Genç yetişkinlerin sanal aidiyetleri ile psikolojik iyi oluşları arasındaki ilişki: Benlik saygısı ile öznel mutluluğun aracı rolü
The relationship between virtual belonging and psychological well-being in young adults: The mediating role of self-esteem and subjective happiness
- Tez No: 1022368
- Danışmanlar: PROF. DR. HATİCE KUMCAĞIZ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ondokuz Mayıs Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, genç yetişkinlerin sanal aidiyet düzeyleri ile psikolojik iyi oluşları arasındaki ilişkiyi incelemek ve bu ilişkide benlik saygısı ile öznel mutluluğun aracı rolünü belirlemektir. Araştırma, nicel ve nitel yöntemlerin birlikte kullanıldığı açıklayıcı sıralı karma desen modeline göre yürütülmüştür. Araştırmanın nicel aşamasında, 528 genç yetişkin katılımcıdan“Sanal Aidiyet Ölçeği”,“Psikolojik İyi Oluş Ölçeği”,“Öznel Mutluluk Ölçeği”ve“Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği”kullanılarak veriler toplanmıştır. Elde edilen veriler, PROCESS Makro (Model 4) kullanılarak aracılık analizine tabi tutulmuştur. Araştırmanın nitel aşamasında ise nicel bulguları derinlemesine açıklamak amacıyla 48 katılımcı ile yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiş ve veriler içerik analizi ile incelenmiştir. Araştırmanın nicel bulguları, sanal aidiyetin psikolojik iyi oluşu pozitif yönde ve anlamlı düzeyde yordadığını göstermiştir. Yapılan aracılık analizleri sonucunda, öznel mutluluğun sanal aidiyet ile psikolojik iyi oluş arasındaki ilişkide“tam aracı”rol oynadığı tespit edilmiştir. Buna karşın literatürdeki genel beklentinin aksine, sanal aidiyetin benlik saygısını anlamlı düzeyde yordamadığı ve dolayısıyla benlik saygısının modelde aracı bir rol üstlenmediği belirlenmiştir. Nitel analiz sonuçları, bu bulguların nedenlerini destekler niteliktedir. Katılımcılar sanal topluluklarla kurdukları bağı genellikle“pasif izleyicilik”olarak tanımlamış; sanal aidiyeti derin bir benlik inşası (öz değer) aracı olarak değil“kafa dağıtmak”ve“mutlu hissetmek”için kullanılan bir“konfor alanı”olarak nitelendirmişlerdir. Katılımcıların içerik üreticileriyle kurdukları bağı“güneş gözlüğü”ve“yastık”gibi metaforlarla tanımlamaları, sanal aidiyetin hedonik (haz odaklı) yönünü desteklemektedir. Sonuç olarak bu araştırma, sanal aidiyetin genç yetişkinlerin psikolojik iyi oluşunu destekleyen önemli bir kaynak olduğunu; ancak bu desteğin“benlik saygısı”üzerinden değil“öznel mutluluk”mekanizması üzerinden işlediğini ortaya koymuştur.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine the relationship between virtual belonging levels and psychological well-being among young adults and to determine the mediating roles of self-esteem and subjective happiness in this relationship. The study was conducted using an explanatory sequential mixed methods design, combining quantitative and qualitative methods. In the quantitative phase, data were collected from 528 young adults using the“Virtual Belonging Scale,”“Psychological Well-Being Scale,”“Subjective Happiness Scale,”and“Rosenberg Self-Esteem Scale.”The collected data were analyzed using mediation analysis with PROCESS Macro (Model 4). In the qualitative phase, semi-structured interviews were conducted with 48 participants to explain the quantitative findings in depth, and the data were examined through content analysis. Quantitative findings indicated that virtual belonging positively and significantly predicts psychological well-being. Mediation analyses revealed that subjective happiness plays a“full mediating”role in the relationship between virtual belonging and psychological well-being. However, contrary to general expectations in the literature, it was determined that virtual belonging did not significantly predict self-esteem; thus, self-esteem did not play a mediating role in the model. The results of the qualitative analysis are consistent with the explanations for these findings. Participants generally defined their connection with virtual communities as“passive observation”and described virtual belonging not as a tool for deep self-construction (self-worth), but as a“comfort zone”used for“distraction”and“feeling happy.”The participants' use of metaphors such as“sunglasses”and“pillow”to describe their bond with content creators supports the hedonic nature of virtual belonging. In conclusion, this study revealed that virtual belonging is a significant resource supporting the psychological well-being of young adults, but this support operates through the mechanism of“subjective happiness”rather than“self-esteem.”
Benzer Tezler
- Genç yetişkinlerin COVİD-19 pandemisinde sanal sosyal destek arayışlarının bağlanma modellerine göre incelenmesi
A study of the young adults' online social support searching to attachment styles, during the COVİD-19 pandemic
ÇAĞNUR DENİŞİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Psikolojiİstanbul Gedik ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATMA SİBEL MERCAN
- Bilişsel beceri odaklı geliştirilmiş sanal gerçeklik uygulamasının genç yetişkinlerin dikkat becerilerine olan etkisinin incelenmesi
Investigating the effect of cognitive skill-oriented virtual reality application on attention skills of young adults
MEHMET KAAN İLDİZ
Doktora
Türkçe
2024
NörolojiÜsküdar ÜniversitesiNörobilim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CUMHUR TAŞ
DR. ÖĞR. ÜYESİ TUĞÇE BALLI
- Genç yetişkinlerin yalnızlık deneyimlerinde siber zorbalığın rolü
The role of cyber bullying in young adults loneliness experiences
BEYDANUR KULAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
İletişim BilimleriKırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesiİletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NİYAZİ AYHAN
- Genç yetişkinlerde sosyal ve duygusal yalnızlık ile sanal kimlik arasındaki ilişkide öz yeterliğin aracı rolü
The mediator role of self efficiency in the relationship between social and emotional loneliness and virtual identity in young adults
BÜŞRA YASAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
PsikolojiMarmara ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MAKBULE KALI SOYER
- Investigation of the effects of short-format video content social media platforms on attention, cognitive flexibility, and perfectionist thoughts in young adults aged 18-30
18-30 yaş aralığında bulunan genç yetişkinlerin kısa formatlı video içerikli sosyal medya platformlarının kullanım şekillerinin dikkat, bilişsel esneklik ve mükemmeliyetçi düşüncelere olan etkisinin incelenmesi
ELİF GÜLÇUR TEMUÇİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
PsikolojiÜsküdar ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET KAAN İLDİZ