Narsistik özelliklerin ve psikolojik olgunluğun romantik ilişkilerde psikolojik ihtiyaç doyumunu yordayıcı etkisi
The predictive effect of narcissistic traits and psychological maturity on psychological need satisfaction in romantic relationships
- Tez No: 1022903
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SAFİYE ÖZGÜÇ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Büyüklenmeci narsisizm, Hemşirelik, Narsistik hayranlık, Grandiose/overt narcissism, Nursing, Narcissistic admiration
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gaziantep Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Psikiyatri Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, romantik ilişkilerde narsistik özelliklerin ve psikolojik olgunluğun temel psikolojik ihtiyaçların doyumu üzerindeki yordayıcı etkisini incelemek amacıyla tanımlayıcı desende yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemini Osmaniye il merkezinde ikamet eden, romantik ilişkisi bulunan ve 18–30 yaş aralığındaki 600 birey oluşturmuştur. Veriler; Kişisel Bilgi Formu, Narsistik Hayranlık ve Rekabet Ölçeği (NHRÖ), Psikolojik Olgunluk Ölçeği (POÖ) ve Romantik İlişkilerde Temel Psikolojik İhtiyaçların Doyumu Ölçeği (RİTPİDÖ) aracılığıyla yüz yüze görüşme yöntemiyle elde edilmiş; veriler betimsel analizler, Pearson korelasyon analizi ve hiyerarşik çoklu regresyon analizi ile değerlendirilmiştir.Araştırma bulgularına göre NHRÖ hayranlık boyutu puan ortalaması 31,91±10,04, rekabet boyutu puan ortalaması 19,33±8,84 olarak saptanmıştır. POÖ toplam puan ortalaması 81,85±14,55, RİTPİDÖ toplam puan ortalaması ise 78,36±16,91 olarak belirlenmiştir. Korelasyon analizinde, narsistik rekabet düzeyi arttıkça temel psikolojik ihtiyaçların doyumunun azaldığı (r = -,207; p < ,01), psikolojik olgunluk düzeyi arttıkça ise tüm ihtiyaç boyutlarındaki doyumun anlamlı biçimde yükseldiği (r = ,462; p < ,01) saptanmıştır. Narsistik hayranlık ile temel psikolojik ihtiyaçların doyumu arasında ise istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Narsistik rekabet temel psikolojik ihtiyaçların doyumunu anlamlı ve negatif yönde yordamaktadır (β = -,207; p < ,001). Psikolojik olgunluk alt boyutlarının modele dahil edilmesiyle açıklanan varyansın %4,3'ten %24,3'e yükseldiği görülmüştür (R² = ,200; p < ,001). Bu sonuçlar, psikolojik olgunluğun romantik ilişkilerde temel psikolojik ihtiyaçların doyumunu güçlü biçimde destekleyen bir koruyucu kaynak işlevi üstlendiğini; narsistik rekabetçi örüntülerin ise bu doyumu sistemli biçimde zedelediğini ortaya koymaktadır. Psikiyatri hemşireliği uygulamaları açısından, rekabetçi narsisizmin ilişkisel etkilerini hedef alan özgün klinik yaklaşımların ve psikolojik olgunluğu desteklemeye yönelik psikoeğitim programlarının geliştirilmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
This study was conducted in a descriptive design to examine the predictive effects of narcissistic features and psychological maturity on the satisfaction of basic psychological needs in romantic relationships. The sample consisted of 600 individuals aged 18–30 years who resided in the city center of Osmaniye and were currently in a romantic relationship. Data were collected through face-to-face interviews using a Personal Information Form, the Narcissistic Admiration and Rivalry Scale, (NARS), the Psychological Maturity Scale (SAFE), and the Basic Psychological Needs in Romantic Relationships Scale (BPNSR), data were analyzed using descriptive statistics, Pearson correlation analysis, and hierarchical multiple regression analysis.According to the findings, the mean score for the admiration subscale of the NARS was 31.91±10.04 and for the rivalry subscale was 19.33±8.84. The total mean score of the PMS was 81.85±14.55 and that of the BPNSR was 78.36±16.91. Correlation analyses revealed that as narcissistic rivalry increased, satisfaction of basic psychological needs decreased (r = -.207; p < .01), whereas as psychological maturity increased, satisfaction across all need dimensions increased significantly (r = .462; p < .01). Narcissistic admiration was not significantly associated with basic psychological needs satisfaction. Narcissistic rivalry significantly and negatively predicted basic psychological needs satisfaction (β = -.207; p< .001). When the subscales of psychological maturity were added to the model, the explained variance increased from 4.3% to 24.3% (R² = .200; p < .001). These findings indicate that psychological maturity functions as a robust protective resource supporting the satisfaction of basic psychological needs in romantic relationships, while narcissistic rivalry patterns systematically undermine this satisfaction. From a psychiatric nursing perspective, it is recommended that distinctive clinical approaches targeting the relational effects of competitive narcissism and psychoeducation programs aimed at fostering psychological maturity be developed.
Benzer Tezler
- Yetişkinlerin psikolojik yardım alma tutumlarının narsistik eğilimler ve öz yeterlilik açısından incelenmesi
Examination of adult attitudes of psychological help in terms of narcissistic tendencies and self-efficacy
SAMET AKGÜN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
PsikolojiÜsküdar ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SERHAT ÖZEKES
- Çocukluk çağı travmalarının narsistik kişilik özellikleri ve duygusal otantiklik üzerindeki etkileri
The effects of childhood trauma on narcissistic personality traits and emotional authenticity
MEHMET DURMUŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
PsikolojiÜsküdar ÜniversitesiUygulamalı Psikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SELAMİ VAROL ÜLKER
- Narcissism and counterproductive work behaviors: The role of psychological entitlement
Narsisizm ve üretkenlik karşıtı iş davranışları ilişkisinde psikolojik ayrıcalığın rolü
NİHAN YALÇIN
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
Psikolojiİstanbul Bilgi ÜniversitesiÖrgütsel Psikoloji Bilim Dalı
DOÇ. DR. İDİL IŞIK
- Yetişkinlerde depresyon düzeylerinin narsisizm, erken dönem uyumsuz şemalar ve algılanan anne baba tutumu üzerindeki yordayıcı etkisinin incelenmesi
Investigating the predictive effect of depression levels on narcissism, earlymaladaptive schemas, and perceived parenting attitudes in adults
DENİZ UZUNOK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Psikolojiİstanbul Nişantaşı ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EZGİ ÜNAL GÜRBAY
- Helicopter Parenting and Narcissistic Tendencies in Türkiye and the USA: A Self-Determination Theory Perspective
Türkiye ve ABD'de Helikopter Ebeveynlik ve Narsisistik Eğilimler: Öz-Belirleme Teorisi Perspektifi
EZGİ BOSTANCI ÇALIŞIR