Auralı ve aurasız migrende ağrı şiddeti, otistik özellikler, dürtüsellik, duygu tanıma, mizaç özelliklerinin sağlıklı kontrollerle karşılaştırılması
Comparison of pain severity,autistic traits,impulsivity,emotion recognition and temperament characteristics in migraine with aura and without aura versus healthy controls
- Tez No: 1023303
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ASLI BEŞİRLİ, DOÇ. DR. TUBA CERRAHOĞLU ŞİRİN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Psikiyatri, Nöroloji, Psychiatry, Neurology
- Anahtar Kelimeler: migren, auralı migren, aurasız migren, mizaç özellikleri, duygu tanıma, otistik özellikler, dürtüsellik, anksiyöz mizaç, yüz ifadesi, migraine, migraine with aura, migraine without aura, temperament, emotion recognition, autistic traits, impulsivity, anxious temperament, facial affect recognition
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Hamidiye Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş ve Amaç: Bu araştırmada, migrenin yalnızca nörolojik bir sendrom olmanın ötesinde, sosyal-bilişsel işlevler ve kişilik özellikleriyle ilişkili daha geniş bir fenotip oluşturabileceği varsayımından hareketle, auralı migren, aurasız migren ve sağlıklı bireyler arasında Affektif mizaç özellikleri, otistik özellikler, dürtüsellik ve duygu tanıma ile ilgili kapsamlı bir karşılaştırma yapmaktır. Bu değişkenlerin bir arada ele alınmasıyla, migrenin sosyal-bilişsel fenotipinin daha bütüncül bir şekilde anlaşılması, auralı ve aurasız migren alt tipleri arasındaki ayırt edici özelliklerin ortaya çıkarılması ve sonuçta migrenin klinik gidişatını etkileyebilecek psikiyatrik ve bilişsel mekanizmaların aydınlatılması hedeflenmektedir. Yöntem: Çalışmamıza Kasım 2025-Ocak 2026 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Seyrantepe Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi Nöroloji ve Psikiyatri polikliniğine başvuran hastalar arasından gerçekleştirilen klinik görüşme sonrasında Nöroloji Bilim Dalı tarafından, ICHD-3 Migren tanı kriterleriyle tanımlanan auralı migren ve aurasız migren tanısı alan 34'er katılımcı ile bu kişilerle yaş, cinsiyet ve eğitim durumu eşleştirilmiş 34 sağlıklı gönüllü katılımcı dahil edilmiştir. Katılımcılara ayırıcı tanı açısından DSM-5 bozuklukları için yapılandırılmış görüşme formu SCID-5-CV, ayrıca Sosyodemografik Veri Formu, Barrat Dürtüsellik Ölçeği-11 Kısa Formu (BIS-11-KF), Baş Ağrısı Etki Ölçeği(HIT- 6),Otizm Spektrum Anketi(OSA),TEMPS-A Mizaç Ölçeği, POFA(Pictures of Facial Affect) Testi Kısa Formu uygulanmıştır. Bulgular: Her üç grup (auralı migren n=34, aurasız migren n=34, sağlıklı kontrol n=34) sosyodemografik özellikler açısından büyük ölçüde homojen bulunmuş; yalnızca çalışma durumunda migren grupları aleyhine anlamlı fark saptanmıştır (p=0.004). Dürtüsellik ve otistik özellikler açısından gruplar arasında anlamlı farklılık gözlenmezken, migren grupları sağlıklı kontrollere kıyasla depresif, siklotimik ve anksiyöz mizaç puanlarında anlamlı düzeyde daha yüksek skorlar sergilemiştir (sırasıyla p=0.020, 0.012, 0.005); post-hoc analizler bu farklılıkların özellikle auralı grupta belirginleştiğini ortaya koymuştur. Duygu tanıma açısından aurasız migren grubu kontrol grubuna göre daha düşük POFA toplam puanı ve azalmış tiksinti tanıma doğruluğu gösterirken (%81.93 vs %92.86), her iki migren grubunda da mutlu, şaşkınlık ve nötr duygular için yanıt süreleri uzamıştır; ağrı şiddeti ile psikometrik değişkenler arasında yalnızca HIT-6 skoru anlamlı korelasyon sergilemiş (rho=0.465, p<0.001), hastalık süresi ile plan yapmama dürtüselliği arasındaki ilişkinin ağırlıklı olarak aurasız migren grubundan kaynaklandığı saptanmıştır (rho=0.559, p<0.001). OSA puanları ile olumsuz mizaç boyutları arasında tutarlı pozitif, duygu tanıma performansıyla ise negatif korelasyonlar belirlenmiş; hiyerarşik kümeleme analizinde her iki migren alt tipinde de duygu tanıma güçlüğüyle karakterize küçük alt gruplar tespit edilmiş olmakla birlikte bu grupların migren tipiyle örtüşmediği görülmüştür. Sonuç: Bu çalışma, migrenin yalnızca ağrı ile sınırlı olmayan; emosyonel işlemleme, sosyal biliş ve affektif mizaç boyutlarını içeren çok katmanlı bir nöropsikiyatrik tablo olduğunu göstermiştir. Her iki migren alt tipinde depresif ve anksiyöz mizaç özellikleri artmış bulunurken, siklotimik mizaç özellikle auralı migren grubunda belirginleşmiştir. Otistik özelliklerin migren alt tiplerinde farklı psikolojik örüntülerle ilişkili olduğu görülmüş; auralı migrende daha çok affektif mizaç özellikleri, aurasız migrende ise sosyal bilişsel süreçler ve duygu tanıma performansı ile ilişkili olduğu saptanmıştır. Duygu tanıma performansındaki en belirgin bozulma aurasız migren grubunda gözlenmiş; özellikle tiksinti, korku ve kızgınlık duygularının tanınmasındaki güçlükler ile işlemleme hızındaki yavaşlama dikkat çekmiştir. Bulgular, migren hastalarının değerlendirilmesinde yalnızca ağrı özelliklerinin değil; affektif mizaç, duygu tanıma kapasitesi, dürtüsellik ve otistik özellikler gibi nöropsikiyatrik boyutların da dikkate alınması gerektiğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Introduction and Objective: This study was based on the premise that migraine may represent a broader phenotype associated with social-cognitive functions and personality traits, rather than merely a neurological syndrome. The aim was to comprehensively compare affective temperament characteristics, autistic traits, impulsivity, and emotion recognition among individuals with migraine with aura, migraine without aura, and healthy controls. By evaluating these variables collectively, the study sought to provide a more holistic understanding of