Gastronomi öğrencilerinin öğrenme motivasyonu ile iş tatmini ve performansı arasındaki ilişkinin incelenmesi üzerine bir araştırma
A study on the relationship between gastronomy students' learning motivation, job satisfaction, and performance
- Tez No: 1023404
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ ILGAZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Gastronomi ve Mutfak Sanatları, Gastronomy and Culinary Arts
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kapadokya Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim, Öğretim ve Araştırma Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Gastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, gastronomi ve mutfak sanatları lisans öğrencilerinin staj ve mesleki deneyim süreçlerinde öğrenme motivasyonu, iş tatmini ve iş performansı arasındaki ilişkileri bütüncül bir model çerçevesinde incelemektir. Gastronomi eğitimi, teorik bilginin uygulamalı mutfak deneyimiyle bütünleştiği, mesleki becerilerin yoğun çalışma koşulları içinde geliştiği çok yönlü bir öğrenme sürecidir. Bu süreçte öğrencilerin sektöre uyum sağlayabilmeleri, mesleki gelişimlerini sürdürebilmeleri ve mutfak ortamında etkili performans gösterebilmeleri yalnızca teknik bilgi ve becerileriyle değil; öğrenmeye yönelik motivasyonları, çalışma ortamından elde ettikleri tatmin ve görevlerine ilişkin performans düzeyleriyle de yakından ilişkilidir. Bu doğrultuda araştırmada öğrenme hedefleri, performansa yönelik hedefler ve performanstan kaçınma hedefleri ile içsel tatmin, dışsal tatmin, görev performansı ve bağlamsal performans boyutları arasındaki ilişkiler ele alınmıştır. Böylece öğrencilerin hem bireysel öğrenme yönelimleri hem de mesleki çalışma ortamındaki tutum ve davranışları birlikte değerlendirilmiştir. Araştırma, nicel araştırma yaklaşımı kapsamında ilişkisel tarama modeliyle yürütülmüştür. Araştırmanın evrenini Türkiye'deki üniversitelerin gastronomi ve mutfak sanatları lisans programlarında öğrenim gören, 18 yaş ve üzerinde olan, en az 30 günlük staj veya mesleki deneyime sahip öğrenciler oluşturmaktadır. Araştırmada olasılığa dayalı olmayan kolayda örnekleme yöntemi kullanılmış ve veri toplama süreci sonunda analiz için uygun bulunan 412 geçerli anket formu değerlendirmeye alınmıştır. Veriler; demografik bilgi formu, Yükseköğretimde Öğrenme Motivasyonunu Değerlendirme Ölçeği, İş Tatmini Ölçeği ve İş Performansı Ölçeği aracılığıyla toplanmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, güvenilirlik analizi, normallik analizi, doğrulayıcı faktör analizi ve örtük değişkenler arasındaki korelasyon analizlerinden yararlanılmıştır. Elde edilen bulgular, araştırmada kullanılan ölçeklerin ve alt boyutların güvenilirlik düzeylerinin kabul edilebilir sınırlar içerisinde olduğunu göstermiştir. Normallik analizi sonuçları, ölçek maddelerine ait çarpıklık ve basıklık değerlerinin kabul edilebilir aralıklarda yer aldığını ve verilerin parametrik analizler için uygun dağılım gösterdiğini ortaya koymuştur. Doğrulayıcı faktör analizi sonucunda ölçüm modeline ait uyum indekslerinin genel olarak kabul edilebilir düzeyde olduğu belirlenmiştir. Hipotezler doğrultusunda yapılan analizler, öğrenme motivasyonu, iş tatmini ve iş performansı alt boyutları arasında pozitif yönlü ilişkiler bulunduğunu göstermektedir. Özellikle görev performansı ile bağlamsal performans arasındaki güçlü ilişki, gastronomi öğrencilerinin mutfak ortamında yalnızca kendilerine verilen görevleri yerine getirmediklerini, aynı zamanda ekip çalışmasını, iş birliğini ve operasyonel süreci destekleyen davranışlar sergilediklerini ortaya koymaktadır. İçsel tatmin ile görev performansı ve bağlamsal performans arasındaki pozitif ilişkiler ise öğrencilerin iş ortamında anlam, gelişim ve başarı duygusu elde etmelerinin performans düzeyleriyle bağlantılı olduğunu göstermektedir. Öğrenme hedefleri, performansa yönelik hedefler ve performanstan kaçınma hedefleri ile iş tatmini ve performans boyutları arasındaki pozitif ilişkilerde mesleki öğrenme yönelimlerinin staj deneyimindeki davranışsal çıktılarla ilişkili olduğunu desteklemektedir. Araştırma sonuçları, gastronomi ve mutfak sanatları öğrencilerinin mesleki gelişim süreçlerinde öğrenme motivasyonunun iş tatmini ve iş performansı ile birlikte değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Bulguların, uygulamalı gastronomi eğitiminin sektör beklentileriyle uyumlu biçimde geliştirilmesine, staj süreçlerinin daha verimli yapılandırılmasına ve yiyecek-içecek işletmelerinde insan kaynağı geliştirme politikalarına katkı sağlayacağı; ayrıca stajyer öğrencilerin geleceğin meslek profesyonelleri olarak değerlendirilmesine yönelik önemli kurumsal farkındalık oluşturacağı düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine, within a holistic model, the relationships between learning motivation, job satisfaction, and job performance among undergraduate students enrolled in gastronomy and culinary arts programmes during their internship and professional experience processes. Gastronomy education is a multidimensional learning process in which theoretical knowledge is integrated with practical culinary experience and professional skills are developed under demanding working conditions. Within this process, students' adaptation to the sector, continuity of professional