Duygusal Zeka ve Emniyet Davranışı Arasındaki İlişkide Algılanan Stresin Aracı Rolü: Havacılık Sektöründe Bir Araştırma
The Mediating Role of Perceived Stress in the Relationship Between Emotional Intelligence and Safety Behavior: A Study in the Aviation Sector
- Tez No: 1022643
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ALİ ÖZGÜR KARAGÜLLE
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Sivil Havacılık, Psychology, Civil Aviation
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Havacılık Psikolojisi Araştırmaları Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Havacılık Psikolojisi Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tezin temel amacı, havacılık sektöründe görev yapan uçucu ekip üyelerinin duygusal zeka düzeyleri ile emniyet davranışları arasındaki ilişkide algılanan stresin aracı rolünü incelemektir. Araştırma nicel araştırma yöntemi kapsamında ilişkisel tarama modeli kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evrenini Türkiye'de havacılık sektöründe görev yapan uçucu ekip üyeleri oluştururken, örneklemini gönüllülük esasına göre araştırmaya katılan 176 kişi oluşturmaktadır. Veriler çevrim içi anket yöntemi ile toplanmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak katılımcıların demografik bilgilerini içeren Demografik Bilgi Formu, Wong ve Law Duygusal Zeka Ölçeği, Algılanan Stres Ölçeği ve Emniyet Davranışı Ölçeği kullanılmıştır. Elde edilen veriler IBM SPSS Statistics 27.0 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Verilerin analizinde güvenirlik analizi, korelasyon analizi, regresyon analizi, bağımsız örneklem t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve Hayes PROCESS Macro Model 4 kullanılmıştır. Araştırma bulguları, duygusal zeka ile emniyet davranışı arasında pozitif yönlü ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğunu göstermektedir. Ayrıca duygusal zeka düzeyi arttıkça algılanan stres düzeyinin azaldığı; algılanan stres ile emniyet davranışı arasında ise negatif yönlü bir ilişki bulunduğu belirlenmiştir. Demografik değişkenler açısından kadın katılımcıların erkek katılımcılara kıyasla daha yüksek algılanan stres düzeyine sahip olduğu, kabin memurlarının ise pilotlara göre daha yüksek stres algıladığı tespit edilmiştir. Bununla birlikte yapılan aracılık analizi sonucunda, algılanan stresin duygusal zeka ile emniyet davranışı arasındaki ilişkide anlamlı bir aracı role sahip olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Elde edilen bulguların havacılık sektöründe emniyet davranışlarının anlaşılmasına katkı sağlaması ve insan faktörüne yönelik uygulamalara ışık tutması beklenmektedir.
Özet (Çeviri)
The main purpose of this thesis is to examine the mediating role of perceived stress in the relationship between emotional intelligence levels and safety behaviors of flight crew members working in the aviation sector. The study was conducted using a relational survey model within the scope of quantitative research methods. The population of the study consists of flight crew personnel working in the aviation sector in Türkiye, while the sample consists of 176 participants who voluntarily took part in the study. Data were collected through an online survey. As data collection tools, a Demographic Information Form including demographic information of the participants, the Wong and Law Emotional Intelligence Scale, the Perceived Stress Scale, and the Safety Behavior Scale were used. The obtained data were analyzed using IBM SPSS Statistics 27.0. Reliability analysis, correlation analysis, regression analysis, independent samples t-test, one-way analysis of variance (ANOVA), and Hayes PROCESS Macro Model 4 were used in the data analysis process. The findings of the study indicated a positive and statistically significant relationship between emotional intelligence and safety behavior. In addition, it was found that as emotional intelligence levels increased, perceived stress levels decreased, and there was a negative relationship between perceived stress and safety behavior. In terms of demographic variables, female participants were found to have higher levels of perceived stress compared to male participants, and cabin crew members reported higher stress levels than pilots. However, the mediation analysis revealed that perceived stress did not have a significant mediating role in the relationship between emotional intelligence and safety behavior. It is expected that the findings of this study will contribute to a better understanding of safety behaviors in the aviation sector and provide insight into human factors practices.
Benzer Tezler
- İş kazaları ile stres, kaygı ve öfke kavramları arasındaki ilişkinin incelenmesi: 9 Türk ve 2 İngiliz tekstil fabrikasında yapılan bir araştırma
The relations between work accidents and stress, anxiety and anger: A survey at 9 Turkish and 2 English textile factories
M. HÜLYA ÜNAL KARAGÜVEN
Doktora
Türkçe
1997
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriİstanbul Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE CAN BAYSAL
- Parents' awareness towards children's digital intelligence (DQ)
Ebeveynlerin çocukların dijital zekalarına (DQ) yönelik farkındalıkları
AYÇA EBCİN
- Etik iş iklimi, duygusal zeka ve pozitif psikolojik sermaye arasındaki ilişkilerin incelenmesi üzerine nicel bir araştırma
A quantitative research on the relationship between ethical business climate, emotional intelligence and positive psychological capital
BİLAL UĞUZ
- Emniyet personelinin duygusal zeka seviyelerinin motivasyon düzeylerine etkisi
The effect of safety staff's emotional intelligence levels on motivation levels
BÜNYAMİN MACİT
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
İşletmeAğrı İbrahim Çeçen Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖMER ÇINAR
- Kabin ekiplerinin kişilik özelliklerinin uçuş emniyeti tutumları üzerindeki etkisinde duygusal zekâ düzeylerinin aracılık rolü
The mediating role of emotional intelligence levels in the effect of cabin crew's personality traits on flight safety attitudes
ERSAN DİKİLİ
Doktora
Türkçe
2022
İşletmeİstanbul Arel Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CEM CÜNEYT ARSLANTAŞ
