Normal sınırlarda işitmeye sahip olan bireylerde sanal gerçeklik ortamında işitsel görev zorluğunun P300 üzerine etkisi
The effect of auditory task difficulty on P300 in a virtual reality environment among individuals with normal hearing
- Tez No: 1022532
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ İCLAL ŞAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Odyoloji, Audiology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İzmir Bakırçay Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Odyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Dikkat, hedef uyaranların seçilmesi ve bilişsel kaynakların etkin şekilde kullanılmasını sağlayan temel bir bilişsel süreçtir. P300 bileşeni, dikkat süreçlerini objektif olarak değerlendirmede yaygın kullanılan bir elektrofizyolojik ölçüttür. Sanal gerçeklik ortamları ise dikkat süreçlerinin ekolojik geçerliliği yüksek koşullarda incelenmesine olanak sağlamaktadır. Bu tez çalışmasının amacı, görsel karmaşıklık içeren sanal gerçeklik ortamında farklı işitsel görev zorluklarının P300 yanıtları üzerindeki etkilerini Algısal Yük Kuramı çerçevesinde incelemektir. Araştırmaya 18-35 yaş aralığında, işitme eşikleri normal sınırlarda ve orta kulak fonksiyonları sağlıklı olan toplam 54 gönüllü (29 kadın, 25 erkek) dahil edilmiştir. Katılımcılara hem laboratuvar ortamında hem de Meta Quest 2 cihazı kullanılarak sunulan 360 derece“Cafe-Bookstore”sanal gerçeklik ortamında iki farklı işitsel oddball görevi uygulanmıştır. Görev zorluğu, sunulan tonlar arasındaki frekans ayrımı kullanılarak manipüle edilmiştir; kolay görev koşulunda 500-2000 Hz, zor görev koşulunda ise 1000-1500 Hz uyaranları kullanılmıştır. Laboratuvar ortamında işitsel görev zorluğunun artırılması, P300 amplitüdünde istatistiksel olarak anlamlı bir azalmaya yol açarken (p=,024), latans değerlerinde anlamlı bir farklılık yaratmamıştır. Sanal gerçeklik ortamında ise kolay ve zor görev koşulları arasında P300 amplitüd ve latans parametrelerinde anlamlı bir değişim saptanmamıştır. Cinsiyet değişkeninin her iki ortamda da P300 yanıtları üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkisi bulunmamıştır. Ortamlar arası karşılaştırmalarda; kolay görev koşulunda laboratuvar ve SG ortamları arasında anlamlı bir fark görülmezken, zor görev koşulunda P300 latansının SG ortamında anlamlı düzeyde uzadığı (p<,001) tespit edilmiştir. Elde edilen bulgular, laboratuvar ortamındaki görev zorluğunun öncelikle dikkat kaynaklarının dağılımını etkilediğini göstermektedir. Ekolojik geçerliliği yüksek sanal gerçeklik ortamında ise yüksek bilişsel talep ile çevresel uyaran yükünün bir araya gelmesi, dikkat kaynaklarının miktarını azaltmaktan ziyade bilginin değerlendirilme ve sınıflandırılma süresini uzatmaktadır.
Özet (Çeviri)
Attention is a fundamental cognitive process that enables the selection of target stimuli and the efficient allocation of cognitive resources. The P300 component is a widely used electrophysiological measure for the objective assessment of attentional processes. Virtual reality environments provide an opportunity to investigate attentional processes under ecologically valid conditions. The aim of this thesis was to examine the effects of different auditory task difficulty levels on P300 responses in a visually complex virtual reality environment within the framework of Perceptual Load Theory. A total of 54 volunteers (29 females, 25 males), aged 18–35 years, with normal hearing thresholds and healthy middle ear function, were included in the study. Participants completed two different auditory oddball tasks both in a laboratory environment and in a 360-degree“Cafe-Bookstore”virtual reality environment presented using the Meta Quest 2 device. Task difficulty was manipulated by varying the frequency separation between the presented tones; stimuli of 500–2000 Hz were used in the easy task condition, whereas stimuli of 1000–1500 Hz were used in the difficult task condition. Increasing auditory task difficulty in the laboratory environment resulted in a statistically significant reduction in P300 amplitude (p = .024), whereas no significant difference was observed in P300 latency. In the virtual reality environment, no significant differences were found in P300 amplitude or latency between the easy and difficult task conditions. Sex had no statistically significant effect on P300 responses in either environment. Comparisons between the two environments revealed no significant differences in the easy task condition. However, in the difficult task condition, P300 latency was significantly prolonged in the virtual reality environment compared with the laboratory environment (p < .001). The findings indicate that increasing task difficulty in the laboratory primarily affected the allocation of attentional resources. In the ecologically valid virtual reality environment, however, the combination of high cognitive demand and environmental stimulus load appeared to prolong the evaluation and classification of information rather than reducing the amount of attentional resources allocated.
Benzer Tezler
- Normal işitmeye sahip tinnituslu bireylerde vestibüler uyarılmış miyojenik potansiyellerin (VEMP) değerlendirilmesi
Evaluation of vestibular evoked myogenic potentials (VEMP) on individuals who have tinnitus with normal hearing
AYHAN ADMIŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Sağlık EğitimiTurgut Özal ÜniversitesiOdyoloji ve Konuşma Bozuklukları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET GÜNDÜZ
- İşitmesi normal olan tinnituslu hastalarda otoakustik emisyon sonuçlarının değerlendirilmesi
Otoacoustic emissions findings in normal hearing patients with tinnitus
TUĞÇE DİKİCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
Kulak Burun ve BoğazÇukurova ÜniversitesiKulak Burun Boğaz Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÜLKÜ TUNCER
- İleri/çok ileri derece işitme kayıplı bireylerde işitsel rehabilitasyonun videonistagmografik bulgulara etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of auditory rehabilitation on videonistagmographic findings in severe / profound hearing loss individuals
ESRA KURU
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Kulak Burun ve BoğazOndokuz Mayıs ÜniversitesiKulak Burun Boğaz Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FİGEN BAŞAR
- Normal işitmeye sahip öğretmenlerin gürültüde işitme ve konuşmayı anlama performanslarının değerlendirilmesi
Evaluation of normal hearing teachers' performance in hearing and speech comprehension in noise
CENNET ÖZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Kulak Burun ve BoğazHacettepe ÜniversitesiOdyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BETÜL ÇİÇEK ÇINAR
- Diabetes mellituslu hastaların işitme fonksiyonlarının yüksek frekan odyometrisi ile değerlendirilmesi
The assessment of the hearing functions of the patients with diabetes mellitus by the means of high frequency audiometry
ABİDİN DURAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2012
Kulak Burun ve BoğazAfyon Kocatepe ÜniversitesiKulak Burun Boğaz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ABDULLAH AYÇİÇEK