development, and ability to demonstrate effective performance are associated not only with their technical knowledge and skills, but also with their motivation to learn, workplace satisfaction, and job-related performance levels. Accordingly, the study examines the relationships among learning goals, performance-approach goals, performance-avoidance goals, intrinsic satisfaction, extrinsic satisfaction, task performance, and contextual performance. The study was conducted using a quantitative research approach and a correlational survey design. The population consisted of students enrolled in undergraduate gastronomy and culinary arts programmes at universities in Türkiye, aged 18 or above, and having completed at least 30 days of internship or professional experience. A non-probability convenience sampling method was employed, and 412 valid questionnaire forms were included in the analysis. Data were collected through a demographic information form, the Assessment Scale of Learning Motivation in Higher Education, the Job Satisfaction Scale, and the Job Performance Scale. Descriptive statistics, reliability analysis, normality analysis, confirmatory factor analysis, and correlation analyses between latent variables were used to analyse the data. The findings showed that the reliability levels of the scales and their subdimensions were within acceptable limits. The normality analysis indicated that the skewness and kurtosis values of the scale items were acceptable and that the data were suitable for parametric analyses. The confirmatory factor analysis showed that the fit indices of the measurement model were generally acceptable. The analyses conducted in line with the hypotheses revealed positive relationships among the subdimensions of learning motivation, job satisfaction, and job performance. In particular, the strong relationship between task performance and contextual performance indicates that gastronomy students in culinary environments not only fulfil their assigned duties, but also display behaviours that support teamwork, cooperation, and operational processes. The positive relationships between intrinsic satisfaction and both task performance and contextual performance suggest that students' sense of meaning, development, and achievement in the workplace is associated with their performance levels. Similarly, the positive relationships among learning goals, performance-approach goals, performance-avoidance goals, and the dimensions of job satisfaction and performance support the view that professional learning orientations are related to behavioural outcomes during internship experiences. The results indicate that learning motivation should be evaluated together with job satisfaction and job performance in the professional development processes of gastronomy and culinary arts students. The findings are expected to contribute to the development of applied gastronomy education in line with sectoral expectations, the more effective structuring of internship processes, and human resource development policies in food and beverage enterprises. They may also raise institutional awareness regarding the importance of considering intern students as future professionals with developmental potential.
Benzer Tezler
- Mesleki Eğitim Merkezlerinde yiyecek içecek hizmetleri alanında eğitim gören öğrencilerin motivasyon düzeylerinin incelenmesi: Diyarbakır örneği
Examination of motivation levels of students education in food beverage services in Vocational Training Centers: Diyarbakır example
SERDAR ESER
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Gastronomi ve Mutfak SanatlarıMardin Artuklu ÜniversitesiGastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SERKAN YİĞİT
- Yaparak yaşayarak öğrenme yönteminin 5. sınıf öğrencilerinin astronomiye karşı tutumlarına ve fen öğrenme motivasyonlarına etkisi
Effect of learning to live by doing approach on attitudes and science motivations of 5. class students towards astronomy
EZLEM DOĞAÇ
- Fen bilimleri dersi astronomi konuları ile ilişkilendirilmiş bir etwinning projesi örneği: Astrolabe
Sample of an etwinning project related to science lesson astronomy topics: Astrolabe
BURCU ŞIK
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimSakarya ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYSUN ÖZTUNA KAPLAN
- Ortaokul düzeyi“Güneş Sistemi ve Ötesi”ünitesinin bilim oyuncakları ile zenginleştirilmiş etkinliklerle öğretiminin bazı değişkenlere etkisi
The effects of scientific toys enriched activities related to“Solar System and Beyond”in the secondary level on some variables
BURCU GELEN
Doktora
Türkçe
2021
Eğitim ve Öğretimİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATMA GÜLAY KIRBAŞLAR
- Mobil uygulama ve arttırılmış gerçeklik ile desteklenen öğretimin, güneş sistemi ve ötesi ünitesinde öğrencilerin akademik başarılarına, astronomiye yönelik tutumları ve fen dersine yönelik kaygı ve motivasyonlarına etkisi
The impact of the teaching supported with mobile application and augmented reality on motivation and anxiety about science lesson, attitude towards astronomy, and academic success of students
MEHMET COŞKUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Eğitim ve ÖğretimHatay Mustafa Kemal ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ YASEMİN KOÇ