the social-cognitive phenotype of migraine, identify distinguishing features between migraine subtypes, and ultimately shed light on the psychiatric and cognitive mechanisms that may influence the clinical course of migraine. Methods: The study included 34 participants diagnosed with migraine with aura and 34 with migraine without aura according to ICHD-3 diagnostic criteria, recruited between November 2025 and January 2026 from the Neurology and Psychiatry outpatient clinics of Seyrantepe Hamidiye Etfal Training and Research Hospital, University of Health Sciences, together with 34 healthy volunteers matched for age, gender, and educational level. Participants completed the Structured Clinical Interview for DSM-5 Disorders (SCID-5-CV), a Sociodemographic Data Form, the Barratt Impulsiveness Scale-11 Short Form (BIS-11-SF), the Headache Impact Test (HIT-6), the Autism Spectrum Quotient (AQ), the TEMPS-A Temperament Scale, and the short form of the Pictures of Facial Affect (POFA) Test. Results: The three groups (migraine with aura, n=34; migraine without aura, n=34; healthy controls, n=34) were largely homogeneous in terms of sociodemographic characteristics. A significant difference was observed only in employment status, with lower employment rates in the migraine groups (p=0.004). No significant differences were found regarding impulsivity or autistic traits. However, the migraine groups demonstrated significantly higher depressive, cyclothymic, and anxious temperament scores compared with healthy controls (p=0.020, 0.012, and 0.005, respectively), with post-hoc analyses indicating that these differences were most pronounced in the migraine with aura group. Regarding emotion recognition, the migraine without aura group showed lower total POFA scores and reduced accuracy in disgust recognition compared with controls (81.93% vs. 92.86%), while both migraine groups exhibited prolonged response times for happy, surprised, and neutral facial expressions. Among psychometric variables, only HIT-6 scores were significantly correlated with pain severity (rho=0.465, p<0.001). Additionally, the association between disease duration and non-planning impulsivity appeared to be driven predominantly by the migraine without aura group (rho=0.559, p<0.001). Consistent positive correlations were identified between AQ scores and negative temperament dimensions, whereas negative correlations were observed between AQ scores and emotion recognition performance. Hierarchical cluster analysis revealed small subgroups characterized by emotion recognition difficulties in both migraine subtypes; however, these clusters did not correspond directly to migraine subtype. Conclusion: This study demonstrated that migraine is a multidimensional neuropsychiatric condition extending beyond pain, involving emotional processing, social cognition, and affective temperament characteristics. Depressive and anxious temperament traits were increased in both migraine subtypes, while cyclothymic temperament was particularly prominent in migraine with aura. Autistic traits were associated with distinct psychological patterns across migraine subtypes; in migraine with aura, they were mainly related to affective temperament features, whereas in migraine without aura, they were associated with social cognitive processes and emotion recognition performance. The most prominent impairment in emotion recognition was observed in the migraine without aura group, particularly involving difficulties in recognizing disgust, fear, and anger, along with slowed processing speed. These findings suggest that the evaluation of migraine patients should include not only pain-related clinical features but also neuropsychiatric dimensions such as affective temperament, emotion recognition capacity, impulsivity, and autistic traits.
Benzer Tezler
- Migrende paranazal sinüs patolojileri
Evaluation of paranasal pathologies on patients who have migraine
EMRE GEDİK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
NörolojiAdıyaman ÜniversitesiNöroloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ALİ ZEYNAL ABİDİN TAK
- Epizodik ve kronik migren hastalarında serum adma düzeyi analizi, serum adma düzeyinin migrende kronikleşme ve kliniğe olan etkisinin araştırılması
Adma levels in episodic and chronic migraine patients and its effects on chronification of migraine
FERİDE SERT ÖKSÜZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
NörolojiBursa Uludağ ÜniversitesiNöroloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAMDİ NECDET KARLI
- Kronik ve epizodik migrenli hastalarda korneal konfokal mikroskobi ile trigeminal sinir lif incelemesi
Corneal confocal in patients with chronic and episodic migrainetrigeminal nerve fiber examination with microscopy
YİĞİT CAN GÜLDİKEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
NörolojiKocaeli ÜniversitesiNöroloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERHAN FAİK BUDAK
- Migrenli hastalarda tek lif elektromiyografi ile motor son plak işlevlerinin değerlendirilmesi
Evaluation of motor endplate functions with single fiber electromyography in patients with migraine
ÖZGÜN YETKİN MIZRAK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
NörolojiAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiNöroloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞADİYE GÜMÜŞYAYLA
- Auralı ve aurasız migren hastalarının ağrılı ve ağrısız dönemlerindeki serum MMP-9, TİMP-1 ve MMP-9/ TİMP-1 oranının değerlendirilmesi
The Assessment of Serum MMP-9, TIMP-1 Levels And MMP-9/TIMP-1 Ratio In Migraine Patients With And Without Aura During The Headache And The Painless Episodes
FAZİLET KARADEMİR