sessiz kitaplarda görsel anlatımın kuramsal incelemesi
A theoretical study of visual narration in wordless picture books
- Tez No: 1021740
- Danışmanlar: DOÇ. DR. KÜBRA ŞAHİN ÇEKEN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Güzel Sanatlar, Fine Arts
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Arel Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Grafik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İnsan dünyayı okumadan önce onu görmektedir; sözsüz resimli kitaplar da görsel algı ve imge okuması üzerine kurulmaktadır. Bu eserler, yazılı dilin ortadan kaldırılmasıyla anlatı sürecini görsel yapılara, görüntü dizilerine, boşluk kullanımına ve okurun aktif katılımına bırakmaktadır. Bu açıdan sözsüz kitaplar, illüstrasyon, sinema ve görsel iletişim arasında konumlanan karmaşık görsel anlatı yapıları olarak değerlendirilmektedir. Bu araştırma, sözsüz resimli kitapların görsel anlatı mekanizmalarını, görsel dilini ve sinematografik özelliklerini incelemekte; bu eserleri yalnızca metinden yoksun değil, anlamı görüntü, görsel ritim ve ardışık imge organizasyonu aracılığıyla üreten çok katmanlı ve medyalararası yapılar olarak ele almaktadır. Çizgi, renk, biçim, doku, mekân, kompozisyon, ritim, kadraj, görsel süreklilik, sayfa tasarımı, bakış açısı, boşluk kullanımı ve anlatısal sessizliğin anlatının oluşumu ile anlam üretimindeki rolleri analiz edilmekte; okurun aktif katılımının bu sürece katkısı incelenmektedir. Araştırma ayrıca sözsüz resimli kitaplarla sinema dili arasındaki yapısal benzerlikleri ortaya koymaktadır. Nitel araştırma yaklaşımına dayanan görsel analiz ve karşılaştırmalı inceleme yöntemleriyle elde edilen bulgular, sözsüz resimli kitapların karmaşık ve çok katmanlı bir yapıya sahip olduğunu göstermektedir. Bu eserler, okurun aktif katılımıyla etkileşimli ve yoruma dayalı bir okuma deneyimi sunarak görsel okuryazarlığı, hayal gücünü, anlatısal algıyı ve yorumlama becerisini geliştirmektedir. Sonuç olarak sözsüz resimli kitaplar, yalnızca eğitsel araçlar değil; illüstrasyon, grafik tasarım, görsel iletişim ve sinema arasında konumlanan sanatsal ve disiplinlerarası formlar olarak değerlendirilmektedir.
Özet (Çeviri)
People see the world before they read it; likewise, wordless picturebooks are grounded in visual perception and image reading. By removing written language, these works shift the narrative process to visual structures, image sequences, the use of space, and the reader's active participation. In this respect, wordless picturebooks are regarded as complex visual narrative forms situated at the intersection of illustration, cinema, and visual communication. This study examines their visual narrative mechanisms, visual language, and cinematographic characteristics, approaching them not merely as textless books but as multilayered and intermedial structures that generate meaning through images, visual rhythm, and the organization of sequential imagery. It analyzes the roles of line, color, form, texture, space, composition, rhythm, framing, visual continuity, page design, point of view, negative space, and narrative silence in shaping narrative and producing meaning, while also examining the reader's active contribution to this process. The study further identifies structural similarities between wordless picturebooks and cinematic language. Based on a qualitative research approach employing visual and comparative analysis, the findings show that wordless picturebooks possess a complex and multilayered structure. Through active reader participation, these works offer an interactive and interpretive reading experience while developing visual literacy, imagination, narrative perception, and interpretive skills. Consequently, wordless picturebooks should be regarded not only as educational tools but also as artistic and interdisciplinary forms positioned at the intersection of illustration, graphic design, visual communication, and cinema.