Hip hop kültüründe çok boyutlu üretim ve tüketim: Rap müzik Türkiye örneği
Multidimensional production and consumption in hip hop culture: The case of rap music Türkiye
- Tez No: 1023219
- Danışmanlar: PROF. DR. MEHMET FIRAT KUTLUK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Müzik, Music
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Güzel Sanatlar Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Müzik Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Türkçe rap müziği yalnızca söylemsel ve anlamsal bir ifade biçimi olmanın yanı sıra; üretim, dolaşım ve tüketim süreçleriyle birlikte şekillenen çok boyutlu bir kültürel alan olarak ele almayı amaçlar. Hip hop kültürü literatürünün genellikle kimlik, aidiyet ve protest söylemlere odaklanan yapısına karşın, bu araştırma müziğin arka planındaki kolektif üretim ağlarını, teknolojik dönüşümleri ve dinleyici pratiklerini bütünlüklü bir yaklaşımla inceler. Araştırmanın kuramsal çerçevesini, kültürel çalışmalar geleneği bağlamında Birmingham Okulu'nun altkültür yaklaşımları, Howard S. Becker'ın“sanat dünyaları”ve Christopher Small'ın“musicking”kavramları ile yeni medya kuramları oluşturur. Çalışmada yöntem olarak alan araştırması kullanılır. Rap müzisyenleri Emre Olkun, Anıl Piyancı, Şanışer ve prodüktör Can Serezli ile yarı yapılandırılmış görüşmeler; konser ve festival gözlemleri ve dijital platform verileri bu bağlamda analiz edilir. Elde edilen bulgulara göre, dijitalleşme süreciyle birlikte“underground”ve“mainstream”kavramları arasındaki sınırlar belirsizleşir; bu iki kavram sabit kategoriler olmaktan çıkarak müzisyenler ve dinleyiciler tarafından sürekli müzakere edilen stratejik konumlanmalara dönüşür. Rap müzik üretimi, bireysel bir yaratıcılıktan ziyade rapçiler, prodüktörler, ses mühendisleri, stüdyolar ve dijital platformlardan oluşan kolektif bir ağ içerisinde gerçekleşir. Dijital teknolojiler müzik üretimini demokratikleştirip daha erişilebilir kılsa da algoritmalar ve çalma listeleri üzerinden yeni“kapı bekçileri”(gatekeepers) yaratarak asıl mücadelenin müziği“görünür kılmak”üzerine kurulmasına neden olur. Tüketim boyutunda ise rap müziğin pasif bir dinleme eylemi olmadığı; hem fiziksel konserlerde (DJ, live band, senfoni orkestraları) hem de sosyal medya ve dijital platformlarda aktif bir katılımla deneyimlendiği görülür. Sonuç olarak Türkçe rap müzik; üretim ve tüketim pratiklerinin birbirinden ayrılamadığı, kültürel, teknolojik ve ekonomik dinamiklerin kesiştiği, kimliklerin ve aidiyetlerin sürekli olarak yeniden üretildiği çok katmanlı ve dinamik bir toplumsal ifade alanıdır.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine Turkish rap music not only as a discursive and semantic form of expression, but also as a multidimensional cultural field shaped by its production, circulation, and consumption processes. In contrast to the general focus of hip hop culture literature on identity, belonging, and protest discourses, this research examines the collective production networks, technological transformations, and listener practices behind the music with a holistic approach. The theoretical framework of the research is formed by the Birmingham School's subculture approaches within the context of cultural studies tradition, Howard S. Becker's“art worlds”and Christopher Small's“musicking”concepts, and new media theories. The study employs field research as its method; semi-structured interviews with rap musicians Emre Olkun, Anıl Piyancı, Şanışer, and producer Can Serezli; concert and festival observations; and digital platform data are analyzed within this context. According to the findings, the boundaries between“underground”and“mainstream”concepts become blurred with the digitalization process; these two concepts cease to be fixed categories and transform into strategic positions constantly negotiated by musicians and listeners. Rap music production takes place within a collective network of rappers, producers, sound engineers, studios, and digital platforms, rather than individual creativity. While digital technologies democratize music production and make it more accessible, they also create new“gatekeepers”through algorithms and playlists, causing the main struggle to revolve around“making the music visible.”In terms of consumption, rap music is not a passive act of listening; it is experienced through active participation both in physical concerts (dj, live band, symphony orchestras) and on social media and digital platforms. In conclusion, Turkish rap music is a multi-layered and dynamic social expression space where production and consumption practices are inseparable, cultural, technological, and economic dynamics intersect, and identities and affiliations are constantly reproduced.
Benzer Tezler
- Sprachliche kreativität in deutschsprachigen rap-texten -Am beispiel der übertragenen phraseologismus aus dem Türkischen
Almanca rap metinlerinde dilsel yaratıcılık- Türkçeden aktarılan kalıp sözler örneğinde
HEDİYE TEKİN
Yüksek Lisans
Almanca
2022
DilbilimAkdeniz ÜniversitesiAlman Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SAFİYE GENÇ
- Kurdish Rock musicians in the circle of Ziryab Music Magazine
Ziryab Müzik Dergisi çevresi içindeki Kürtçe Rock müzisyenleri
GÜNAY KOÇHAN
- The journey of American hip hop music from periphery to center
Amerikan kültüründe hip hop müziğinin çeperden merkeze yolculuğu
HALİL İBRAHİM ÇETİNKAYA
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Amerikan Kültürü ve EdebiyatıEge ÜniversitesiAmerikan Kültürü ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MELİS MÜLAZIMOĞLU ERKAL
- Müzik antropolojisi bağlamında Türkçe sözlü rap
Turkish rap in the context of music anthropology
DUYGU KESKİN HATTON
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
AntropolojiHatay Mustafa Kemal ÜniversitesiAntropoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ KADRİYE ŞAHİN
- Amerikalı siyahilerin Batı giyim modasına etkisi
The influence of American blacks on Western wear fashion
GÜLSÜM ALPARSLAN NAZLIOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Giyim EndüstrisiIşık ÜniversitesiModa ve Tekstil Tasarımı Ana Bilim Dalı
DOÇ. AYŞE GÜNAY