Akademik mükemmeliyetçilik ve akademik kontrol odağının akademik öz yeterlik üzerindeki yordayıcı etkisi
The predictive effect of academic perfectionism and academic control orientation on academic self-efficacy
- Tez No: 1023373
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ HALİM SARICAOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: akademik mükemmeliyetçilik, akademik kontrol odağı, akademik öz yeterlik, academic perfectionism, academic locus of control, academic self efficacy
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Araştırmada akademik mükemmeliyetçilik ve akademik kontrol odağı ile akademik öz yeterlik arasında anlamlı bir ilişki olup olmadığı ve akademik mükemmeliyetçilik ve akademik kontrol odağının akademik öz yeterliği yordayıcı bir etkisinin olup olmadığı ele alınmıştır. Araştırmada nicel araştırmalar arasında yer alan korelasyonel (ilişkisel) tarama araştırması yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın katılımcı grubunu 2025- 2026 eğitim-öğretim yılında Türkiye'nin çeşitli üniversitelerinde öğrenim gören 343 üniversite öğrencisi (236 kadın, 107 erkek) oluşturmuştur. Katılımcılar kolaylıkla bulunabilen örnekleme yöntemi ile araştırmaya dahil edilmiştir. Veriler, Kişisel Bilgi Formu, Akademik Kontrol Odağı Ölçeği, Akademik Mükemmeliyetçilik Ölçeği ve Akademik Öz Yeterlik Ölçeği aracılığıyla çevrimiçi bir şekilde toplanmıştır. Verilerin analizinde JAMOVİ programı kullanılmıştır. Verilerin analizi sürecinde toplanan verilerin normal dağılım gösterip göstermediğini belirlemek amacıyla çarpıklık ve basıklık değerlerine bakılarak verilerin normal dağılım gösterdiği belirlenmiştir. Sonrasında akademik öz yeterliğin cinsiyete göre farklılaşıp farklılaşmadığını görmek amacıyla Bağımsız Örneklem t- Testi uygulanmış ve erkeklerin akademik öz yeterliklerinin kadınlardan anlamlı bir şekilde daha yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmanın bağımsız değişkenleri olan akademik kontrol odağı ve akademik vii mükemmeliyetçilik ile bağımlı değişkeni olan akademik öz yeterlik arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Katsayısı Analizi uygulanmıştır. Sonuçlara bakıldığında akademik öz yeterlik, akademik mükemmeliyetçiliğin alt boyutlarından olan kendinden şüphe ve karşılaştırma ile akademik kontrol odağının alt boyutu olan dışsal kontrol odağı ile negatif yönde, içsel kontrol odağı ile pozitif yönde anlamlı bir ilişki içerisindedir fakat akademik mükemmeliyetçiliğin idealleştirme alt boyutu ile anlamlı bir ilişki içerisinde değildir. Sonraki aşamada akademik kontrol odağı ve akademik mükemmeliyetçiliğin, akademik öz yeterliği ne derece yordadığını belirlemek amacıyla Çoklu Doğrusal Regresyon Analizi yapılmıştır. Analizin sonuçlarına bakıldığında akademik mükemmeliyetçiliğin alt boyutlarından olan kendinden şüphenin ve akademik kontrol odağının alt boyutlarından olan içsel kontrol odağı ve dışsal kontrol odağının akademik öz yeterliği anlamlı bir şekilde yordadığı ve akademik öz yeterlik üzerindeki değişimin %37.3'ünü açıkladığı sonucuna ulaşılmıştır. Buna ek olarak akademik mükemmeliyetçiliğin alt boyutlarından olan karşılaştırma ve idealleştirmenin ise akademik öz yeterliği anlamlı bir şekilde yordamadığı sonucuna ulaşılmıştır. Elde edilen bulgular ilgili literatür ışığında tartışılmış ve gelecek araştırmalar için öneriler sunulmuştur.
