Geri Dön

Beyaz yakalı çalışanlarda metakognisyonun kariyer stresi üzerindeki etkisinde kariyer uyumluluğunun aracılık rolü

The mediating role of career adaptability in the effect of metacognition on career stress in white-collar workers

PDF İndir

  1. Tez No: 1023406
  2. Yazar: MERVE ÖZER
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. AYHAN ERBAY
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Psikoloji, Psychology
  6. Anahtar Kelimeler: Beyaz Yakalı, Metakognisyon, Kariyer Stresi, Kariyer Uyumluluğu, Aracılık, White-collar, Metacognition, Career Stress, Career Adaptabilities, Mediation
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: İstanbul Kültür Üniversitesi
  10. Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Endüstri ve Örgüt Psikolojisi Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu araştırma, beyaz yakalı bireylerde metakognisyonun kariyer stresi üzerindeki etkisinde kariyer uyumluluğunun aracılık rolünü tespit edebilmek amacıyla yapılmıştır. Bu doğrultuda, araştırmanın ilişkisel tarama modelinde yapılmasına karar verilmiştir. Araştırmanın evrenini beyaz yakalı çalışan bireyler oluştururken örneklem grubunu ise evren içinden seçilen ve araştırmaya katılmak için gönüllü olan 334 birey oluşturmaktadır. Araştırma verileri, Google Forms ile oluşturulan dijital anket ile toplanmıştır. Bu ankette katılımcı grubunun demografik bilgilerinin tespit edilmesinde araştırmacının geliştirdiği Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Metakognisyon düzeyinin tespit edilmesinde Cartwright-Hatton ve Wells (1997) tarafından geliştirilip Tosun ve Irak (2008) tarafından çevirisi yapılan Üst Biliş Ölçeği-30 kullanılmıştır. Kariyer stresinin tespit edilmesinde Choi vd. (2011) tarafından geliştirilip Özden ve Sertel-Berk (2017) tarafından çevirisi yapılan Kariyer Stresi Ölçeği kullanılmıştır. Kariyer uyumluluğunun tespit edilmesinde ise Savickas ve Porfeli (2012) tarafından geliştirilip Erdoğmuş-Zorver ve Yeşilyaprak (2021) tarafından çevirisi yapılan Kariyer Uyum Yetenekleri Ölçeği Kısa Formu kullanılmıştır. Elde edilen veriler, SPSS-28 istatistik programında analiz edilmiştir. Bu doğrultuda, bağımsız gruplar t testi, ANOVA, korelasyon analizi ve regresyon analizi gibi istatistiki yöntemlerden yararlanılmıştır. Araştırma sonunda, beyaz yakalıların metakognisyon düzeyinde cinsiyet, yaş grubu, eğitim durumu, medeni durum ve gelir düzeylerine göre anlamlı bir sonuç bulanamamıştır. Beyaz yakalıların kariyer streslerinde yaş grubu ve gelir düzeyleri kapsamında anlamlı sonuçlar bulunmuş iken cinsiyet, eğitim durumu ve medeni durumlarına göre anlamlı bir sonuç elde edilememiştir. Beyaz yakalıların kariyer uyumluluklarında ise gelir düzeylerine göre anlamlı sonuçlar bulunurken cinsiyet, yaş grubu, eğitim durumu ve medeni durumlarına göre anlamlı bir sonuca varılamamıştır. Ayrıca, beyaz yakalıların metakognisyon düzeyinin kariyer stresi ile pozitif yönde ilişkisi bulunmuş iken kariyer uyumluluğu ile arasında anlamlı ilişki bulunamamıştır. Kariyer uyumluluğu ile kariyer stresi arasında ise negatif yönlü anlamlı ilişki bulunmuştur. Ek olarak, beyaz yakalılarda metakognisyon düzeyinin kariyer stresi üzerindeki etkisinde kariyer uyumluluğunun aracılık etkisinin bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Özet (Çeviri)

This research was conducted to determine the mediating role of career adaptability in the effect of metacognition on career stress in white-collar individuals. Accordingly, it was decided to conduct the research using a correlational survey model. The population of the study consisted of white-collar employees, while the sample group consisted of 334 individuals selected from the population who volunteered to participate in the research. Research data were collected using a digital questionnaire created with Google Forms. The Personal Information Form developed by the researcher was used to determine the demographic information of the participant group. The Metacognition Scale-30, developed by Cartwright-Hatton and Wells (1997) and translated by Tosun and Irak (2008), was used to determine the level of metacognition. The Career Stress Scale, developed by Choi et al. (2011) and translated by Özden and Sertel-Berk (2017), was used to determine career stress. To determine career adaptability, the Short Form of the Career Adaptability Abilities Scale, developed by Savickas and Porfeli (2012) and translated by Erdoğmuş-Zorver and Yeşilyaprak (2021), was used. The obtained data were analyzed using the SPSS-28 statistical program. Accordingly, statistical methods such as independent samples t-test, ANOVA, correlation analysis, and regression analysis were utilized. At the end of the study, no significant results were found in the metacognition level of white-collar workers according to gender, age group, education level, marital status, and income level. While significant results were found in the career stress of white-collar workers within the scope of age group and income level, no significant results were obtained according to gender, education level, and marital status. In terms of career adaptability of white-collar workers, significant results were found according to income level, but no significant results were obtained according to gender, age group, education level, and marital status. Furthermore, while a positive correlation was found between metacognition levels and career stress among white-collar workers, no significant correlation was found between metacognition levels and career adaptability. A significant negative correlation was found between career adaptability and career stress. Additionally, it was concluded that career adaptability did not have a mediating effect on the impact of metacognition levels on career stress among white-collar workers.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    314131

    Beyaz yakalı çalışanlarda öz-duyarlık ve iş tatmini arasındaki ilişkinin incelenmesi

    Relationship between self-compassion and job satisfaction in white collar workers

    DEVRİM ARDA

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2012

    Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriMaltepe Üniversitesi

    Psikoloji Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. RAMAZAN ABACI

  2. Tez No

    581160

    Beyaz yakalı çalışanlarda duygudurum, depresyon ve sosyal medya bağımlılık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi

    Relationship between emotion, depression and socialmedia dependence levels in white collars

    MURAT TORAMAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    PsikolojiBeykent Üniversitesi

    Psikoloji Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜSEYİN EBADİ

  3. Tez No

    620349

    Beyaz yakalı çalışanlarda kararlara katılımın rol stres kaynaklarına etkisi üzerine bir araştırma

    A research on participative decision making's effect on role stress sources in white collar employees

    BURAK RENDE

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2020

    İşletmeÇankaya Üniversitesi

    İşletme Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ A. ORÇUN SAKARYA

  4. Tez No

    779969

    Beyaz yakalı çalışanlarda A ve B tipi kişilik özellikleri ile hayat dengesi algısı ve iş doyumu arasındaki ilişkinin incelenmesi

    Research of the relationship between type A and B personality traits perception of life balance and job satisfaction in white collar employees

    SEVDA AYSESLİ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    Psikolojiİstanbul Ticaret Üniversitesi

    Psikoloji Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. RÜSTEM AŞKIN

  5. Tez No

    863358

    Beyaz yakalı çalışanlarda bağlanma stilleri ile bilişsel duygu düzenleme ve öznel kariyer başarısı arasındaki ilişkinin incelenmesi

    The relationship between attachment styles and cognitive emotion regulation and subjective career success in white-collar employees

    MERVE ACER

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Psikolojiİstanbul Beykent Üniversitesi

    Psikoloji Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. PERVİN NEDİM BAL

Geri Dön