Tarihi bir kışladan anneliğin performatif sahnesine: Rami Kütüphanesi'nde annelerin mekânsal pratikleri ve sosyalleşme deneyimleri
From a historic barracks to the performative stage of motherhood: Mothers' spatial practices and socialization experiences at the Rami Library
- Tez No: 1023331
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ERHAN BERAT FINDIKLI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sosyoloji, Sociology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Medeniyet Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sosyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma kütüphane işleviyle yeniden kullanıma kazandırılan tarihi bir yapının güncel kullanım pratikleri içinde toplumsal olarak nasıl yeniden üretildiğini anlamayı amaçlamaktadır. 18. yüzyıldan günümüze miras kalan ve 2014 ile 2023 yılları arasında restore edilip 2023 yılında kütüphane olarak kullanıma açılan Rami Kütüphanesi araştırmanın mekânsal bağlamını oluşturmaktadır. 0-6 yaş aralığında çocuğu olan ve düzenli olarak Rami Kütüphanesi'ni ziyaret eden annelerin mekân deneyimlerinden hareketle söz konusu yapının sosyo-mekânsal olarak nasıl yeniden üretildiğine ve tüketildiğine odaklanılmaktadır. Bu nitel araştırmada etnografi deseni benimsenmiştir. Veri toplama sürecinde katılımcı gözlem, 20 anneyle gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış mülakat ve enformel sohbet teknikleri bir arada kullanılarak araştırma zenginleştirilmiştir. Oluşturulan veri seti, tematik analiz yöntemiyle çözümlenmiştir. Araştırmanın bulguları annelerin anne-çocuk ikilisini gözeterek gündelik yaşamdaki mekânsal pratiklerini yapılandırdığını göstermektedir. Gündelik ritimleri ile Rami Kütüphanesi'nin çok fonksiyonlu tasarımının sunduğu imkânlar arasındaki örtüşme annelerin söz konusu yeri mekânsal repertuarına dâhil etmelerinde önemli rol oynamaktadır. Annelerin kütüphane deneyimi toplumsal olarak inşa edilen annelik görev ve sorumluluğunu yerine getirme motivasyonuyla başlamaktadır. Ancak mekânla kurulan ilişki derinleştikçe kadınlar arası farklı sosyalleşme biçimlerine imkân tanıyacak şekilde kullanım amaçları farklılaşmaktadır. Annelerin eğitim seviyeleri, annelik tasavvurları, bireysellik tanımları ve zamansal çizelgeleri gibi etmenler bu farklılaşmada belirleyici olmaktadır. Bu süreçte iki temel kullanım örüntüsü öne çıkmaktadır. İlk örüntüde Rami Kütüphanesi anneler tarafından performatif biçimde çocuğun gelişimini desteklemek üzere işlevsel bir mekân olarak araçsallaştırılmaktadır. İkinci örüntüde ise anneler çocuk odaklı bu birincil motivasyonu aşarak Rami Kütüphanesi'ni kendi öznelliklerini de inşa ettikleri bir mekâna dönüştürmektedir. Böylece anneler mekân kullanım örüntüleri aracılığıyla Rami Kütüphanesi'ni sosyo-mekânsal olarak hem yeniden üretmekte hem de yapının tarihi dokusu, aurası ve tematik alanlarını ekonomik ve simgesel olarak tüketmektedirler. Rami Kütüphanesi anneler için kültürel ve sosyo-mekânsal bir üretim ve tüketim zemini sunarak bir yaşam dünyası kurmaktadır.
Özet (Çeviri)
This research aims to understand how a historical building repurposed as a library is socially reproduced through contemporary patterns of use. The spatial context of the research is the Rami Library, an 18th century building restored between 2014 and 2023 and reopened to the public as a library in 2023. Drawing on the spatial experiences of mothers with children aged 0-6 who regularly visit the Rami Library, the research focuses on how this space is socio-spatially reproduced and consumed. An ethnographic design was adopted in this qualitative research. The research was enriched through the combined use of participant observation, semi-structured interviews with 20 mothers, and informal conversations. The dataset was analyzed using the thematic analysis method. The findings indicate that mothers structure their everyday spatial practices around the mother-child dyad. The congruence between their daily rhythms and the opportunities offered by the Rami Library's multifunctional design plays a significant role in mothers incorporating this space into their spatial repertoire. Mothers' library experiences begin with the motivation to fulfill socially constructed maternal duties and responsibilities. However, as their relationship with the space deepens, their purposes for using it diversify in ways that enable different forms of socialization among women. Factors such as mothers' education levels, conceptions of motherhood, definitions of individuality, and temporal schedules are decisive in this differentiation. Two principal patterns of spatial use emerge from this differentiation. In the first pattern, mothers performatively instrumentalize the Rami Library as a functional space to support their children's development. In the second pattern, mothers move beyond this child-centered motivation, transforming the Rami Library into a space where they also construct their own subjectivities. Thus, through their patterns of spatial use, mothers both socio-spatially reproduce the Rami Library and economically and symbolically consume the building's historic fabric, aura, and thematic areas. The Rami Library constitutes a lifeworld for mothers, offering a site of cultural and socio-spatial production and consumption.
Benzer Tezler
- Ming-Qing dönemi kısa öyküleri (Üç deyiş, iki rivayet ve bir çalışma odasından garip öyküler)
The Short tales of the Ming-Qing period
YILDIZ BERKKAN
- Sevdekâr Şah ile Gülenaz Sultan hikâyesi üzerine bir inceleme
A review of Sevdekâr Şah and Gülenaz Sultan story
ÇAĞLA KABLAN KISAOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Türk Dili ve EdebiyatıKırşehir Ahi Evran ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SALAHADDİN BEKKİ
- Cumhuriyet Dönemi İstanbul'unun kara kışları ve sosyal hayata etkileri (1929, 1954 ve 1987)
Severe winters of Republic Period Istanbul and its effects on social life (1929, 1954 and 1987)
GAMZE SÜRCAN DÜZGÜN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Tarihİstanbul Topkapı ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET METİN HÜLAGÜ
- İstanbul'da birinci ulusal mimarlık dönemi yapılar'ının kent bütünü içindeki yerinin değerlendirilmesi
Evalation of the first national architecture period buldings among thecity in İstanbul
SELDA KIZILDERE