Özet (Çeviri)
This study examined whether there is a significant relationship between academic perfectionism, academic locus of control, and academic self-efficacy, and whether academic perfectionism and academic locus of control have a predictive effect on academic self-efficacy. A correlational survey research method, which falls under quantitative research, was used in the study. The study sample consisted of 343 university students (236 women, 107 men) enrolled at various universities in Turkey during the 2025–2026 academic year. Participants were recruited using a convenience sampling method. Data were collected online via the Personal Information Form, the Academic Locus of Control Scale, the Academic Perfectionism Scale, and the Academic SelfEfficacy Scale. The JAMOVI program was used for data analysis. During the data analysis process, skewness and kurtosis values were examined to determine whether the collected data followed a normal distribution, and it was determined that the data did indeed follow a normal distribution. Subsequently, an Independent Samples t-Test was applied to examine whether academic self-efficacy differed by gender, and it was concluded that ix men's academic self-efficacy was significantly higher than that of women. To determine the relationship between the independent variables—academic locus of control and academic perfectionism—and the dependent variable—academic self-efficacy—a Pearson Product-Moment Correlation Coefficient Analysis was conducted. The results indicate that academic self-efficacy has a significant negative relationship with self-doubt and comparison—subdimensions of academic perfectionism—and with the external locus of control—a subdimension of academic locus of control—and a significant positive relationship with the internal locus of control; however, it does not have a significant relationship with the idealization subdimension of academic perfectionism. In the next stage, Multiple Linear Regression Analysis was conducted to determine the extent to which academic locus of control and academic perfectionism predict academic selfefficacy. The results of the analysis revealed that“self-doubt,”a subdimension of academic perfectionism, and“internal locus of control”and“external locus of control,”subdimensions of academic locus of control, significantly predicted academic selfefficacy and explained 37.3% of the variance in academic self-efficacy. In addition, it was found that comparison and idealization—subdimensions of academic perfectionism—did not significantly predict academic self-efficacy. The findings were discussed in light of the relevant literature, and recommendations for future research were presented.
Benzer Tezler
- Mükemmeliyetçilikle ilgili psikoeğitim programının ilköğretim 8. sınıf öğrencilerinin mükemmeliyetçilik düzeyleri ve akademik başarılarına etkisi
The effect of psychoeducation programme on perfectionism level and academic achievement of 8th grade students
ASİYE BÜŞRA ŞİRİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
Eğitim ve ÖğretimAnkara ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SERAP NAZLI
- Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu olan yetişkinlerin akademik mükemmeliyetçilikleri, öz düzenleme becerileri ve öz yeterlilikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Between academic excellences, self-regulation skills, and self-efficients of adults with attention deficit and hyperactivity disorder examination of the relationship
BÜŞRA YİĞİT
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Psikiyatriİstanbul Ticaret ÜniversitesiUygulamalı Psikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RÜSTEM AŞKIN
- Üniversite öğrencilerinde erteleme davranışının mükemmeliyetçilik ve denetim odağı ile ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relationship between procrastination behaviour , perfectionalism and locus of control among the university students
NİMET NİLGÜN YILDIRIM YAVUZER
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Eğitim ve ÖğretimNecmettin Erbakan ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ERDAL HAMARTA
- Erişkin dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu'nda erteleme davranışını etkileyen bilişsel parametrelerin değerlendirilmesi
The assessment of cognitive parameters affecting procrastination behavior in adult attention deficit and hyperactivity disorder
ONUR YILMAZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
PsikiyatriYüzüncü Yıl ÜniversitesiPsikiyatri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EMİNE FÜSUN AKYÜZ ÇİM
- The effect of academic rumination on goal orientations in perfectionist adolescents
Mükemmeliyetçi ergenlerde akademik ruminasyonun hedef yönelimleri üzerindeki etkisi
AYBÜKE YARDIMCI
Yüksek Lisans
İngilizce
2020
PsikolojiTed ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TUĞBA UZER YILDIZ