Bakım hastalarının katz günlük yaşam aktivite skorlarının bakım verenler üzerindeki algılanan stres düzeylerine etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of katz activities of daily living scores of patients on the perceived stress levels of caregivers
- Tez No: 1022246
- Danışmanlar: DOÇ. DR. HASAN TURGUT
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Avrasya Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Hemşirelik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu kesitsel çalışma, bakım hastalarının Katz Günlük Yaşam Aktiviteleri (GYA/ADL) İndeksi ile değerlendirilen işlevsel bağımlılık düzeylerinin, bakım verenlerin algılanan stres düzeylerine etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. Veriler 1 Mayıs–30 Eylül 2025 tarihlerinde Rize Devlet Hastanesi'nde, serviste yatan hastalar ile evde sağlık hizmeti alan hastaların bakım verenlerinden toplanmıştır. Verilerin toplanmasında Sosyodemografik form, Algılanan Stres Ölçeği (PSS-10) ve Katz GYA İndeksi kullanılmıştır. Tanımlayıcı istatistikler hesaplanmış; normallik (Kolmogorov–Smirnov ve görsel inceleme) değerlendirilmiş; uygun karşılaştırmalar Mann–Whitney U ve Kruskal–Wallis testleriyle, ilişkiler Pearson korelasyonla yapılmıştır. Toplam 153 bakım veren çalışmaya katılmıştır. PSS ortalaması 3.19±0.43 ve Katz GYA ortalaması 1.44±2.08 bulunmuştur. PSS ile Katz GYA arasında doğrusal ilişki saptanmamıştır. Çalışan bakım verenlerin algılanan stres puanları çalışmayanlara göre daha yüksektir. Cinsiyet, yaş grubu, eğitim düzeyi, medeni durum, hasta ile yakınlık ve bakım verme süresi değişkenlerine göre algılanan streste anlamlı fark saptanmamıştır. Hasta grubunda, bası yarası bulunmaması daha yüksek Katz GYA puanlarıyla ilişkilidir Sonuç olarak, bakım hastasının işlevsel bağımlılık düzeyi tek başına bakım verenin algıladığı stresle doğrudan ilişkili görünmemektedir; ancak bakım veren bireylerin çalışma durumunun algılanan stresle ilişkili olduğu belirlenmiştir. Bulgular, çalışan bakım verenler için iş‑yaşam uyumlu psiko‑sosyal desteklerin önemini ve bası yarası önlemeye dönük girişimlerin işlevselliği korumadaki rolünü vurgulamaktadır.
Özet (Çeviri)
This cross-sectional study was conducted to examine the effect of functional dependency levels of care recipients—assessed using the Katz Index of Activities of Daily Living (ADL)—on the perceived stress levels of caregivers. Data were collected between May 1 and September 30, 2025, at Rize State Hospital from caregivers of both hospitalized patients and patients receiving home health care services. Data collection instruments included a sociodemographic questionnaire, the Perceived Stress Scale (PSS-10), and the Katz ADL Index. Descriptive statistics were calculated; normality was assessed using the Kolmogorov–Smirnov test and visual inspection; appropriate group comparisons were performed using the Mann–Whitney U and Kruskal–Wallis tests, and relationships were analyzed using Pearson correlation. A total of 153 caregivers participated in the study. The mean PSS score was 3.19 ± 0.43, and the mean Katz ADL score was 1.44 ± 2.08. No linear relationship was found between PSS and Katz ADL scores. Perceived stress levels were higher among employed caregivers compared to non-employed caregivers. No statistically significant differences in perceived stress were observed according to gender, age group, education level, marital status, degree of kinship with the patient, or duration of caregiving. Among patients, the absence of pressure ulcers was associated with higher Katz ADL scores. In conclusion, the functional dependency level of care recipients alone does not appear to be directly associated with caregivers' perceived stress; however, caregivers' employment status was found to be related to perceived stress levels. The findings highlight the importance of work–life–compatible psychosocial support for employed caregivers and underscore the role of pressure ulcer prevention interventions in maintaining functional independence.
Benzer Tezler
- Kalp yetersizliği olan yaşlılarda günlük yaşam aktivite ve depresyon belirti düzeyinin uyku kalitesine etkisi
The effect of activities of daily living and depression symptom level on quality of sleep in the elderly with heart failure
ABDULLAH AVCI
- Kronik obstrüktif akciğer hastalarına (KOAH) verilen inhaler eğitimin hastaların yorgunluk düzeylerine, günlük yaşam aktivitelerine ve solunum fonksiyon testlerine etkisi
The effect of inhaler training on fatigue levels, daily life activities, and respiratory function tests of the patients with chronic obstructive pulmonary disease
SEMA ÖZOĞLU AYTAÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
HemşirelikGaziantep ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SERAP PARLAR KILIÇ
- Üroloji servisinde yatmakta olan 60 yaş üzeri hastaların preoperatif kırılganlığının değerlendirilmesi ve mevcut postoperatif komplikasyonlar ve 90 günlük mortalite üzerine etkisinin belirlenmesi
Başlık çevirisi yok
KÜRŞAT BARIŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
GeriatriErciyes Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SİBEL AKIN
- İleri evre diz osteoartritli hastaların günlük yaşam aktivite düzeyinin bakım yükü ve uyku kalitesine etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of daily life activity level on maintenance load and SLEEP quality of patients with advanced knee osteoarthritis
DİLAN ERGÜN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
HemşirelikHaliç ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLBAHAR KESKİN
- Ventrikül destek cihazı takılan hastaların günlük yaşam aktivite düzeylerinin ve yaşam kalitelerinin değerlendirilmesi
An evaluation of the daily life activity levels and life qualities of the patients with ventricular assist device
İNCİ MERCAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
HemşirelikYıldırım Beyazıt ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. SEMA KOÇAŞLI