Panoramik radyografilerde yapay zeka uygulamaları kullanılarak dental implantlar ile ilişkili durumların otomatik analizi
Automated analysis of dental implant-related conditions on panoramic radiographs using artificial intelligence applications
- Tez No: 1023248
- Danışmanlar: PROF. DR. HAKAN ÖZDEMİR, DOÇ. DR. SEVDA KURT BAYRAKDAR
- Tez Türü: Diş Hekimliği Uzmanlık
- Konular: Diş Hekimliği, Dentistry
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi
- Enstitü: Diş Hekimliği Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Periodontoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmada, implant planlaması ve takibinde kritik anatomik yapılarını, sinüs lift uygulanmış alanları, peri-implant kemik kayıplarını, farklı implant sistemlerini ve komponentlerini panoramik radyografiler üzerinden otomatik olarak tespit edebilen yapay zeka tabanlı bir sistem geliştirmek ve performansını değerlendirmek amaçlandı. Materyal ve Metot: İmplant tedavisi uygulanmış hastalardan alınan 1093 panoramik radyografiden oluşan veri seti üzerinde implant ile ilişkili anatomik yapılar (maksiller sinüs, maksiller sinüs septası, nazal fossa, mandibular kanal, mental foramen), sinüs lift uygulanmış alanlar, peri-implant kemik kayıpları, implantlar ve iyileşme başlıkları CranioCatch programı kullanılarak etiketlendi. Ayrıca, klinik veriler kullanılarak beş farklı implant sistemi (NucleOSS T6 Standart, NucleOSS T6 Torq, Medentika Quattrocone, Medentika Microcone ve BioHorizons Tapered Internal) sınıflandırılarak etiketlendi. Etiketlenen yapıların tanımlanması amacıyla yapay zeka tabanlı nesne tespit yöntemlerinden YOLOv8x-seg algoritması kullanıldı. Algoritmaların performansını değerlendirmek için ROC eğrileri ve PR eğrileri oluşturuldu; duyarlılık, kesinlik, F1 skoru, AP, mAP, AUC ve IoU değerleri hesaplandı. Bulgular: Geliştirilen YOLOv8x-seg modellerinin; anatomik referans yapıların tespitinde mAP değeri 0.811, sinüs lift alanlarının tespitinde AP değeri 0.819, peri implant kemik kayıplarının tespitinde AP değeri 0.786, implant komponentlerinin tespitinde mAP değeri 0.99 ve farklı implant sistemlerinin tespitinde mAP değeri 0.989 olarak hesaplandı. Sonuç: Bu çalışmada geliştirilen modellerin; panoramik radyografiler üzerinde implant ile ilişkili durumların tespiti, sınıflandırılması ve segmentasyonunda genel olarak yüksek performans gösterdi. Bu sistemlerin performansının arttırılması ve klinik kullanıma entegre edilebilmesi için daha büyük, çok merkezli ve dengeli veri setleriyle eğitilen ve bağımsız veri setleri üzerinde doğrulanan ileri çalışmalara ihtiyaç vardır.
Özet (Çeviri)
Objective: This study aimed to develop and evaluate the performance of an artificial intelligence-based system capable of automatically detecting critical anatomical structures, sinus lift augmented areas, peri-implant bone loss, different implant systems, and implant components on panoramic radiographs for implant planning and follow-up. Materials and Methods: A dataset consisting of 1093 panoramic radiographs obtained from patients who had undergone implant treatment was used to label implant related anatomical structures (maxillary sinus, maxillary sinus septum, nasal fossa, mandibular canal, mental foramen), sinus lift areas, peri-implant bone loss, implants, and healing abutments using the CranioCatch software. Additionally, five different implant systems (NucleOSS T6 Standart, NucleOSS T6 Torq, Medentika Quattrocone, Medentika Microcone, and BioHorizons Tapered Internal) were classified and labeled using clinical data. The YOLOv8x-seg algorithm, an artificial intelligence-based object detection method, was used to identify the labeled structures. ROC curves and PR curves were generated to evaluate the performance of the algorithms; sensitivity, precision, F1 score, AP, mAP, AUC and IoU values were calculated. Results: The YOLOv8x-seg models developed in this study achieved an mAP value of 0.811 for the detection of anatomical reference structures, an AP value of 0.819 for the detection of sinus lift areas, an AP value of 0.786 for the detection of peri-implant bone loss, an mAP value of 0.990 for the detection of implant components, and an mAP value of 0.989 for the detection of different implant systems. Conclusion: The YOLOv8x-seg models developed in this study generally demonstrated high performance in the detection, classification, and segmentation of implant-related conditions on panoramic radiographs. However, further studies trained with larger, multicenter, and balanced datasets and validated using independent datasets are needed to improve the performance of these systems and facilitate their integration into clinical use.
Benzer Tezler
- Deep learning applications in oral and maxillofacial radiology
Ağız, diş ve çene radyolojisinde derin öğrenme uygulamaları
ELHAM TAHSIN YASIN YASIN
Doktora
İngilizce
2026
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolSelçuk ÜniversitesiBilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MURAT KÖKLÜ
- Derin öğrenme yöntemi kullanılarak geliştirilen yapay zeka uygulamaları aracılığıyla diagnostik doğruluğun tespiti
Determination of diagnostic accuracy through artificial intelligence applications developed using deep learning method
KADER BİÇENGİL
Diş Hekimliği Uzmanlık
Türkçe
2025
Diş HekimliğiRecep Tayyip Erdoğan ÜniversitesiÇocuk Diş Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DOÇ.DR.AYÇA KURT
- Derin öğrenme yöntemi kullanılarak geliştirilen yapay zekâ uygulamaları aracılığıyla panoramik radyografiden diş yaşının tespiti ile demirjian diş yaşı belirleme yönteminin kıyaslanması
Comparison of dental age estimation from panoramic radiographs using deep learning-based artificial intelligence applications and the demirjian method
SUDE GÜMÜŞ
Diş Hekimliği Uzmanlık
Türkçe
2025
Diş HekimliğiRecep Tayyip Erdoğan ÜniversitesiÇocuk Diş Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYÇA KURT
- Derin öğrenme yöntemine dayalı yapay zekâ algoritmalarıyla panoramik radyografilerde incelenen sabit protetik restorasyonlar altında oluşan çürüklerin tespiti
Detection of caries formed under fixed prosthetic restorations examined on panoramic radiographs with artificial intelligence algorithms based on DEEP learning method
BETÜL AYHAN
Diş Hekimliği Uzmanlık
Türkçe
2023
Diş HekimliğiKırıkkale ÜniversitesiProtetik Diş Tedavisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SAADET SAĞLAM ATSÜ
- Derin öğrenme yöntemleriyle panoramik radyografi görüntülerinde perıodontal kemik kaybının tespiti
Detection of periodontal bone loss on panoramic radiographs using deep learning methods
TUĞÇE ÇAVDAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiBilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BÜLENT TURAN