Çalışan genç yetişkinlerde mükemmeliyetçilik, olumsuz değerlendirilme korkusu ve narsisizmin kendini sabotaj üzerine etkisi
The effect of perfectionism, fear of negative evaluation and narcissism on self-sabotage in working young adults
- Tez No: 1023053
- Danışmanlar: PROF. DR. GAYE SALTUKOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada, çalışan genç yetişkinlerde kendini sabotaj eğiliminin, mükemmeliyetçilik, olumsuz değerlendirilme korkusu ve narsisizm ile ilişkisi incelenmiştir. Kendini sabotaj, bireyin olası başarısızlık durumlarında benlik değerini korumak amacıyla performansını bilinçli ya da yarı-bilinçli biçimde sınırlandırması şeklinde tanımlanan savunmacı bir stratejidir. Bu bağlamda çalışmanın temel amacı, söz konusu değişkenlerin kendini sabotaj üzerindeki yordayıcı rollerini belirlemek ve bu ilişkilerin genç yetişkin çalışan örnekleminde nasıl bir örüntü sergilediğini ortaya koymaktır. Araştırmanın anakütlesini 18-42 yaş aralığında yer alan ve hâlihazırda çalışan bireyler oluşturmaktadır. Veriler, amaçlı, kartopu ve kolayda örnekleme yöntemleri birlikte kullanılarak çevrimiçi anket formu aracılığıyla toplanmıştır. Veri toplama aracı olarak Demografik Bilgi Formu, Frost Çok Boyutlu Mükemmeliyetçilik Ölçeği, Olumsuz Değerlendirilme Korkusu Ölçeği-Kısa Formu, Patolojik Narsisizm Envanteri ve Kendini Sabotaj Ölçeği kullanılmıştır. Çalışmaya toplam 350 katılımcı dâhil edilmiş ve katılımcılardan elde edilen veri ile betimsel istatistikler, korelasyon analizi ve çoklu doğrusal regresyon modelleri tahmin edilmiştir. Elde edilen bulgular, kendini sabotajın; hata yapma endişesi, ebeveyn beklentisi, yaptığından emin olamama gibi mükemmeliyetçilik boyutlarıyla, olumsuz değerlendirilme korkusuyla ve özellikle kırılgan narsisizm boyutuyla pozitif yönde anlamlı ilişkiler gösterdiğini ortaya koymuştur. Regresyon sonuçlarına göre kendini sabotaj eğilimindeki varyansın önemli bir bölümünün bu değişkenler tarafından açıklandığı belirlenmiş ve tüm modellerde yaptığından emin olamama değişkeninin kendini sabotajın en güçlü ve vi istikrarlı yordayıcısı olduğu saptanmıştır. Ayrıca düzen boyutunun kendini sabotajla negatif yönde ilişkili olduğu ve yaşın artmasıyla kendini sabotaj puanlarının azaldığı görülmüştür. Demografik analizler; sabotajın kariyerin ilk yıllarında büyüklenmeci narsisizm ve sosyal onay ihtiyacı ile tetiklendiğini, ancak kurumsal kıdem arttıkça yerini kırılgan narsisizmin daha belirleyici olduğu bir yapıya bıraktığını göstermektedir. Sonuç olarak, kendini sabotajın yalnızca davranışsal bir eğilim değil, benlik düzenleme süreçleriyle ilişkili çok boyutlu bir yapı olduğu anlaşılmaktadır. Elde edilen bulgular, örgütsel ve klinik uygulamalara yönelik çıkarımlar sunmaktadır. Bunun yanı sıra çalışma, genç yetişkin çalışan örneklemine odaklanmasıyla alanyazına katkı sağlamaktadır.
Özet (Çeviri)
This study investigated the relationship between self-sabotage tendencies, perfectionism, fear of negative evaluation, and narcissism in working young adults. Self-sabotage is defined as a defensive strategy where an individual consciously or semi-consciously limits their performance to protect their self-esteem in the event of potential failure. In this context, the main objective of the study is to determine the predictive roles of these variables on self-sabotage and to reveal how these relationships are patterned in a sample of working young adults. The population of the study consists of individuals aged 18-42 who are currently employed. Data were collected through an online questionnaire using a combination of purposive, snowball, and convenience sampling methods. The Demographic Information Form, Frost Multidimensional Perfectionism Scale, Fear of Negative Evaluation Scale-Short Form, Pathological Narcissism Inventory, and Self-Sabotage Scale were used as data collection instruments. A total of 350 participants were included in the study, and descriptive statistics, correlation analysis, and multiple linear regression models were estimated from the data obtained from the participants. The findings revealed that selfsabotage showed significant positive correlations with perfectionism dimensions such as fear of making mistakes, parental expectations, and uncertainty about what one is doing, as well as with the fear of negative evaluation and especially with the dimension of vulnerable narcissism. According to the regression results, it was determined that a significant portion of the variance in self-sabotage tendencies was explained by these variables, and the variable of uncertainty about what one is doing was found to be the viii strongest and most stable predictor of self-sabotage in all models. In addition, it was observed that the dimension of order was negatively related to self-sabotage, and selfsabotage scores decreased with increasing age. Demographic analyses show that sabotage is triggered by grandiose narcissism and the need for social approval in the early years of a career, but as organizational seniority increases, it gives way to a structure in which vulnerable narcissism is more dominant. In conclusion, it is understood that self-sabotage is not merely a behavioral tendency, but a multidimensional structure related to self-regulation processes. The findings offer implications for organizational and clinical applications. In addition, the study contributes to the literature by focusing on a sample of young adult employees.
Benzer Tezler
- Genç yetişkinlerde mükemmeliyetçilik ile depresif belirtiler arasındaki ilişkide kendini kabul ve bağlanma stillerinin düzenleyici rolü
The moderating role of self-acceptance and attachmentstyles in the relationship between perfectionism anddepressive symptoms among young adults
ZAHİDE MERVE GEVHER KATILMIŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Psikolojiİstanbul Beykent ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SÜLEYMAN KAHRAMAN
- Algılanan ebeveynlik biçimleri ile mükemmeliyetçiliğin sosyal anksiyeteye etkisi
The effect of perceived parenting styles and perfectionism on social anxiety
CAN ZORALOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
PsikolojiMarmara ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ELİF YÖYEN
- Rehabilitasyon merkezlerinde çalışan genç yetişkinlerde yaşam yöneliminin seçici dikkat düzeyi üzerindeki etkisi
The effect of life orientation on selective attention levels in young adults working in rehabilitation centers
BÜŞRA ERKEÇOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Psikolojiİstanbul Nişantaşı ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MUNE AKTAY
- Genç yetişkinlerde obsesif kompulsif semptomların algılanan ebeveyn ilişkileri ve bağlanma stilleri ile ilişkilerinin incelenmesi
Study of obsidian compulsive symptoms in young adults related to perceived parental relations and engagement styles
DAMLA TAŞAN GÜVENER
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
PsikolojiKaradeniz Teknik ÜniversitesiSağlık Psikolojisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EVRİM ÖZKORUMAK KARAGÜZEL
- Genç yetişkinlerde sosyal medya bağımlılığı, dürtüsellik ve duygu düzenleme becerisi arasındaki ilişkinin incelenmesi
The investigation of the relationship between social media addiction, impulsivity, and emotional regulation skills in young adults
ÖZGE ÖZGÜR
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Psikolojiİstanbul Aydın ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ŞAHİDE GÜLİZ KOLBURAN