Türkiye'de İHA teknolojilerinin gelişimi ve stratejik rolü
The development and strategic role of UAV technologies in Türki̇ye
- Tez No: 1021766
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ İRFAN DURMUŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Uluslararası İlişkiler, International Relations
- Anahtar Kelimeler: Silahlı insansız hava araçları, Armed unmanned aerial vehicles
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Munzur Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, Türkiye'nin insansız hava araçları alanında son yirmi yılda yaşadığı gelişimi savunma sanayii, güvenlik politikası ve uluslararası ilişkiler boyutlarıyla incelemektedir. Çalışmanın temel sorusu, Türkiye'de İHA kapasitesinin hangi koşullarda geliştiği ve bu gelişimin askerî-stratejik sonuçlarının neler olduğudur. Bu çerçevede Türkiye örneği, yalnızca teknik ilerleme üzerinden değil; güvenlik ihtiyaçları, kurumsal dönüşüm ve yerli üretim politikaları birlikte ele alınarak değerlendirilmektedir. Çalışmada nitel araştırma yöntemi kullanılmış; durum çalışması yaklaşımı çerçevesinde Türkiye örneği incelenmiştir. Veri toplama sürecinde doküman incelemesi yöntemi uygulanmış ve akademik yayınlar, resmî raporlar ile açık kaynak verileri tematik analiz yöntemiyle değerlendirilmiştir. Araştırma bulguları, Türkiye'nin insansız hava aracı teknolojilerindeki gelişiminin güvenlik tehditleri ve operasyonel zorunluluklar tarafından hızlandırıldığını, yerli üretim odaklı savunma sanayii politikalarının teknoloji geliştirme sürecini desteklediğini ve insansız sistemlerin terörle mücadele stratejisinde operasyonel etkinliği artırdığını göstermektedir. Ayrıca insansız hava aracı teknolojilerindeki ilerlemenin Türkiye'nin uluslararası sistemdeki görünürlüğünü ve stratejik özerklik kapasitesini güçlendirdiği tespit edilmiştir. Bununla birlikte teknolojik kapasitenin tek başına yeterli olmadığı, sürdürülebilir başarı için kurumsal kapasitenin ve sürekli inovasyonun belirleyici olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu yönüyle çalışma, Türkiye örneği üzerinden teknoloji, güvenlik ve kurumsal kapasite arasındaki ilişkiyi bütüncül biçimde analiz ederek literatürde dağınık biçimde ele alınan tartışmaları güçlendirdiğine işaret etmektedir. Çalışmada ayrıca Türkiye'nin İHA/SİHA kapasitesi ABD, İsrail ve İran modelleriyle karşılaştırmalı biçimde değerlendirilmiş; Türkiye modelinin maliyet-etkinlik, sahadan öğrenme, yerli üretim ve stratejik özerklik ekseninde özgünleştiği sonucuna ulaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
This study aims to analyze the development of unmanned aerial vehicle (UAV) technologies in Türkiye within the framework of military innovation, strategic autonomy, and the technology–power nexus. The research argues that Türkiye's transformation in the UAV field represents not merely a technical modernization process, but a multidimensional strategic transformation shaped by defense industry policies, security threats, and institutional capacity. A qualitative research design was employed, and Türkiye was examined as a single case study. Data were collected through document analysis and evaluated using thematic analysis based on academic publications, official reports, and open-source materials. The findings indicate that the development of UAV technologies in Türkiye has been accelerated by security threats and operational necessities, while defense industry policies emphasizing domestic production have significantly supported technological advancement. The integration of UAV systems into counter-terrorism operations has enhanced operational effectiveness. Furthermore, advancements in UAV technologies have strengthened Türkiye's international visibility and strategic autonomy. However, the study concludes that technological capability alone is insufficient; sustainable success depends on strong institutional capacity and continuous innovation. In this respect, the study provides a theoretical contribution by offering an integrated analysis of the relationship between technology, security, and institutional capacity through the case of Türkiye, thereby systematizing fragmented debates within the literature. The study also compares Türkiye's UAV/UCAV capacity with the United States, Israeli, and Iranian models and concludes that the Turkish model differs through cost-effectiveness, operational learning, domestic production capacity, and strategic autonomy.
Benzer Tezler
- Türkiye'de çok amaçlı insansız hava aracı seçiminde çok ölçütlü karar verme yöntemlerinin uygulanması
Application of multi-criteria decision-making methods in the selection of multi-purpose unmanned aerial vehicles in Türkiye
AŞKIN TOLGA FİLAZİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Türk Hava Kurumu Üniversitesiİnsansız ve Otonom Sistem Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Yükleniyor...
- Ulusal güvenlik alanında uzay kuvvetleri (Rusya Fedarasyonu Uzay Kuvvetleri modeli)
Space forces in national security(model of the Russian Federation Space Forces)
ERSİN GÜRBÜZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Gaziantep ÜniversitesiGüvenlik Stratejileri ve Yönetimi Ana Bilim Dalı
Yükleniyor...
- Türkiye imalat sanayiinde çalışan esnaf ve sanatkarların sosyo ekonomik yapıdaki yeri ve başlıca sorunları ve Bursa'da tatbiki bir araştırma
Başlık çevirisi yok
MEHMET TAŞTAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Uludağ ÜniversitesiÇalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
Yükleniyor...