2010 yılı sonrasında Doğu Akdeniz'de yaşanan politik ve askeri gelişmelerin Türkiye'de deniz güvenliği algısına etkisi
The effect of political and military developments in the Eastern Mediterranean post-2010 on Türkiye's maritime security perception
- Tez No: 1023151
- Danışmanlar: PROF. DR. SELÇUK DUMAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Savunma ve Savunma Teknolojileri, Denizcilik, Defense and Defense Technologies, Marine
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Milli Savunma Üniversitesi
- Enstitü: Alparslan Savunma Bilimleri ve Milli Güvenlik Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Güvenlik Araştırmaları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Deniz Hukuku ve Güvenliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, 2010 sonrası dönemde Doğu Akdeniz'de ortaya çıkan askerî, politik ve enerji merkezli gelişmelerin Bu çalışma, 2010 sonrası dönemde Doğu Akdeniz'de ortaya çıkan askerî, politik ve enerji merkezli gelişmelerin Türkiye'nin deniz güvenliği algısı üzerindeki etkisini incelemektedir. Bölge; hidrokarbon kaynakları, deniz yetki alanları, kıta sahanlığı ve Münhasır Ekonomik Bölge tartışmaları, Kıbrıs sorunu, bölgesel ittifaklar ve bölge dışı aktörlerin artan ilgisi nedeniyle yalnızca ekonomik bir rekabet alanı olmaktan çıkmış, çok boyutlu bir güvenlik havzasına dönüşmüştür. Çalışmanın temel amacı, bu gelişmelerin Türkiye tarafından nasıl algılandığını ve deniz güvenliği politikalarına nasıl yansıdığını değerlendirmektir. Araştırmada nitel araştırma yöntemi benimsenmiş; veri toplama tekniği olarak doküman incelemesi, analiz yaklaşımı olarak ise süreç takibi kullanılmıştır. Bu kapsamda resmî açıklamalar, uluslararası belgeler, akademik çalışmalar, raporlar ve güvenilir haber kaynakları birlikte değerlendirilmiştir. Çalışmanın kuramsal çerçevesi neorealizm ve Kopenhag Okulu'nun güvenlikleştirme yaklaşımı üzerine kurulmuştur. Bu çerçevede enerji kaynakları, askerî hareketlilik, Kıbrıs merkezli gelişmeler, deniz yetki alanları, Mavi Vatan söylemi ve bölgesel ittifaklaşma süreçleri askerî, siyasi, ekonomik, toplumsal ve çevresel güvenlik boyutlarıyla birlikte ele alınmıştır. Çalışma sonucunda, Doğu Akdeniz'deki gelişmelerin Türkiye'nin deniz güvenliği algısında güvenlikleştirme eğilimini güçlendirdiği görülmüştür. Ancak bu sonuç, tek yönlü veya mutlak bir nedensellik olarak değil; enerji, hukuk, askerî kapasite, diplomasi ve kimliksel unsurların birlikte etkili olduğu çok katmanlı bir süreç olarak yorumlanmalıdır. Türkiye'nin Doğu Akdeniz politikası, bu bağlamda hem deniz yetki alanlarından doğan hak ve çıkarların korunması hem de bölgesel dışlanma ve çevrelenme algısına verilen stratejik bir karşılık olarak değerlendirilebilir. Bu yönüyle tez, Doğu Akdeniz'deki gelişmelerin Türkiye açısından neden yalnızca dış politika veya enerji politikası meselesi olarak değil, deniz güvenliğiyle bağlantılı stratejik bir sorun alanı olarak ele alındığını açıklamaya çalışmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study examines the impact of military, political and energy-centred developments in the Eastern Mediterranean after 2010 on Türkiye's perception of maritime security. The region has moved beyond being merely an area of economic competition because of hydrocarbon resources, maritime jurisdiction disputes, continental shelf and Exclusive Economic Zone debates, the Cyprus question, regional alignments and the growing involvement of extra-regional actors. In this context, the Eastern Mediterranean has become a multidimensional security environment in which energy, sovereignty, diplomacy and military deterrence intersect. The main aim of the study is to evaluate how these developments are perceived by Türkiye and how they are reflected in its maritime security policies. The research adopts a qualitative design. Document analysis is used as the main data collection technique, while process tracing is employed as the analytical approach. Official statements, international documents, academic studies and reports are assessed together. The theoretical framework is based on neorealism and the Copenhagen School's securitization approach. Within this framework, energy resources, military mobility, Cyprus-centred developments, maritime jurisdiction claims, the Blue Homeland discourse and regional alliance patterns are analysed through military, political, economic, societal and environmental security dimensions. The study concludes that developments in the Eastern Mediterranean have strengthened the securitization tendency in Türkiye's maritime security perception. However, this finding should not be interpreted as an absolute causal relationship. Rather, it points to a layered process in which energy, law, military capacity, diplomacy and identity-related factors operate together. Türkiye's Eastern Mediterranean policy can therefore be understood as an effort to protect maritime rights and interests and respond to regional exclusion.
Benzer Tezler
- A neorealist analysis of Iran-Russia relations: Tajik and Syrian civil wars
İran-Rusya ilişkilerinin neorealist bir analizi: Tacik ve Suriye iç savaşları
ESRA YANIK
Yüksek Lisans
İngilizce
2019
Uluslararası İlişkilerOrta Doğu Teknik ÜniversitesiOrtadoğu Araştırmaları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ DERYA GÖÇER AKDER
DR. ZELAL ÖZDEMİR
- Arap Baharı sonrası Türkiye'nin Ortadoğu politikasının ofansif ve defansif realizm bağlamında değerlendirilmesi
Assessment of Türkiye's post-Arab Spring Middle East policy in terms of defensive and offensive realisms
MUHAMMED İKBAL SAYLIK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Uluslararası İlişkilerMardin Artuklu ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NECMETTİN ACAR
- Tourism marketing policies in the European Community
Avrupa Topluluğu'nun turizm pazarlama politikaları
K.SELÇUK TUZCUOĞLU
Yüksek Lisans
İngilizce
1992
Turizmİstanbul Teknik Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. SELİME SEZGİN
- The Ancient South Marmara Harbors
Antik Güney Marmara Limanları
SERKAN GÜNDÜZ
Doktora
İngilizce
2015
ArkeolojiUludağ ÜniversitesiArkeoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA ŞAHİN
PROF. DR. MARTİNA SEIFERT
- Hydrodynamic and thermal variability of the turkish strait system
Türk boğazlar sistemi'nin hidrodinamik ve termal değişkenliği
ŞEHRİBAN ŞEN
Doktora
İngilizce
2025
İnşaat Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TARKAN ERDİK