Multipl Skleroz'da sosyal biliş, mentalizasyon ve üstbilişsel izleme
Social cognition, mentalization and metacognitive monitoring in Multiple Sclerosis
- Tez No: 1022365
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MÜGE AKKOYUN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Beykoz Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Programlar Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, Multipl Skleroz (MS) tanılı bireylerde zihin kuramı performansının bilgi işlemleme hızı, mentalizasyon ve üstbilişsel inançlarla ilişkisi sağlıklı kontrollerle karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Araştırmaya 34 MS hastası ve 34 sağlıklı kontrol olmak üzere toplam 68 yetişkin katılmıştır. Katılımcılara Gözlerden Zihin Okuma Testi (GZOT), Dokuz Eylül Zihin Teorisi Ölçeği (DEZTÖ), Sembol Rakam Modalite Testi (SDMT), Zihinselleştirme Ölçeği (MentS), Üstbiliş Ölçeği-30 (ÜBÖ-30) ve Beck Depresyon Ölçeği uygulanmıştır. MS grubu, hem duygusal hem bilişsel zihin kuramı görevlerinde ve bilgi işlemleme hızında kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde daha düşük performans göstermiştir. Ayrıca MS grubunda kendilik temelli zihinselleştirme ve zihinselleştirme güdülenmesi daha düşük; düşüncelerin kontrol edilemezliği ve düşünce kontrolü ihtiyacına ilişkin patolojik üstbilişsel inançlar ise daha yüksek bulunmuştur. Regresyon analizleri, bilgi işlemleme hızı ve bilişsel zihin kuramının grup üyeliğini en güçlü şekilde yordayan değişkenler olduğunu göstermiştir. Bulgular, sosyal bilişsel bozulmaların yalnızca depresyon veya demografik değişkenlerle açıklanamayacağını ve MS'e özgü bir yeti yitimi alanına işaret ettiğini göstermektedir. Çalışma, klinik değerlendirme ve rehabilitasyon süreçlerinde sosyal biliş, zihinselleştirme ve üstbiliş süreçlerinin dikkate alınmasının önemini vurgulamaktadır.
Özet (Çeviri)
This study examined the relationship between theory of mind performance, information processing speed, mentalization, and metacognitive beliefs in individuals with Multiple Sclerosis (MS) compared with healthy controls. The sample consisted of 34 patients with MS and 34 healthy controls (N = 68). Participants completed the Reading the Mind in the Eyes Test (RMET), Dokuz Eylül Theory of Mind Scale (DEZTO), Symbol Digit Modalities Test (SDMT), Mentalization Scale (MentS), Metacognitions Questionnaire-30 (MCQ-30), and Beck Depression Inventory (BDI). The MS group demonstrated significantly lower performance in both affective and cognitive theory of mind tasks as well as reduced information processing speed compared to controls. In addition, self-related mentalization and motivation to mentalize were lower in the MS group, whereas pathological metacognitive beliefs related to uncontrollability of thoughts and need for thought control were higher. Regression analyses indicated that information processing speed and cognitive theory of mind were the strongest predictors of group membership. The findings suggest that social cognitive impairments in MS cannot be explained solely by depression or demographic variables and may represent a disease-specific domain of impairment. The study highlights the importance of considering social cognition, mentalization, and metacognitive processes in clinical assessment and rehabilitation planning.
Benzer Tezler
- Multipl sklerozlu bireylerde sosyal bilişin yapısal ve fonksiyonel konnektivite ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship of social cognition with structural and functional connectivity in persons with multiple sclerosis
ABDULLAH TAHA ASLAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
NörolojiDokuz Eylül ÜniversitesiNöroloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SERKAN ÖZAKBAŞ
- Multıple skleroz (ms) hastalarında sosyal kognisyonun video temelli gerçek yaşantıyla değerlendirilmesi: Pilot çalışma
Evaluation of social cognition in multiple sclerosis (ms) patients through video-based real-life experiences: A Pilot study
FİRDEVS ZOR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Dil ve Konuşma Terapisiİstanbul Atlas ÜniversitesiDil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DEMET AYGÜN ÜSTEL
- Multipl skleroz hastalarında ekonomik ve sosyal çerçevelemenin karar verme davranışına etkisi
The effects of economic and social framing on the decision making behaviour of multiple sclerosis patients
ÖZGÜR ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
NörolojiOndokuz Mayıs ÜniversitesiSinir Bilimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MURAT TERZİ
- Multipl sklerozlu kadın hastalarda alt üriner sistem semptomlarının ve inkontinansın yaşam kalitesi, sosyal izolasyon, yalnızlık ve yalnızlık tercihi ile ilişkisinin incelenmesi
The relationship between lower urinary tract symptomsand incontinence and quality of life, social isolation,loneliness and loneliness preference in female patientswith multiple sclerosis
BERNA ÖZBEY EKER
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
HemşirelikOndokuz Mayıs ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ KÜBRA YENİ
- Genç yetişkin multiple skleroz hastalarının psikososyal sorunlarının ve gereksinimlerinin incelenmesi
Examining the needs ana psychosocial problems of yonug adult patients with multiple sclerosis
EBRAHİM AKRAMİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Sosyal HizmetHacettepe ÜniversitesiSosyal Hizmetler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TARIK TUNCAY