Aile hekimliği polikliniğine başvuran ebeveynlerde aşı tereddüdüne etki eden faktörlerin incelenmesi
Investigation of the factors affecting vaccine hesitancy among parents applying to family medicine outpatient clinics
- Tez No: 1023445
- Danışmanlar: DOÇ. DR. BERAY GELMEZ TAŞ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Aşı, Aşı tereddüdü, Ebeveyn tutumu, PACV, Aile hekimliği, Vaccine, Vaccine hesitancy, Parental attitude, PACV, Family medicine
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: İstanbul Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmada, SBÜ Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniği'ne başvuran ebeveynlerde aşı tereddüdünü etkileyen faktörlerin incelenmesi amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Kesitsel ve tanımlayıcı tipte planlanan araştırma, 01 Ocak 2026 – 31 Mart 2026 tarihleri arasında yürütüldü. Çalışmaya 0–59 aylık çocuğa sahip toplam 331 ebeveyn dahil edildi. Veri toplama aracı olarak sosyodemografik veri formu, aşı bilgi düzeyi formu, aşı bilgi kaynakları ve tutumlarını değerlendiren sorular ile Çocukluk Çağı Aşıları Hakkında Ebeveyn Tutumları Ölçeği (PACV) kullanıldı. Verilerin istatistiksel analizi IBM SPSS Statistics 25.0 paket programı kullanılarak gerçekleştirildi. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 33,43±5,39 yıl olup %79,2'si kadındı. PACV ölçeğine göre ebeveynlerin %20,5'inde aşı tereddüdü saptanırken, katılımcıların %35,6'sı doğrudan sorgulamada aşı yaptırma konusunda tereddüt yaşadığını ifade etti. Aşı tereddüdü yaşayan ebeveynlerde en sık nedenin aşının yan etkilerinden korkma (%60,7) olduğu görüldü. Katılımcıların en sık bilgi kaynağının aile hekimi (%77,6) olduğu saptandı. Aşı bilgi düzeyi toplam puanı ile PACV toplam puanı arasında orta düzeyde negatif yönlü anlamlı ilişki bulundu (r=-0,544; p<0,001). Meslek durumu (p=0,003) ve aile yapısı (p=0,033) ile aşı tereddüdü arasında anlamlı ilişki saptandı. Sonuç: Çalışmamızda ebeveynlerde aşı tereddüdünün önemli düzeyde olduğu ve aşı tereddüdünün bilgi düzeyi ile çeşitli sosyodemografik faktörlerden etkilendiği gösterildi. Birinci basamak sağlık hizmetlerinde yürütülecek doğru ve güvenilir bilgilendirme çalışmalarının aşı tereddüdünün azaltılmasına katkı sağlayabileceği düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
Aim: This study aimed to investigate the factors affecting vaccine hesitancy among parents attending the Family Medicine Outpatient Clinic of SBÜ Şişli Hamidiye Etfal Training and Research Hospital. Materials and Methods: This cross-sectional and descriptive study was conducted between January 01, 2026 and March 31, 2026. A total of 331 parents with children aged 0–59 months were included in the study. A questionnaire including a sociodemographic data form, vaccine knowledge form, questions evaluating vaccine information sources and attitudes, and the Turkish version of the Parent Attitudes About Childhood Vaccines (PACV) scale was administered to the participants. Statistical analyses were performed using IBM SPSS Statistics 25.0. Results: The mean age of the participants was 33.43 ± 5.39 years and 79.2% of them were female. According to the PACV scale, vaccine hesitancy was detected in 20.5% of the parents, while 35.6% of the participants reported hesitancy about vaccination in direct questioning. Fear of vaccine side effects (60.7%) was the most common reason for vaccine hesitancy. Family physicians were identified as the most common source of vaccine-related information (77.6%). A moderate, statistically significant negative correlation was found between total vaccine knowledge scores and PACV total scores (r=-0.544; p<0.001). Significant associations were found between vaccine hesitancy and occupational status (p=0.003) as well as family structure (p=0.033). Conclusion: Vaccine hesitancy among parents was found to be at a considerable level and was associated with vaccine knowledge and various sociodemographic factors. Providing accurate and reliable information in primary healthcare settings may contribute to reducing vaccine hesitancy.
Benzer Tezler
- 9-13 yaş arasındaki çocuklar ve ebeveynlerin HPV aşısına yönelik tutumları ve bakış açıları: Nitel bir görũşme çalışması
Attitudes and perspectives of children aged 9–13 and parents toward the HPV vaccine: A qualitative interview study
ELİF ÖZELLER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiAnkara ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜSNA ÇEVİK
- Aile hekimliği polikliniğine başvuran 0-14 yaş arası çocuk sahibi ebeveynlerde aşı tereddüdünün değerlendirilmesi
Evaluation of vaccine hesitancy in parents with children aged 0-14 admitted to family medicine polyclinic
SERHAT FATİH KESER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Aile HekimliğiEskişehir Osmangazi ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İLHAMİ ÜNLÜOĞLU
- Ebeveynlerin çocukluk çağı aşılarına karşı tutumlarının değerlendirilmesi
Evaluation of parental attitudes towards childhood vaccines
SEVİNÇ ERTÜRK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜZİN ZEREN ÖZTÜRK
- Erciyes Üniversitesi çocuk sağlığı ve hastalıkları polikliniğine başvuran ebevenylerin çocukluk çağı aşıları hakkındaki tutumları ve çocukluk çağı aşıları okuryazarlığının değerlendirilmesi
Evaluation of parental attitudes toward childhood vaccines and childhood vaccine literacy among parents attending the pediatric outpatient clinic of Erciyes University
CANSU AKŞEHİRLİOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Aile HekimliğiErciyes ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ELİF DENİZ ŞAFAK
- İzmir İlindeki Bir Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniğine Başvuran Ebeveynlerin Aşı Tereddüdü Durumları ile Alternatif Tıp Uygulamalarına Yönelik Tutumlarının Değerlendirilmesi
Evaluation of Vaccination Hesitancy and Attitudes Towards Alternative Medicine Practices of Parents Applying to the Family Medicine Polyclinic of a Training and Research Hospital in Izmir
SİMANUR CAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiSağlık BakanlığıAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. OLGU AYGÜN