disaster; it was found that buildings constructed before the year 2000 accounted for 15.23% of the collapses (p=0.015), and hybrid structural systems recorded the highest structural failure rates at 26.9% (p=0.007). The study recommends integrating the concept of“structural footprint”into geographic information system (GIS) models as part of emergency response plans and emphasizes that accelerating urban renewal programs for older buildings must be treated as an urgent national security priority to mitigate future seismic risks.
Benzer Tezler
- 6 şubat 2023 depremlerinde Amanos'taki yerleşimlerde oluşan bina hasarlarının jeolojik-jeomorfolojik parametrelerle ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relationship between building damages of the settlements in Amanos during the 6 february 2023 earthquakes and geological-geomorphological parameters
ADEM KÜRŞAT ÖZCAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Jeoloji MühendisliğiHacettepe ÜniversitesiJeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CANDAN GÖKÇEOĞLU
- Earthquake damage detection with satellite imagery and deep learning approaches: A case study of the february 2023, Kahramanmaraş, Turkey earthquake sequence
Uydu görüntüleri ve derin öğrenme yaklaşımları ile hasar tespiti: 2023 şubat Kahramanmaraş, Türkiye deprem dizisinden bir vaka çalışması
FATMA ELİK
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrolİstanbul Teknik Üniversitesiİletişim Sistemleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ELİF SERTEL
- Betonarme bir binanın U şekilli metalik sönümleyiciler ile deprem performansının iyileştirilmesi
Seismic performance improvement of a reinforced concrete (RC) building using u-shaped metallic dampers
HASAN TALHA ŞAHİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Deprem Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiDeprem Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OĞUZ CEM ÇELİK
- Kahramanmaraş depremleri sonrası yapı hasarlarının yer hareketi parametreleriyle ilişkilendirilmesi ve prefabrike betonarme yapıların performans modellenmesi
Associating structural damages wih ground motion parameters after the kahramanmaraş earthquakes and performance modeling of prefabricated reinforced concrete structures
SILA AVĞIN
Doktora
Türkçe
2025
İnşaat MühendisliğiKahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET METİN KÖSE
- 06 şubat 2023 Kahramanmaraş depremi sonrasında betonarme bir yapıda oluşan hasarın, performans analizi sonuçlarıyla karşılaştırılması
Comparison of damage occurred in a reinforced concrete structure after february 6, 2023, Kahramanmaraş earthquake with performance analysis results
BEKİR KÜÇÜKSAYACI
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Deprem MühendisliğiKonya Teknik Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TOLGA YILMAZ