İnflamatuar barsak hastalığı olan bireylerde eğitimin yorgunlukla baş etme ve günlük yaşam aktivitelerine etkisi
The effect of education on coping with fatigue and daily living activities in inflammatory bowel diseases
- Tez No: 1023150
- Danışmanlar: DOÇ. DR. BERNA NİLGÜN ÖZGÜRSOY URAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Yorgunluk, inflamatuar barsak hastalığı, eğitim, günlük yaşam aktiviteleri, Fatigue, inflammatory bowel disease, education, daily living activities
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İzmir Katip Çelebi Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İç Hastalık Hemşireliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: İBH tanılı bireylere eğitim verilmesi ve bu eğitimin yorgunlukla baş etme ve günlük yaşam aktivitelerine etkisinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Yöntem: Çalışma yarı deneysel tipte bir araştırmadır. Araştırmanın evrenini İnflamatuar Barsak Hastaları Stoma İle Yaşam ve Tüm Barsak Hastaları Aileleri Yardımlaşma Derneği'ne kayıtlı 379 birey oluştururken; örneklemini çalışmaya gönüllü olarak katılmayı kabul eden 109 birey oluşturmuştur. Çalışma sonunda ön test ve son testi dolduran 105 birey ile çalışma tamamlanmıştır. Bireylerden, Hasta Tanıtım Formu, İnflamatuar Barsak Hastalıkları Yorgunluk Ölçeği (İBH-Y) ve Katz Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği kullanılarak veriler toplanmıştır. Bireylere, üç aşamalı eğitim planlanmıştır. 'İnflamatuar Barsak Hastalarında Yorgunlukla Baş Etme' ile ilgili eğitim verilmiştir. Eğitimin yorgunlukla baş etme ve günlük yaşam aktivitelerine etkisi değerlendirilmiştir. Bulgular: Araştırmaya katılan İBH tanılı bireylerin tümünün hastalığa bağlı yorgunluk yaşadığı saptanırken; yorgunluk şiddeti 10'lu likert değerlendirmeye göre çalışma öncesinde 5,44±2,51 ile orta düzeyde, çalışma sonrasında 4,50±2,49 ile orta düzeyin hafif altında olarak değerlendirilmiştir. Yorgunluğun günlük yaşam aktivitelerine engel olma durumu incelendiğinde; İBH tanılı bireylerin %42,9'unun yatak/sandalyeden transferine, %14,3'ünün tuvaletini tutmasına, %12,4'ünün tuvalete gitmesine, %9,5'inin banyo yapıp yatak/sandalyeden transferine, %8,6'sının tuvalete gidip yatak/sandalyeden transferine, %5,7'sinin beslenmesine, %1,9'unun giyinip yatak/sandalyeden transferine ve %4,8'inin de tüm bunların hepsini yapmasına engel olduğu bildirilmiştir. Sonuçlar: İnflamatuar barsak hastalığına sahip bireylerin yaşadığı yorgunluk hissinin sadece hastalık aktivitesiyle sınırlı kalmadığı; iş hayatı, beslenme yetersizlikleri ve uyku kalitesi gibi multifaktöriyel bileşenlerinde yorgunluğu önemli ölçüde etkilediği görülmüştür. Eğitimin, bireylerin kendi başlarına temel ihtiyaçlarını karşılama kapasitesi gibi günlük yaşam aktivitelerini yerine getirmesinde etkili olmadığı görülmüştür.
Özet (Çeviri)
Objective: This study investigates the impact of education on individuals diagnosed with IBD concerning their ability to cope with fatigue and manage daily living activities. Method: Utilizing a quasi-experimental design, the research engaged a sample of 109 participants drawn from a larger population of 379 individuals affiliated with the Inflammatory Bowel Disease Patients Living with Stoma and All Bowel Disease Patients Families Mutual Aid Association. At the end of the study, the study was completed with 105 individuals who completed the pre-test and post-test. A structured three-stage program focused on strategies for managing fatigue was implemented, with subsequent evaluations to measure its effectiveness on participants' coping skills and engagement in daily activities. Findings: It was determined that all individuals diagnosed with IBD who participated in the study experienced fatigue related to the disease. When examining the extent to which fatigue interfered with daily living activities, it was reported that 42.9% of individuals diagnosed with IBD were prevented from transferring from bed/chair, 14.3% from holding their bladder, 12.4% from going to the toilet, 9.5% from bathing and transferring from bed/chair, 8.6% from going to the toilet and transferring from bed/chair, 5.7% from eating, 1.9% from dressing and transferring from bed/chair, and 4.8% from doing all of these. Conclusions: Individuals with inflammatory bowel disease experience fatigue influenced by various factors beyond disease activity, nutritional deficiencies, and sleep quality. Education alone has proven ineffective in helping these individuals meet their daily living needs independently.
Benzer Tezler
- İnflamatuar barsak hastalarında web tabanlı eğitimin hastalık aktivitesine, semptom yönetimine ve yaşam kalitesine etkisi
The effect of web-based education on disease activity, symptom management and quality of life on patients with inflammatory bowel disease
BERNA NİLGÜN ÖZGÜRSOY URAN
Doktora
Türkçe
2017
Sağlık EğitimiEge Üniversitesiİç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YASEMİN YILDIRIM
- Development of mirna biomarkers for the differentiation between gingivitis and periodontitis: A pilot study
Gingivitis ve periodontitis ayrımı için mirna biyobelirteçlerinin geliştirilmesi: Pilot çalışma
DHAFIR LATIEF FAYADH FAYADH
Doktora
İngilizce
2023
BiyokimyaSüleyman Demirel ÜniversitesiKimya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA CALAPOĞLU
- Protein kaybettirici enteropatilerde kompleman aktivasyonu ve CD55 eksikliği oranının araştırılması
Investigation of complement activation and CD55 deficiency ratio in protein-losing enteropathy
MERVE SELÇUK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
Allerji ve İmmünolojiMarmara ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET OĞUZHAN ÖZEN
- Ailesel akdeniz ateşi (AAA) ve ankilozan spondilit (AS)'nin birlikte görüldüğü hastalar ile AAA ve AS'nin tek başına görüldüğü hastaların klinik, laboratuvar, görüntüleme bulguları ve tedavi yanıtlarının karşılaştırılması
Comparison of clinical, laboratory, imaging findings and treatment response of patients with familial mediterranean fever (FMF) and ankylosing spondylitis(AS), and of patients with FMF and AS exclusively
MELİH FİLİZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
İç HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SELDA ÇELİK
- İnflamatuar barsak hastalığı olan bireylerde hastalık tipi, aktivitesinin cinsel yaşantı ve hayat kalitesi üzerine etkisi
The influence of disease type and activity to sexual life and health quality in inflammatory bowel disease
ESRA BULUT
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2015
GastroenterolojiAnkara Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MURAT TÖRÜNER