Multi-criteria quantitative and qualitative analysis tool for decision making in wastewater treatment plant sludges disposal methodologies
Atık su arıtma tesisi çamurları bertaraf metodolojilerinde karar verme için çok kriterli nicel ve nitel analiz aracı
- Tez No: 1021642
- Danışmanlar: PROF. DR. BURAK DEMİREL
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Çevre Mühendisliği, Environmental Engineering
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Boğaziçi Üniversitesi
- Enstitü: Çevre Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Çevre Teknolojileri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Atıksu arıtma çamurlarının yönetimi, belediyeler ve çevresel otoriteler açısından teknik, ekonomik ve çevresel bakımdan en zorlu konulardan biridir. Yatırım öncesi aşamada karar vericiler, sınırlı veri, piyasa belirsizliği ve yere özgü mevzuat kısıtları altında en uygun arıtma veya bertaraf yöntemini belirlemek zorundadır. Bu tez, çamur yönetimi alternatiflerinin yatırım öncesi değerlendirilmesine yönelik yapılandırılmış nicel ve nitel bir karar destek metodolojisi geliştirmektedir. Önerilen çerçeve, proximate ve ultimate analizler dâhil laboratuvar temelli çamur özelliklerini; teknik-ekonomik, çevresel ve yerel göstergelerle bütünleştirerek beş temel seçeneği karşılaştırmaktadır: yakma, gazifikasyon, piroliz, anaerobik çürütme ve üçüncü taraf bertaraf. Bu amaçla teknik-çevresel performans, sermaye yoğunluğu ve işletme maliyeti yükünden oluşan üç normalize indekse dayalı çok kriterli bir puanlama modeli oluşturulmuştur. Yöntemin uygulanabilirliğini göstermek amacıyla araç, üç gerçek atıksu çamuru örneğine (S1, S2 ve S3) uygulanmıştır. Bulgular, hiçbir teknolojinin her koşulda üstün olmadığını; teknoloji sıralamasının çamur bileşimine ve yerel sınır koşullarına göre değiştiğini ortaya koymaktadır. Anaerobik çürütme, biyobozunurluk ve enerji geri kazanım potansiyelinin yüksek olduğu durumlarda öne çıkarken, termokimyasal yöntemler yüksek kül içeriği, alan kısıtı veya yüksek hijyenik risk koşullarında daha avantajlı hale gelmektedir. Üçüncü taraf bertaraf düşük sermaye ihtiyacı sunsa da piyasa kabulüne ve bertaraf bedeli dalgalanmalarına oldukça duyarlıdır. Duyarlılık ve senaryo analizleri, önerilen metodolojinin şeffaf, uyarlanabilir ve yatırım öncesi karar süreçlerinde kullanılabilir olduğunu doğrulamaktadır.
Özet (Çeviri)
Wastewater treatment sludge management is among the most technically, economically, and environmentally demanding challenges faced by utilities and public authorities. At the pre-investment stage, decision-makers must identify the most appropriate treatment or disposal pathway under conditions of limited data, market uncertainty, and site-specific regulatory constraints. This study develops a structured quantitative and qualitative decision-support methodology for the pre-investment assessment of sludge management alternatives. The proposed framework integrates laboratory-derived sludge characteristics, including proximate and ultimate analyses, with techno-economic, environmental, and local indicators to compare five principal treatment and disposal routes: incineration, gasification, pyrolysis, anaerobic digestion, and third-party disposal. A multi-criteria scoring model is established based on three normalized indices: technical-environmental performance, capital intensity, and operational cost burden. To demonstrate its applicability, the methodology is applied to three real wastewater sludge samples (S1, S2, and S3). The findings indicate that no single technology is universally superior; rather, technology rankings vary according to sludge composition and local boundary conditions. Anaerobic digestion performs favorably where biodegradability and energy recovery potential are high, whereas thermochemical options become more advantageous under conditions of high ash content, land limitation, or elevated sanitary risk. Third-party disposal requires comparatively low capital investment, yet remains highly sensitive to market acceptance and tipping-fee volatility. Sensitivity and scenario analyses confirm that the proposed methodology is transparent, adaptable, and suitable for supporting consistent pre-investment decisions by municipal authorities, engineering consultants, and utility operators.
Benzer Tezler
- Klasik ve bulanık çok kriterli karar verme yöntemleri ve uygulama
Classic and fuzzy multi criteria decision making methods and application
DENİZ KOÇAK
- Fuzzy multi attribute decision making for the selection of UAV technology
İHA teknolojisi seçiminde bulanık çok ölçütlü karar verme
EMRE YÜKSEK
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Savunma ve Savunma Teknolojileriİstanbul Teknik ÜniversitesiSavunma Teknolojileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CENGİZ KAHRAMAN
- Coğrafi bilgi sistemleri ve çok kriterli karar verme yöntemiyle spor salonu yer seçimi kriterlerinin belirlenmesi: Trabzon ili örneği
Determining sports hall location selection criteria using geographic information systems and multi-criteria decision-making methods: The case of Trabzon province
HAMDİ ALKAN
- Radyoterapide çok kriterli karar verme yöntemleri ile tedavi planı seçim probleminin çözümleri ve çözümlerin toplulaştırması: Antropomorfik fantom çalışması örneği
Solutions and aggregation of solutions to the treatment plan selection problem with multi-criteria decision-making methods in radiotherapy: An anthropomorphic phantom study example
CEREN AYRANCIOĞLU
Doktora
Türkçe
2026
Radyasyon OnkolojisiDokuz Eylül ÜniversitesiMedikal Fizik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İLKNUR BİLKAY GÖRKEN
- Liman kimliğinin kruvaziyer turizmi üzerindeki etkileri ve limanlara kimlik kazandırılması
The effects of port identity on cruise tourism and gaining an identity for ports
ŞEYMA BAYAZIT
Doktora
Türkçe
2018
Turizmİstanbul Teknik ÜniversitesiDeniz Ulaştırma İşletme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. LEVENT KIRVAL