Davranışsal iktisat perspektifinden kalkınma: Finansal okuryazarlık, tasarruf ve yatırım kararları
Development from a behavioral economics perspective: Financial literacy, savings and investment decisions
- Tez No: 1023220
- Danışmanlar: PROF. DR. FAZIL KAYIKÇI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ekonomi, Economics
- Anahtar Kelimeler: Aşırı güven, Davranışsal ekonomi, Finansal okuryazarlık, Kalkınma, Tasarruf, Yatırım kararları, İnsani gelişmişlik endeksi, Overconfidence, Behavioral economics, Financial literacy, Development, Saving, Investment decisions, Human development index
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İktisat Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İktisat Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada kalkınma olgusu, geleneksel makroekonomik yaklaşımların ötesine geçilerek davranışsal iktisat perspektifi çerçevesinde ele alınmaktadır. Çalışmanın temel amacı, finansal okuryazarlık, tasarruf ve yatırım davranışlarının insani gelişme üzerindeki etkilerini davranışsal ve kurumsal değişkenlerle birlikte analiz etmektir. Bu doğrultuda, anket verileri kullanılarak elde edilen davranışsal göstergeler Durum-Uzayı modeli, Kalman Filtreleme yöntemi ve Çapalama aracılığıyla zaman serisine dönüştürülmüş ve makroekonomik değişkenlerle entegre edilmiştir. Çalışmada Johansen eşbütünleşme testi, VECM modeli, ARDL ve NARDL yaklaşımları, OLS ve Newey-West yaklaşımları, Markov-Switching regresyonları ve Toda–Yamamoto nedensellik analizi gibi çoklu ekonometrik yöntemler kullanılarak kapsamlı bir ampirik analiz gerçekleştirilmiştir. Elde edilen bulgular, finansal okuryazarlık ve tasarruf davranışlarının insani gelişme üzerinde güçlü ve istatistiksel olarak anlamlı etkiler yarattığını göstermektedir. Aşırı güven ve yatırım davranışları değişkeninin doğrudan etkisi sınırlı olmakla birlikte, etkileşim terimleri aracılığıyla dolaylı ve koşullu etkiler ürettiği tespit edilmiştir. Ayrıca elde edilen bulgular, değişkenler arasındaki ilişkilerin doğrusal yapıdan sapabileceğini ve farklı dönemlerde farklı dinamikler gösterebileceğini ortaya koymaktadır. Çalışma, davranışsal değişkenlerin makroekonomik modellere entegrasyonu açısından özgün bir metodolojik katkı sunmakta ve kalkınma analizlerinde davranışsal faktörlerin göz ardı edilemeyeceğini ampirik bulgularla ortaya koymaktadır. Bu açıdan bakıldığında, bu çalışma bireysel finansal davranışlar ile makro düzeydeki kalkınma göstergeleri arasında bir davranışsal aktarım mekanizması oluşturmayı hedeflemektedir. Ayrıca, elde edilen bulgular, kalkınma politikalarının yalnızca ekonomik ve kurumsal göstergelerle değil, aynı zamanda bireylerin karar alma süreçlerini etkileyen davranışsal unsurlarla birlikte ele alınması gerektiğini vurgulamaktadır.
Özet (Çeviri)
In this study, the concept of development is examined from the perspective of behavioural economics, going beyond traditional macroeconomic approaches. The primary objective of the study is to analyse the effects of financial literacy, saving and investment behaviour on human development, alongside behavioural and institutional variables. To this end, behavioural indicators derived from survey data were converted into time series using the State-Space model, the Kalman Filter method and Anchoring, and integrated with macroeconomic variables. The study conducts a comprehensive empirical analysis using multiple econometric methods, including the Johansen cointegration test, the VECM model, OLS and Newey-West approaches, ARDL and NARDL approaches, Markov-Switching regressions, and the Toda–Yamamoto causality analysis. The findings indicate that financial literacy and saving behaviour exert strong and statistically significant effects on human development. Whilst the direct effect of the overconfidence and investment behaviour variable is limited, it was found to produce indirect and conditional effects via interaction terms. Furthermore, the findings reveal that the relationships between variables may deviate from a linear structure and exhibit different dynamics across different periods. The study offers a unique methodological contribution regarding the integration of behavioural variables into macroeconomic models and demonstrates, through empirical findings, that behavioural factors cannot be overlooked in development analyses. From this perspective, this study aims to establish a behavioural transmission mechanism between individual financial behaviour and macro-level development indicators. Furthermore, the findings highlight the need for development policies to be considered not only in terms of economic and institutional indicators, but also in conjunction with behavioural factors that influence individuals' decision-making processes.
Benzer Tezler
- Contribution a la recherche d'un cadre juridique pour un droit international de laconcurrence plus efficace
Daha etkin bir uluslararası rekabet için hukuki çerçeve arayışı
ALİ CENK KESKİN
Doktora
Fransızca
2009
HukukGalatasaray ÜniversitesiKamu Hukuku Ana Bilim Dalı
PROF. DR. JEAN MARC SOREL
PROF. DR. HALİL ERCÜMENT ERDEM
- Din inancı ve dindarlık düzeyinin girişimciliğe etkisi: Hatay örneklemi üzerinde değerlendirme
The impact of religious understanding and religiosity on entrepreneurship: A consideration on Hatay sample
ESRA SİNCER
Doktora
Türkçe
2017
EkonomiSüleyman Demirel Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MURAT ALİ DULUPCU
PROF. DR. GÖKHAN KARABULUT
- Hanehalklarının elektrik tüketim ve tasarruf davranışlarının davranışsal iktisat perspektifinden bir analizi
An analysis of households' electric consumption and saving behaviors from a behavioral economics perspective
ZEYNEP EFE
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
EkonomiAnkara Hacı Bayram Veli Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FAHRİYE ÖZTÜRK
- Davranışsal iktisat perspektifinde bireylerin satın alma eğilimleri: Siirt Üniversitesi örneği
Purchasing tendencies of individuals in the perspective of behavioral economics: Sample of Siirt University
ABDULLAH DEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
EkonomiSiirt Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SEMİH SERKANT AKTUĞ
- Fakirlik tuzaklarının modellenmesi
Modelling poverty traps
IŞIN KORTAN SARAÇOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
EkonomiYıldız Teknik Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ TOLGA AKSOY