Sosyal öğrenme kuramı çerçevesinde beden eğitim ve spor öğretmenlerinin rol model algılarının incelenmesi
An examination of physical education and sports teachers' perceptions of role models within the framework of social learning theory
- Tez No: 1023070
- Danışmanlar: DOÇ. DR. HASAN CEYHUN CAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Gözleyerek öğrenme, Observational learning
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada sosyal öğrenme kuramı çerçevesinde beden eğitimi ve spor öğretmenlerinin rol model algılarının derinlemesine incelenmesi amaçlanmıştır. Sosyal öğrenme bireylerin gözlem ve taklit yoluyla öğrenme gerçekleştirdiğini savunmaktadır. Bununla birlikte bireyler yalnızca doğrudan yaşantılar yoluyla değil dolaylı yaşantılar yoluyla da öğrenebilmekte ve davranış gerçekleştirebilmektedir. Bu bağlamda eğitimde sosyal öğrenme ve model almanın önemli olduğu düşünülemektedir. Araştırmada öğretmenlerin rol model algıları, model olma ve model almaya ilişkin deneyimleri, dolaylı yaşantılar yoluyla edinilen davranışların eğitim hayatlarına olası etkilerinin anlaşılması amaçlanmıştır. Araştırma nitel yöntemlerden fenomenoloji deseni ile yürütülmüştür. Amaçlı örneklem türlerinden ölçüt örnekleme kullanılarak oluşturulan çalışma grubunu, 12 katılımcı oluşturmaktadır. Katılımcılardan araştırmacı tarafından hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme formu ve kişisel bilgi formu yoluyla veri toplanmıştır. Toplanan veriler nitel araştırmalarda kullanılan kuramsal tematik analiz yöntemi ile MAXQDA 2026 programı kullanılarak çözümlenmiştir. Tümevarımsal bir oluşum ile birlikte kod- kategori- tema hiyerarşisi oluşturulmuştur. Verilerin inandırıcılığına ilişkin bilgiler ilgili bölümde ele alınmıştır. Araştırma bulgularına göre gözlemsel öğrenme süreçleri, öz yeterlilik, öz düzenleme ve karşılıklı belirleyiclik olmak üzere ana temalar belirlenmiştir. Buna göre öğretmenler, kendilerini rol model olarak görmekte, rol model olduklarının farkında olmakla beraber bu farkındalığın eğitim süreçlerine yansıdığını belirtmişlerdir. Aynı zamanda öğretmenler rol modelleri yoluyla edindikleri davranışları kendi yaşamlarına aktardıklarını, zamanla kişisel deneyimlerle harmanlayarak kendi davranış kalıplarını oluşturduklarını ve deneyime bağlı olarak öğrenciler üzerindeki etkilerini daha net gözlemleyebildiklerini ifade etmişlerdir. Bu noktada eğitim süreçlerinde ve öğretmen yetiştirme süreçlerinde öğretmenlere düşen bu sorumluluğun geliştirilmesine yönelik öneriler ilgili bölümde sunulmuştur.
Özet (Çeviri)
This research aims to deeply examine the role model perceptions of physical education and sports teachers within the framework of social learning theory. Social learning argues that individuals learn through observation and imitation. However, individuals can learn and exhibit behaviors not only through direct experiences but also through indirect experiences. In this context, social learning and modeling are considered important in education. The research aims to understand teachers' perceptions of role models, their experiences regarding modeling and modeling, and the possible effects of behaviors acquired through indirect experiences on their educational lives. The research was conducted using a phenomenological design, a qualitative method. The study group, created using criterion sampling, a type of purposeful sampling, consisted of 12 participants. Data was collected from the participants through a semi-structured interview form and a personal information form prepared by the researcher. The collected data was analyzed using the theoretical thematic analysis method used in qualitative research with the MAXQDA 2026 program. A code-category-theme hierarchy was created with an inductive approach. Information regarding the credibility of the data is discussed in the relevant section. According to the research findings, observational learning processes, self-efficacy, self-regulation, and mutual determinism were identified as the main themes. Accordingly, teachers see themselves as role models, are aware of their role modeling, and stated that this awareness is reflected in their teaching processes. They also indicated that they transfer the behaviors they acquire through role models to their own lives, gradually blending them with personal experiences to form their own behavioral patterns, and that they can observe the effects on students more clearly based on this experience. Suggestions for improving this responsibility of teachers in educational and teacher training processes are presented in the relevant section.
Benzer Tezler
- Yabancılar için hazırlanan Türkçe ders kitaplarındaki kavramlar ve kavram alanları: Yeni Hitit örneği
Concepts and conceptual fields in Turkish course books prepared for foreigners: Case of Yeni Hitit
GÜLÇİN AŞIK
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
DilbilimAnkara ÜniversitesiDilbilim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEDA GÜLSÜM GÖKMEN
- Aile kültürel sağlık sermayesi: Bir temellendirilmiş kuram araştırması
Family cultural health capital: A grounded theory study
BETÜL SARI
Doktora
Türkçe
2025
SosyolojiSüleyman Demirel ÜniversitesiSağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NECLA YILMAZ
- Kültürlerarası iletişimde dil engelleri
Language barriers in intercultural communication
SEVCAN ÖZMEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
İletişim BilimleriYalova Üniversitesiİletişim ve Tasarımı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SİBEL AKOVA HAVALI
- Bilgisayar ve internet destekli uzaktan eğitim programlarının tasarım, geliştirme ve değerlendirme aşamaları (SUZEP örneği)
Design, development and evaluating stages of computer and internet supported distance education program (on the model of SUZEP)
BİROL GÜLNAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
Radyo-TelevizyonSelçuk ÜniversitesiRadyo Televizyon Ana Bilim Dalı
PROF.DR. AHMET HALUK YÜKSEL
- Açık ve uzaktan öğrenme bağlamında verilen bir çevrimiçi dersin etkinlik kuramı çerçevesinde incelenmesi
Analisis of an online course through the lens of activity theory in the scope of open and distance learning
HÜLYA DÜZENLİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimAnadolu ÜniversitesiUzaktan Öğretim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NİLGÜN ÖZDAMAR
DR. ÖĞR. ÜYESİ ARAS BOZKURT